ادعای درخواست «دلار و سکه» برای بازگشت دکه‌ها؛ روایت دکه‌داران از پیشنهادهای غیررسمی چند میلیاردی

به گزارش رکنا به نقل از ایلنا،  مسیر معیشت و روزی‌رسانی مردم هر بار به دلیلی بسته می‌شود آنهم در این شرایط هولناک اقتصادی. حالا اگر پای شهرداری و شرکت‌های زیرمجموعه آن در میان باشد هم موانع سخت‌تر می‌شود و هم پاسخگویی‌ها مبهم‌تر. نمونه هم کم نیست، نگاهی به وضعیت غرفه‌داران مال از دست داده بازار جنت بیندازیم گوشی دست‌مان می‌آید. نه کسی پاسخگو است و نه دغدغه‌ای برای سامان دادن به وضعیت آن‌ها وجود دارد. شرکت ساماندهی مشاغل شهرداری تهران و شهرداری تهران فقط وعده می‌دهند و ظاهرا تا عمل فاصله بسیار است. 

حالا اما نوبت به تعدادی از «دکه‌داران» شهر تهران رسیده است که از رفتارهای بی‌ضابطه شرکت ساماندهی مشاغل به ستوه بیایند. آن‌ها که از دادگاه هم به نتیجه ملموسی نرسیده‌اند به ناچار به رسانه پناه آورده‌اند به امید بازگشت منبع درآمدشان. 

۴.۵ سال آزگار است که دکه‌های این افراد به بهانه‌های مختلف توسط شرکت ساماندهی مشاغل جمع‌آوری شده، دکه‌هایی که جزو اموال شخصی خودشان محسوب می‌شود، اما در دست خودشان نیست. دکه‌داران در گفت‌وگو با ایلنا مدعی شده‌اند افرادی که خود را از کارکنان شرکت ساماندهی مشاغل معرفی کرده اند، به آن‌ها پیشنهاد فروش دکه‌های‌شان را داده‌اند «آدمش را داریم شما بفروشید»، افرادی دیگر هم با همین ادعا که از کارکنان این شرکت هستند به آن‌ها گفته‌اند در مقابل از سرگیری فعالیت دکه‌های‌شان باید هزینه کنند «دو میلیارد به صورت نقدی، دلار یا طلا.» نه حسابی جهت واریز داده‌اند و نه طبیعتا نامه‌ای رسمی یا حتی غیررسمی. 

اگرچه ادعای درخواست دو میلیارد تومان را ایلنا نمی‌تواند مستقلا تایید یا تکذیب کند اما به سادگی هم نمی‌توان از کنار آنچه مردم اعلام می‌کنند، گذشت. با این حال مدیرعامل شرکت ساماندهی مشاغل در پاسخ به سوال ایلنا می‌گوید که مگر می‌شود سازمانی دولتی چنین درخواست غیرقانونی ارائه کند.

به هر روی آنطور که دکه‌داران به ایلنا می‌گویند، برخی از آن‌ها خواسته‌ها را برآورده کرده و کسب و کارشان را راه‌اندازی کرده‌اند. به جز ۸ نفر. حالا این ۸ نفر چند سال است که در مسیر شهرداری تهران، شرکت ساماندهی، شورای شهر، تعاونی مطبوعات کشور، دادگاه ویژه رسیدگی به جرائم کارکنان دولت و دیوان عدالت اداری در حال تردد هستند. حتی احکامی به نفع آن‌ها هم صادر شده، اما به گفته دکه‌داران شرکت ساماندهی مشاغل زیربار نمی‌رود. شهرداری است دیگر زورش می‌رسد. در این میان نه گرفتن وکیل تاکنون افاقه کرده است و نه این همه تلاش. 

