بودجه ۱۴۰۵، ضربه به فناوری و نوآوری / حمایت ناکافی از دانش‌بنیان ها !

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتبارات مرتبط با توسعه فناوری و فعالیت‌های دانش‌ بنیان وضعیت چندان مطلوبی ندارد و این امر سوالاتی را در خصوص اولویت‌های دولت در این حوزه ایجاد کرده است.

بر اساس بررسی‌ ها، سهم معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌ بنیان ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی از منابع درآمدی قانون جهش تولید دانش‌بنیان در مقایسه با سال ۱۴۰۴ تنها با ۱۰ درصد افزایش به ۲۸۵۷۰ میلیارد تومان رسیده است.

این رشد اندک، در حالی که نیاز به سرمایه‌ گذاری گسترده‌ تری در این حوزه احساس می‌شود، نشان‌ دهنده کم‌ توجهی به اولویت‌ های اساسی در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان است.

همچنین، منابع در نظر گرفته شده برای بند «پ» ماده (۹۹) قانون برنامه هفتم پیشرفت، که در قانون بودجه ۱۴۰۴ حدود ۴۰ درصد آن محقق شده بود، همچنان با مشکلات جدی در تخصیص و اجرا مواجه است. به این ترتیب، عدم تحقق کامل منابع در سال‌ های گذشته، نگرانی‌ ها را در خصوص نحوه تخصیص منابع و اجرای برنامه‌ها افزایش داده است.

نکته دیگری که قابل توجه است، حذف منابع مرتبط با بند «ت» ماده (۹۹) برنامه هفتم با موضوع توسعه فناوری‌های پیشران در لایحه ۱۴۰۵ است؛ حذف این منابع، که باید به زیرساخت‌های فناوری‌های نوین و ایجاد بسترهای لازم برای پیشرفت در این زمینه اختصاص می‌یافت، نشانه‌ ای از کاهش توجه به حوزه‌ هایی است که می‌ توانند موتور محرکه رشد اقتصادی و فناوری کشور باشند.

از سوی دیگر، تخصیص ناکافی منابع به حوزه انرژی‌ های تجدیدپذیر، علی‌ رغم وصول درآمدهای آن از صنایع پر مصرف، به خوبی نشان می‌دهد که مدیریت منابع مالی در این بخش نیاز به بازنگری جدی دارد. تخصیص نادرست و توزیع نامناسب این منابع، در کنار بی‌ توجهی به اولویت‌ های زیست‌ محیطی و توسعه پایدار، می‌ تواند کشور را از دستیابی به اهداف بلندمدت خود در زمینه انرژی‌ های پاک و تجدیدپذیر دور کند.

در بخش هوش مصنوعی، که یکی از فناوری‌ های پیشرفته و آینده‌ ساز است، دولت تنها ۱۲۵۰ میلیارد تومان از محل درآمدهای دولت در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات پیش‌ بینی کرده است. این رقم با توجه به روندهای جهانی در سرمایه‌ گذاری در این حوزه، به وضوح فاصله زیادی با نیازهای واقعی کشور دارد و کمرنگ بودن نقش دولت در تأمین مالی پروژه‌های کلیدی این حوزه، می‌ تواند توان رقابتی کشور را در عرصه جهانی کاهش دهد. در مجموع، لایحه بودجه ۱۴۰۵ در زمینه تخصیص منابع برای فناوری‌ های پیشرفته، به‌ویژه در مقایسه با کشورهای دیگر، بسیار ناچیز و ناکافی به نظر می‌رسد.

به نظر می‌رسد دولت باید در اصلاح لایحه بودجه به مواردی همچون افزایش اعتبارات بخش فناوری و دانش‌ بنیان، تخصیص منابع بیشتر به انرژی‌ های تجدیدپذیر و بازنگری در حمایت از پروژه‌های هوش مصنوعی توجه ویژه‌ تری داشته باشد. در غیر این صورت، نه تنها روند رشد فناوری و نوآوری در کشور کند خواهد شد، بلکه شکاف رقابتی با کشورهای پیشرفته نیز بیشتر خواهد شد.