کم‌ آبی بدن؛ یکی از مهم‌ترین عوامل گرمازدگی | بعد از گرمازدگی چه کنیم؟

به گزارش رکنا، مهناز مردانی، متخصص تغذیه، با اشاره به اهمیت پیشگیری از گرمازدگی گفت: این عارضه زمانی رخ می‌دهد که دمای مرکزی بدن به حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر برسد و معمولاً در پی حضور طولانی در محیط گرم، فعالیت شدید بدنی یا دریافت ناکافی آب و مایعات ایجاد می‌شود.

گرمازدگی می‌تواند به اندام‌های حیاتی آسیب بزند

گرمازدگی شدید یک وضعیت اورژانسی است و در صورت درمان نشدن می‌تواند به اندام‌هایی مانند مغز، قلب، کلیه‌ها و عضلات آسیب وارد کند. در موارد شدید، حتی احتمال کما و مرگ نیز وجود دارد.

از مهم‌ترین علائم گرمازدگی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سردرد و سرگیجه

ضعف و بی‌حالی

تهوع

گرفتگی عضلات

افزایش ضربان قلب

تنفس سریع یا شدید

تعریق شدید

غش کردن یا کاهش سطح هوشیاری

افزایش قابل توجه دمای بدن

کودکان؛ گروهی آسیب‌پذیر در برابر گرما

کودکان به دلیل تفاوت در تنظیم دمای بدن و ذخایر آب کمتر، ممکن است سریع‌تر تحت تأثیر گرمای شدید قرار بگیرند.

گریه و بی‌قراری غیرعادی، پوست داغ، کاهش ادرار، خشکی لب‌ها، خواب‌آلودگی و بی‌حالی از علائم هشداردهنده در کودکان هستند.

افزایش ضربان قلب و تنفس، سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ نیز می‌تواند نشانه‌ای از تأثیر گرما بر بدن کودک باشد و نیازمند توجه والدین است.

چگونه از گرمازدگی پیشگیری کنیم؟

برای کاهش خطر گرمازدگی، بهتر است در روزهای بسیار گرم چند نکته ساده را رعایت کنید:

فعالیت‌های ورزشی و فیزیکی را به ساعات خنک‌تر، مانند صبح زود یا عصر، منتقل کنید.

در طول روز به اندازه کافی آب و مایعات بنوشید.

لباس‌های سبک، نخی و گشاد بپوشید.

از ماندن طولانی‌مدت زیر نور مستقیم خورشید خودداری کنید.

محیط‌های بسته را به‌خوبی خنک و تهویه کنید.

در زمان گرمای شدید، فعالیت بدنی سنگین را کاهش دهید.

کودکان، سالمندان، افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و دیابت و افراد دارای اضافه‌وزن ممکن است در برابر گرما آسیب‌پذیرتر باشند و به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند.

اگر گرمازده شدیم، چه کار کنیم؟

در صورت مشاهده علائم گرمازدگی، فرد را هرچه سریع‌تر به محیطی خنک و سایه منتقل کنید و لباس‌های اضافی، گرم یا تنگ او را خارج کنید.

برای خنک کردن بدن می‌توان از جریان هوا، پنکه یا کولر و همچنین کمپرس خنک روی قسمت‌هایی مانند گردن استفاده کرد.

اگر فرد هوشیار است و قادر به نوشیدن است، می‌توان برای جبران آب و املاح از آب خنک یا محلول‌های الکترولیتی استفاده کرد.

اما اگر فرد دچار اختلال سطح هوشیاری، غش، بیهوشی یا ناتوانی در نوشیدن شده است، نباید او را مجبور به نوشیدن مایعات کرد و باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.

چه خوراکی‌هایی به جبران آب بدن کمک می‌کنند؟

در کنار نوشیدن آب، برخی مواد غذایی سرشار از آب و الکترولیت نیز می‌توانند به تأمین مایعات بدن کمک کنند.

هندوانه، خیار، طالبی، موز، ماست ساده، سوپ رقیق و دوغ کم‌نمک از گزینه‌هایی هستند که می‌توانند در برنامه غذایی روزهای گرم قرار بگیرند.

نوشیدنی‌های خانگی مانند آب‌لیمو نیز می‌توانند گزینه مناسبی باشند، اما در شرایط گرمازدگی قابل توجه، نباید جایگزین درمان پزشکی و اقدامات اورژانسی شوند.

گرمازدگی را دست‌کم نگیرید

گرمازدگی با کم‌آبی ساده متفاوت است و در صورت افزایش شدید دمای بدن یا تغییر سطح هوشیاری می‌تواند خطرناک و حتی تهدیدکننده زندگی باشد.

اگر فرد گرمازده بیهوش شده، گیج است، دمای بدنش به‌شدت بالا رفته، تشنج کرده یا وضعیت هوشیاری او تغییر کرده است، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت و همزمان اقدامات خنک‌سازی را آغاز کرد.