دکه‌ام را گرفته‌اند با دستمزد کارگری زندگی می‌کنم

اکبر کامرانی یکی از همین دکه‌داران است که خودرویش را فروخت تا هزینه وکیل بدهد و دکه‌اش را پس بگیرد، اما نشد که نشد.  حالا او ۴ سال است که منبع درآمدش را از دست داده. دکه‌ای مطبوعاتی در منطقه نیاوران تهران. خودش می‌گوید شرکت ساماندهی مشاغل شهر تهران به بهانه یک طرح عمرانی کیوسک او را جمع‌آوری و به پارکینگ منتقل کرد. 

ابتدا به اکبر وعده می‌دهند که بعد از انجام طرح، دکه‌اش دوباره برقرار می‌شود، اما این وعده در حد حرف باقی می‌ماند. او می‌گوید که رفت‌و آمدهایش به شرکت ساماندهی هم فایده نداشته است: بدبختم کردند. زندگی‌ام به هم ریخته. در این ۴ سال خرج زندگی‌ام را با کارگری گذرانده‌ام. تامین هزینه‌های زندگی به خصوص اجاره خانه برای من از هر زمان دیگری سخت‌تر شده است. من که سواد درست و حسابی ندارم کارمند شوم. همین دکه را داشتم که گرفتند. 

او و تعدادی دیگر از افرادی که مانند اکبر دکه خود را از دست داده بودند، راهی دیوان عدالت اداری می‌شوند تا از دستگاه قضایی کشور استمداد بگیرند: دیوان عدالت اداری رای به نفع ما صادر کرد، اما به جایی نرسید. 

گفتند یا دکه‌های‌تان را بفروشید یا دلار و طلا بدهید

بنا بر ادعای اکبر، افرادی که مدعی همکاری با شرکت سازماندهی مشاغل هستند به صورت شفاهی از او و سایر افرادی که دکه‌شان جمع‌آوری شده درخواست پول کرده‌اند: به ما گفتند اگر دکه‌تان را می‌خواهید باید هزینه کنید. دو میلیارد تومان به صورت نقد، دلار یا سکه به ما بدهید تا کارتان راه بیفتد. یک پشنهاد دیگر این بود که دکه‌های‌مان را بفروشیم که البته ما قبول نکردیم.

دوندگی‌ها فایده‌ای ندارد و به قول اکبرآقا همه چیز روی هوا است: این دکه‌ها را در اختیار خانواده شهدا و ایثارگران قرار می‌دهند. بهانه شرکت این است که شورای شهر گفته دکه نصب نکنید، در حالی که دستور این شورا مربوط به دکه‌های جدید است یعنی دستور داده که شهرداری اجازه فعالیت به دکه‌های جدید ندهد. 

اکبر این را هم می‌گوید که افرادی در شورای شهر پیگیر کار آن‌ها بوده‌اند و علاوه بر نامه همکاری، با مسئولان شرکت ساماندهی هم تماس گرفته‌اند اما فایده نداشته است: ما به گودرزی معاون خدمات شهری شهرداری تهران هم مراجعه کردیم. او پیگیر شد و با شرکت ساماندهی تماس گرفت آن‌ها هم قول مساعدت دادند. اما وقتی به این شرکت مراجعه کردم باز هم گفتند یا باید دکه را بفروشید یا هزینه کنید. 

منبع درآمدمان را گرفتند

ماجرا برای مرضیه غلامی؛ زن دارای معلولیت سالمند از زمان فوت همسرش شروع می‌شود. وقتی که ۴.۵ سال پیش شهرداری به بهانه‌ای که هنوز هم علت دقیقش برای این خانواده مشخص نیست، اقدام به جمع‌آوری دکه آن‌ها از خیابان می‌کند. با توجه به شرایط خاص مرضیه، دخترش با خبرنگار ایلنا صحبت کرده و تعریف می‌کند که پدر خانواده این دکه را در سال ۱۳۸۳ هول و هوش خیابان میرداماد راه‌اندازی می‌کند: سال‌هاست که به شرکت ساماندهی مشاغل مراجعه می‌کنیم، اما آن‌ها از ما پول می‌خواهند و می‌گویند باید دو تا دو و نیم میلیارد تومان به صورت دلار و سکه به آن‌ها بپردازیم تا دکه‌های‌مان را بتوانیم برقرار کنیم. 

