چرا بعضی بچه ها بیشتر چشمشان دنبال چهره های غمگین می رود؟ / ردپای افسردگی در نگاه کودک

به گزارش گروه روانشناسی رکنا ، البته این یافته به معنای آن نیست که نگاه کردن کودک به چهره غمگین، نشانه قطعی افسردگی است. ماجرا بسیار پیچیده تر از این است.  چشم کودک چگونه احساسات دیگران را پیدا می کند؟

از نخستین سال های زندگی، کودکان به چهره انسان ها توجه زیادی نشان می دهند. آنها از حالت صورت، لحن صدا و رفتار دیگران برای فهمیدن وضعیت عاطفی محیط استفاده می کنند.اما همه کودکان به یک اندازه به نشانه های هیجانی توجه نمی کنند.برخی کودکان ممکن است بیشتر به چهره های شاد توجه کنند و برخی دیگر در دوره هایی از زندگی، بیشتر متوجه چهره های ناراحت یا عصبانی شوند.این تفاوت ها برای روانشناسان اهمیت دارد، زیرا توجه یکی از راه هایی است که مغز از طریق آن اطلاعات محیط را انتخاب و پردازش می کند.

پژوهش دو ساله چه چیزی نشان داد؟

در مطالعه ای طولی، ۲۴۲ مادر و فرزند در پنج مرحله طی حدود دو سال بررسی شدند.پژوهشگران علاوه بر بررسی علائم افسردگی، به الگوی توجه کودکان به چهره های مختلف نیز توجه کردند.یکی از یافته های مهم این بود که افزایش علائم افسردگی در یک مرحله زمانی با افزایش بعدی توجه به چهره های غمگین ارتباط داشت.این نتیجه اهمیت دارد، اما باید با دقت تفسیر شود.

پژوهش نمی گوید کودکی که به چهره های غمگین بیشتر نگاه می کند، حتما افسرده است. همچنین نمی گوید این رفتار به تنهایی باعث افسردگی می شود. آنچه مطرح شده، وجود یک ارتباط در طول زمان است.

چرا ذهن ممکن است بیشتر دنبال نشانه های منفی بگردد؟

وقتی فرد دچار افسردگی می شود، پردازش اطلاعات هیجانی می تواند تغییر کند. در افسردگی، توجه به اطلاعات منفی و تفسیر منفی از اتفاق ها می تواند پررنگ تر شود. کودک نیز ممکن است در دوره هایی که حال روانی مناسبی ندارد، نسبت به نشانه های ناراحتی حساس تر شود برای مثال، ممکن است چهره ناراحت یک بزرگسال بیشتر از گذشته توجه او را جلب کند.

این مسئله می تواند به عوامل مختلفی مربوط باشد؛ از وضعیت خلق کودک گرفته تا تجربه های خانوادگی، رابطه با والدین و شرایط محیطی بنابراین نباید یک رفتار کوچک را جدا از زمینه زندگی کودک تفسیر کرد.

سابقه افسردگی مادر چه اهمیتی دارد؟

پژوهش مورد نظر در خانواده هایی انجام شده که سابقه افسردگی مادر نیز در آنها مورد توجه قرار گرفته بود. سابقه خانوادگی افسردگی می تواند یکی از عوامل افزایش دهنده آسیب پذیری کودک باشد، اما به هیچ عنوان به معنای سرنوشت قطعی کودک نیست.

کودکانی که یکی از والدین آنها سابقه افسردگی دارد، می توانند کاملا سالم رشد کنند. عوامل محافظتی مانند رابطه امن، حمایت خانوادگی، محیط باثبات و دسترسی به مراقبت مناسب می توانند نقش مهمی در مسیر رشد داشته باشند.

آیا می توان افسردگی کودک را از روی چشم هایش تشخیص داد؟

هیچ پدر یا مادری نباید صرفا به دلیل اینکه فرزندش مدتی بیشتر به چهره های ناراحت نگاه می کند، تصور کند کودک افسرده است. تشخیص افسردگی در کودکان نیازمند بررسی مجموعه ای از علائم و تغییرات رفتاری است.

افت یا تغییر قابل توجه در خلق، تحریک پذیری، کاهش علاقه به بازی و فعالیت، تغییر خواب یا اشتها، افت عملکرد تحصیلی، کناره گیری اجتماعی و تغییرات پایدار در رفتار می توانند اهمیت بیشتری داشته باشند.

خودسنجی والدین: چه زمانی باید حساس تر شویم؟

اگر کودک برای مدتی طولانی غمگین یا تحریک پذیر شده، از بازی و فعالیت هایی که قبلا دوست داشته فاصله گرفته، بیشتر منزوی شده، خواب یا اشتهایش تغییر کرده یا عملکرد مدرسه اش افت کرده است، بهتر است تغییرات او جدی گرفته شود.

همچنین اگر کودک مرتب درباره بی ارزشی، تنهایی یا ناامیدی صحبت می کند، موضوع نیازمند توجه جدی تر است اما صرف نگاه کردن به چهره های غمگین یا حساس بودن به ناراحتی دیگران، به تنهایی نشانه افسردگی نیست.

آنچه این پژوهش را جذاب می کند، توجه به یک نکته ظریف در روانشناسی کودک است: ذهن فقط اتفاق های بیرونی را دریافت نمی کند؛ انتخاب می کند که به کدام بخش از محیط بیشتر توجه کند.

ممکن است دو کودک در یک اتاق باشند و یکی بیشتر متوجه خنده ها شود و دیگری زودتر چهره ناراحت یک بزرگسال را ببیند اما این تفاوت نباید به برچسب زدن به کودک منجر شود. رفتار کودک یک پیام است، نه یک تشخیص.

اگر الگوی توجه به نشانه های منفی همراه با تغییرات پایدار در خلق و رفتار باشد، آن زمان ارزش بررسی تخصصی پیدا می کند. مهمتر از اینکه کودک به کدام چهره نگاه می کند، این است که در دنیای درونی او چه می گذرد و آیا این تغییر برای مدتی پایدار مانده است یا نه.

 

 

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1266299