زلزله ۳.۴ ریشتری بومهن/ چرا لرزش چند ثانیه ای زمین می تواند ساعت ها ذهن خانواده ها را ناآرام کند؟/ تحلیل روانشناسی اخبار ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، بر اساس اطلاعات منتشرشده از مرکز لرزه نگاری دانشگاه تهران، زمین لرزه ای به بزرگی ۳.۴، ساعت ۴:۱۱:۴۳ بامداد یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ در حوالی بومهن و رودهن ثبت شد.عمق این زمین لرزه ۹ کیلومتر و کانون آن در فاصله ۱۲ کیلومتری بومهن، ۱۳ کیلومتری رودهن و ۱۵ کیلومتری پردیس گزارش شده است. لرزش در مناطقی از شرق استان تهران، از جمله دماوند، نیز احساس شد.

واکنش مغز در لحظه زلزله 

جوزف لدو، عصب شناس آمریکایی و پژوهشگر سازوکارهای دفاعی مغز، در مطالعات خود به نقش مدارهای عصبی در شناسایی تهدید پرداخته است. هنگامی که فرد با لرزش غیرمنتظره زمین بیدار می شود، بدن ممکن است به سرعت وارد وضعیت برانگیختگی شود. افزایش ضربان قلب، تنفس سریع و احساس نیاز فوری به واکنش، از پاسخ های احتمالی بدن به خطر هستند.

این واکنش ها لزوما نشانه اختلال روانی نیستند؛ بلکه می توانند بخشی از پاسخ طبیعی انسان به یک رویداد ناگهانی باشند.

زلزله هنگام خواب چرا ترس شدیدتر احساس می شود؟

در ساعت چهار بامداد، بسیاری از افراد در خواب هستند و فرصت کمتری برای شناخت سریع موقعیت دارند. بیدار شدن ناگهانی همراه با صدای اشیا یا احساس حرکت ساختمان ممکن است برای لحظاتی با سردرگمی همراه شود.

یافته های ریچارد لازاروس، روانشناس و پژوهشگر استرس، نشان داده است ارزیابی ذهنی فرد از خطر و توانایی مقابله با آن، بر شدت فشار روانی تاثیر دارد بنابراین دو نفر ممکن است یک لرزش مشابه را تجربه کنند، اما واکنش عاطفی متفاوتی داشته باشند.

ترس از پس لرزه

پس از زلزله، بعضی افراد ممکن است به صداهای معمول ساختمان حساس شوند یا هر حرکت خفیفی را نشانه لرزش دوباره بدانند. این گوش به زنگی معمولا با تلاش ذهن برای شناسایی خطر ارتباط دارد.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا تجربه زلزله فقط به میزان خسارت ساختمانی محدود نیست. حتی یک لرزش نسبتا خفیف ممکن است خاطرات زلزله های گذشته را در برخی افراد فعال کند یا برای کودکان تجربه ای ترسناک باشد. البته شدت این واکنش ها متفاوت است و نمی توان صرفا بر اساس وقوع زمین لرزه درباره آسیب روانی ساکنان منطقه نتیجه گیری کرد.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

اطلاع رسانی سریع و دقیق درباره بزرگی، محل وقوع و گزارش های خسارت اهمیت دارد. همچنین آموزش عمومی درباره رفتار ایمن هنگام زلزله باید مستمر باشد، نه فقط پس از وقوع حادثه. پرهیز از انتشار پیش بینی های غیرعلمی درباره زلزله بعدی نیز برای حفظ آرامش عمومی ضروری است.

راهکار برای خانواده ها

والدین بهتر است نگرانی کودکان را بشنوند و با توضیحی ساده و متناسب با سن آنان درباره زلزله صحبت کنند. تمرین روش های ایمنی، شناخت نقاط امن و آماده داشتن وسایل ضروری می تواند احساس آمادگی خانواده را افزایش دهد. هنگام لرزش، پناه گرفتن زیر میز محکم یا کنار دیوار داخلی و دوری از پنجره ها اهمیت دارد. پس از پایان لرزش نیز بهتر است اطلاعات از منابع رسمی دنبال شود.

تلنگر روانشناختی

گاهی زمین فقط چند ثانیه می لرزد، اما احساس ناامنی مدت بیشتری در ذهن باقی می ماند. آرامش پس از زلزله تنها با شنیدن خبر پایان لرزش بازنمی گردد؛ آگاهی، آمادگی و اعتماد به اطلاعات درست نیز در بازسازی احساس امنیت نقش دارند.