در همین شرکت به این خانواده گفته می‌شود که اگر نمی‌توانید چنین مبلغی را بپردازید ما افرادی را سراغ داریم که می‌توانند دکه شما را خریداری کنند: ما وکیل گرفتیم و به قوه قضائیه شکایت کردیم حتی رای هم به نفع ما صادر شد، اما شرکت آن را اجرا نمی‌کند و پول می‌خواهد. 

او ادامه می‌دهد: مادرم معلولیت دارد. این دکه منبع درآمد ما بود که حالا نیست به علاوه، هزینه‌های دارو و درمان مادرم هم به شدت گران است، قصد ما این است که در این شرایط سخت اقتصادی بار دیگر دکه را راه‌اندازی کنیم، یا اجاره دهیم و به هر حال لقمه‌نانی درآوریم. 

پدرم برای ادامه معاش به فعالیت دوباره دکه نیاز دارد

رضا فراهانی هم از دیگر دکه‌دارانی است که شهرداری مسیر معیشت او را بسته است. مردی با ۴۵ درصدی جانبازی که ناچار شده، علاوه بر تحمل بیماری‌های ناشی از جنگ حالا و در سنین سالمندی برای ابتدایی‌ترین حق خود یعنی حق بر معیشت و زیست سالم، وارد نبردی نابرابر با شهرداری تهران شود. 

پسرش به خبرنگار ایلنا می‌گوید: پدرم از اواسط دهه ۷۰ دکه‌ای را در میدان سرو راه‌اندازی کرد. دکه تحت مالکیت ما قرار دارد و تنها امتیاز استفاده از زمین را از شرکت ساماندهی گرفتیم و بابت آن اجاره می‌پرداختیم. در سال ۱۳۹۸ شهرداری به پدرم اعلام کرد که برای اجرای یک طرح عمرانی باید دکه را جا به جا کند. این موضوع مصادف شد با بستری شدن پدرم برای شیمی درمانی. شرکت ساماندهی مشاغل شهر هم در مدت غیبت پدر، دکه را جمع‌آوری کرد. 

او تاکید می‌کند که پدرش همه تعهدات مالی خود را پرداخت کرده است: پدرم به همراه خواهرم پیگیر بازپس‌گیری دکه از شرکت ساماندهی بودند. حتی به دیوان عدالت اداری هم شکایت کردند و نهایتا هم در سال ۱۴۰۱ حکم به نفعم پدرم صادر شد، اما شرکت ساماندهی از اجرای حکم خودداری می‌کند. 

آقا رضا مریض احوال است. با این‌حال به دنبال بازپس‌گیری و راه‌اندازی دکه است. دکه‌ای که به خود او تعلق دارد، اما در دست شرکت ساماندهی مانده است: شغل من آزاد است اما پدرم مخارج دو خواهرم را تامین می‌کند و برای ادامه زندگی به این دکه نیاز دارد. به علاوه اینکه مخارج درمانی پدرم هم کم نیست. حتی تعاونی مطبوعات هم نامه‌ای به نفع دکه‌داران خطاب به شرکت ساماندهی شهرداری صادر کرده است. اما هیچکدام از این نامه‌ها فایده‌ای نداشته است. 

آنطور که پسر این خانواده می‌گوید پیشنهاد فروش دکه به آن‌ها هم داده شده است: به ما گفته‌اند که اگر در تامین هزینه‌های زندگی مانده‌اید، ما افرادی را می‌شناسیم که می‌توانند دکه شما را خریداری کنند، شما هم پول‌تان را بگیرید و به زندگی ادامه دهید. رفتاری دلالی‌مابانه که البته مورد قبول خانواده فراهانی قرار نمی‌گیرد. 

