22 ژوئن روز جهانی جنگل های بارانی؛ چرا این گوهرهای سبز برای همه ما حیاتی هستند؟
رکنا: 22 ژوئن (اول تیرماه) در تقویم جهانی به نام «روز جنگلهای بارانی» ثبت شده است. نامی که شاید برای بسیاری از ما آشنا باشد، اما شاید کمتر به عمق اهمیت آن اندیشیدهایم.
به گزارش رکنا، جنگلهای بارانی دقیقاً همانطور که از نامشان پیداست، جنگلهایی هستند که بارانهای فراوانی در آنها میبارد؛ بهگونهای که کمترین میزان بارش سالانهی آنها به ۱۷۵۰ تا ۲۰۰۰ میلیمتر میرسد. اما این تنها باران نیست که این جنگلها را ارزشمند ساخته است؛ این مناطق، زیستگاه نادرترین و ارزشمندترین گونههای گیاهی و جانوری کرهی زمین هستند.
چرا به آنها «گوهرهای زمین» میگویند؟
جنگلهای بارانی را با عنوان «گوهرهای زمین» میشناسند و این لقب را بیجهت به آنها ندادهاند. این جنگلها تأثیری بینظیر بر اکوسیستم کرهی زمین دارند و نقش کلیدی در جذب دیاکسید کربن و کاهش گازهای گلخانهای ایفا میکنند.
ویژگیهای بارز این جنگلها عبارتند از:
رطوبت بالا و هوای شرجی
پوشش متراکم درختی با درختان بلند و کوتاه که تنه به تنه هم دادهاند
دمای گرم در بیشتر مناطق
انواع جنگلهای بارانی
جنگلهای بارانی به سه دستهی اصلی تقسیم میشوند:
نوع جنگل ویژگیها
جنگلهای بارانی حارهای دمای بالا و تابش شدید خورشید
جنگلهای بارانی معتدل دمای خنکتر نسبت به نوع حارهای
جنگلهای بارانی استوایی واقع در مناطق نزدیک به استوا
همهی این گونهها، هرکدام به نوبهی خود، به سلامت اکولوژی زمین و تندرستی انسان کمک میکنند.
آماری که شوکهکننده است
تنها ۶ درصد از مساحت کرهی زمین را جنگلهای بارانی تشکیل میدهند. اما نرخ تخریب آنها سرسامآور است:
از سال ۱۹۴۷ میلادی تاکنون، نیمی از جنگلهای بارانی جهان از بین رفتهاند.
این یعنی در کمتر از یک قرن، انسانها موفق شدهاند نصف این گوهرهای ارزشمند را نابود کنند. همچنین گونههای بسیاری از گیاهان کمیاب این جنگلها برای همیشه از میان رفتهاند.
مشهورترین جنگلهای بارانی جهان
در سراسر جهان، جنگلهای بارانی شاخصی وجود دارند که هرکدام به نوعی بخشی از سرمایههای طبیعی زمین محسوب میشوند:
جنگلهای بارانی وستلند (نیوزلند) – با میانگین بارش سالانهی ۳۰۰۰ میلیمتر
جنگل بارانی بوساواس (نیکاراگوا) – با گستردگی ۲۰ هزار کیلومتر مربع
جنگل بارانی سوماترا (اندونزی) – زیستگاه بیش از ۱۰ هزار گونهی گیاهی
جنگلهای بارانی اکالیپتوس (استرالیا) – با گستردگی بیش از ۲۲۲ هزار کیلومتر مربع
جنگل بارانی گینه نو (آفریقا) – پوشانندهی ۶۵ درصد از مساحت این کشور
جنگلهای بارانی آمازون – با گستردگی ۷/۶ میلیون کیلومتر مربع در ۸ کشور آمریکای لاتین
جنگلهای ایران در کجای این ماجرا قرار دارند؟
اگر معیار تشخیص جنگلهای بارانی، میزان بارندگی بالای ۲۰۰۰ میلیمتر در سال باشد، جنگلهای ایران در این دسته قرار نمیگیرند؛ چراکه میانگین بارش سالانه در جنگلهای ایران معمولاً از ۵۰۰ میلیمتر فراتر نمیرود.
اما نکتهی مهم اینجاست:
اکوسیستم زمین به هم گره خورده است. سرنوشت جنگلهای آمازون، بر جنگلهای هیرکانی ایران هم تأثیر میگذارد.
بنابراین، روز جهانی جنگلهای بارانی میتواند بهانهای باشد برای:
توجه بیشتر به حفاظت از جنگلهای ایران
افزایش آگاهی دربارهی ارزشهای طبیعی سرزمین خودمان
تشویق به مدیریت پایدار منابع طبیعی
وضعیت جنگلهای ایران؛ آماری که باید دانست
۶/۶ تا ۷/۵ درصد از مساحت کل ایران را جنگلها تشکیل میدهند (حدود ۱۴ میلیون هکتار)
سرانهی جنگل در ایران نزدیک به ۱۷۰۰ متر مربع به ازای هر نفر است
ایران از این نظر در رتبهی ۱۳۴ جهان قرار دارد
جنگلهای ایران در سالهای اخیر به دلیل مدیریت نامناسب، خشکسالی، آتشسوزی و عقبنشینی نوار ساحلی در شمال کشور، آسیبهای جدی دیدهاند
پیام پایانی؛ چرا این روز برای ما مهم است؟
روز جهانی جنگلهای بارانی، تنها یک روز در تقویم نیست. این روز، یادآوری است که:
سرنوشت همهی کشورها و همهی انسانها به یکدیگر گره خورده است
حفاظت از طبیعت، یک مسئولیت جهانی است، نه محلی
هر درختی که در هر جای دنیا نابود شود، به قیمت آیندهی همهی ما تمام میشود
پس شاید بهتر باشد این روز را نه فقط برای جنگلهای بارانی آمازون یا سوماترا، بلکه برای همهی جنگلهای جهان، از جمله جنگلهای سرسبز شمال ایران، گرامی بداریم.
«ما وارثان زمین نیستیم؛ ما امانتداران آن برای نسلهای آینده هستیم.»
ما چه کنیم؟
در مصرف کاغذ و چوب صرفهجویی کنید
از محصولات با گواهی بازیافت استفاده کنید
در کاشت درخت و حمایت از انجمنهای زیستی مشارکت کنید
دیگران را به اهمیت جنگلها آگاه کنید
هر درخت، یک نفس؛ هر جنگل، یک زندگی.
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1227375-
فیلم/ تولد غمگین خسرو احمدی بازیگر سریال های خاطره انگیز تلویزیونی / «دولنگ» دوست داشتنی این روزها چگونه است؟
