یک نفر امید دارد، یکی خسته شده؛ IVF چگونه رابطه زن و شوهر را تحت فشار می گذارد؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا،  دانشگاه کوئینزلند در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ از راه اندازی سامانه حمایت روانی برای افراد تحت درمان لقاح آزمایشگاهی خبر داد. این سامانه با همکاری دانشگاه های موناش و کاردیف و مشارکت بیماران، همراهان و کادر درمان شکل گرفته است. اطلاعات مراحل درمان، ابزار ثبت خلق و راهکارهای مقابله با فشار عاطفی از امکانات آن هستند. خبر درباره شروع یک خدمت است؛ از این گزارش نمی توان نتیجه گرفت که تاثیر سامانه بر کاهش اضطراب یا افسردگی اثبات شده است. 

درمانی که وارد تقویم رابطه می شود

برای تصور فشار این مسیر، زوجی فرضی را در نظر بگیریم که برنامه سفر، کار و دیدارهای خانوادگی خود را با وقت های درمان هماهنگ می کنند. یک نفر نیاز دارد درباره همه احتمال ها حرف بزند و دیگری ترجیح می دهد تا زمان مشخص شدن نتیجه سکوت کند. این تفاوت می تواند به سوءبرداشت برسد: سکوت، بی تفاوتی تعبیر شود و حرف زدن، زیاده روی. چنین مثالی یک الگوی قطعی برای همه زوج ها نیست؛ نشان می دهد چرا گفت و گو درباره نیازها به اندازه هماهنگی کارهای روزانه اهمیت دارد.

پرسش مفید این نیست که کدام نفر درست واکنش نشان می دهد. می توان پرسید امروز چه نوع همراهی برای تو قابل تحمل تر است؛ شنیدن، کمک عملی یا کمی فاصله از موضوع درمان؟ پاسخ ممکن است از یک روز به روز دیگر تغییر کند. لازم نیست زوج همیشه احساس یکسانی داشته باشند تا بتوانند کنار یکدیگر بمانند؛ لازم است تفاوت را به اتهام تبدیل نکنند.

امیدی که به اجبار تبدیل می شود

در خبر دانشگاه، فشار عاطفی از دلایل مهم توقف درمان معرفی شده است. همین نکته یک پرسش را پیش می کشد: آیا در اطراف زوج، جایی برای خستگی هم وجود دارد؟ گاهی اطرافیان فقط از امید حرف می زنند و فرصت بیان ترس یا تردید را کم می کنند. در چنین موقعیتی، فرد ممکن است احساس کند علاوه بر تحمل درمان باید دیگران را هم از نگرانی خود محافظت کند.

جمله هایی مانند حتما این بار نتیجه می گیری، نیت حمایتی دارند، اما وعده ای می دهند که گوینده اختیارش را ندارد. همراهی دقیق تر می تواند بر امر قابل انجام تکیه کند؛ مثلا پیشنهاد کمک برای رفت و آمد یا پرسیدن اینکه فرد مایل است درباره نتیجه حرف بزند یا نه. این پیشنهادها جایگزین مراقبت حرفه ای نیستند، اما زبان حمایت را از پیش بینی نتیجه به حضور در کنار فرد منتقل می کنند.

یک نفر بیمار است؛ دو نفر درگیر مسیرند

سامانه تازه برای بیمار، شریک زندگی و همراهان بخش های جداگانه دارد. این انتخاب، توجه به نیازهای متفاوت افراد را نشان می دهد. خبر دانشگاه همچنین می گوید محتوای سامانه از نظرسنجی ها و مصاحبه با افراد درگیر درمان بهره گرفته است. بنابراین نقطه قابل توجه، شنیدن تجربه کسانی است که مسیر را زندگی کرده اند؛ نه صرفا ارائه اطلاعات پزشکی درباره مراحل درمان.

در خانه نیز می توان درباره تقسیم مسئولیت ها مشخص تر صحبت کرد. چه کسی وقت ها را پیگیری می کند؟ چه کسی با مرکز تماس می گیرد؟ چه اطلاعاتی قرار است با خانواده مطرح شود؟ اگر نتیجه مطلوب نبود، زوج ترجیح می دهند همان روز تنها باشند یا همراهی بگیرند؟ این پرسش های عملی نسخه درمانی نیستند؛ پیشنهادهایی برای گفت و گویی هستند که مانع حدس زدن مداوم نیازهای طرف مقابل می شود.

ادامه دادن، مکث کردن و حق تصمیم مشترک

هیچ مقاله خبری نمی تواند برای یک زوج تعیین کند چند بار درمان را ادامه بدهند. تصمیم به شرایط پزشکی، هزینه، خواست افراد و توان آنها وابسته است. بهتر است زبان اطرافیان نیز این حق را به رسمیت بشناسد. پرسش پی در پی درباره زمان اقدام بعدی، ممکن است گفت و گو را به بازخواست تبدیل کند؛ در حالی که زوج شاید هنوز درباره تجربه قبلی تصمیم نگرفته باشند.

تلنگر  روانشناسی

دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی و زوج درمانگر می گوید: حمایت روانی باید فضایی برای بیان احساسات مختلف فراهم کند؛ امید، ترس، غم و تردید می توانند همزمان حضور داشته باشند. برای زوج، روشن کردن مرز اطلاعات خصوصی و شیوه همراهی یکدیگر نقطه شروع مفیدی است. اگر پریشانی پایدار، اختلال خواب یا تنش رابطه زندگی روزانه را مختل کرده، گفت و گو با متخصص سلامت روان می تواند به ارزیابی نیازها کمک کند. نتیجه درمان هرچه باشد، ارزش فرد و رابطه او نباید فقط با پاسخ یک آزمایش سنجیده شود.