شهرداری باید حقوق دکه‌داران را استیفا کند

«جعفر بندی‌شریبانی» عضو شورای شهر تهران در این باره به خبرنگار ایلنا می‌گوید: سال‌هاست که در شهر تهران مجوز فعالیت به دکه جدید نمی‌دهند. تغییرها به صورت جابه‌جایی دکه‌ها است. من به صورت رسمی نشنیدم که از دکه‌داران پول بگیرند تا اجازه فعالیت بدهند. اما اگر درخواست پول از این افراد به صورت غیررسمی انجام شده باید از مراجع نظارتی پیگیری کنند تا با متخلفان برخورد شود. 

او با بیان اینکه در جریان رای دیوان عدالت اداری قرار ندارد، اضافه می‌کند: کاربری این دکه‌ها، روزنامه‌فروشی بوده و امروز روزنامه کاغذی در حوزه اطلاع‌رسانی محلی از اعراب ندارد و اطلاع‌رسانی بیشتر در بستر فضای مجازی انجام می‌شود، بنابراین این دکه‌ها کارکرد خود را از دست داده‌اند و تبدیل به سوپر مارکتی شده‌اند یا محلی برای ارائه سایر خدمات. 

این عضو شورای شهر تهران عنوان می‌کند: همانطور که از نام شرکت ساماندهی مشخص است کارکرد این سازمان، ساماندهی مشاغل است. در جریان هستم که تعدادی از افرادی کم‌درآمد با گرفتن غرفه در بازارچه‌هایی که شهرداری در مناطق مختلف ایجاد کرده، موفق به کسب درآمد بهتری شده‌اند. 

او معتقد است که دکه‌ها به لحاظ منظر شهری هم زیبایی بصری شهر را مختل می‌کنند: اما اگر شهرداری می‌خواهد دکه‌ها را جمع‌آوری کند، باید حقوق دکه‌داران را استیفا کند. 

دکه‌ها مستند به قانون و مقررات جمع می‌شوند

«مجتبی اقوامی‌پناه» مدیرعامل شرکت ساماندهی مشاغل، اما در پاسخ به سوال خبرنگار ایلنا درباره شکایت دکه‌داران و ادعای  درخواست پول از این افراد از سوی برخی افرادی که خود را از کارکنان این سازمان معرفی می‌کنند، می‌گوید: شما که مدعی این موضوع هستید، باید مستندات خود را ارائه دهید. 

او در پاسخ به خبرنگار که می‌گوید فقط هدفش پیگیری مشکل دکه‌داران است، تاکید می‌کند: چنین رفتاری خلاف قانون است و اگر آقایان سند دارند به صورت مکتوب به مقام نظارتی اعلام کنند یعنی وزارت اطلاعات، سازمان بازرسی کشور و قوه قضائیه. 

اقوامی‌پناه اضافه می‌کند: مگر می‌شود بگوییم برای فعالیت دکه سکه و دلار بدهید؟ کدام دکه‌ها جمع‌آوری شده‌اند؟ اطلاعات شما دقیق نیست. کدام دکه، کدام منطقه و به چه دلیلی جمع‌آوری شده است. بعد از من سوال کنید. 

او در نهایت می‌گوید: دکه‌ها مستند به قانون و مقررات جمع می‌شوند، به عنوان مثال تغییر کاربری ممنوع است، اما یک دکه‌ای تغییر کاربری داده و به جای تنقلات شروع به فروش گل و گیاه کرده است یا اینکه دکه در منطقه پرتی مستفر بوده و فرد آن را به بهترین نقطه شهر برده و تغییر کاربری هم داده است. قطعا ما به چنین وضعیتی ورود می‌کنیم. این حق مردم است و مردم اجازه نمی‌دهند که فردی بهترین نقطه را بگیرد و کسب و کار راه بیندازد و برای مردم ایجاد مشکل و مزاحمت کند. 

اقوامی پناه در پاسخ به این سوال که افرادی که دکه‌های‌شان جمع‌آوری شده چگونه می‌توانند دکه‌های‌شان را بازپس گرفته و شروع به کار کنند، گفت: باید به من بگویید این اتفاقات در کدام نقطه است. نمی‌توان روی هوا گفت از من دو میلیارد دلار و سکه خواسته‌اند مگر می‌شود یک دستگاهی چنین حرفی بزند!