پشت صفحه کوچک گوشی چه بلایی سر ذهن کودک می‌آید؟ هزینه پنهان موبایل

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، گزارشی تازه در روزنامه The Times به بحثی علمی درباره ریشه‌های بحران سلامت روان کودکان پرداخته است. یک سوی این بحث، تلفن ‌های هوشمند و شبکه‌ های اجتماعی را عامل اصلی افزایش اضطراب و افسردگی می ‌داند؛ سوی دیگر هشدار می‌ دهد چنین توضیحی، مسئله‌ای پیچیده را بیش از اندازه ساده می ‌کند.

ادعا چیست؟

بر اساس این روایت، افزایش استفاده کودکان و نوجوانان از تلفن همراه و شبکه‌ های اجتماعی، علت اصلی رشد اضطراب، افسردگی و بحران‌ های روانی در این گروه سنی است.

داوری: اغراق‌آمیز و گمراه‌ کننده، اگر به صورت یک علت قطعی بیان شود

میان استفاده افراطی از شبکه‌ های اجتماعی و برخی مشکلات روانی ارتباط‌ هایی مشاهده شده است؛ اما مشاهده یک ارتباط آماری، به معنای اثبات علت و معلول نیست.

ممکن است استفاده سنگین از تلفن همراه به خواب، تمرکز، تصویر بدنی و روابط اجتماعی بعضی کودکان آسیب بزند. در عین حال، ممکن است کودکی که از قبل مضطرب، افسرده یا تنهاست، زمان بیشتری را در فضای آنلاین بگذراند. جهت این رابطه همیشه روشن نیست و احتمالا برای همه کودکان نیز یکسان عمل نمی‌ کند.

چه چیزهایی در این روایت نادیده گرفته می ‌شوند؟

کاهش بازی آزاد و مستقل کودکان، فشار تحصیلی، ناامنی اقتصادی خانواده، تعارض‌ های خانوادگی، تنهایی، تجربه قلدری، کاهش ارتباط‌ های اجتماعی واقعی و دشواری دسترسی به خدمات سلامت روان، همگی می‌ توانند در افزایش مشکلات روانی کودکان نقش داشته باشند، بنابراین، معرفی تلفن همراه به عنوان تنها یا اصلی ‌ترین علت، تصویری ناقص از مسئله ارائه می‌ دهد.

حد تفسیر

از این شواهد نمی ‌توان نتیجه گرفت که تلفن همراه بی ‌ضرر است یا محدودیت استفاده از آن ضرورتی ندارد. مسئله این است که نقش آن نباید از بافت زندگی کودک جدا شود.

همچنین کل گزارش The Times را نمی ‌توان روانشناسی زرد دانست؛ زیرا دیدگاه‌ های موافق و مخالف را مطرح کرده است. آنچه نیازمند نقد است، ادعای تک علتی و قطعی درباره نقش تلفن همراه است.

تلنگر روانشناختی

گاهی پیدا کردن یک مقصر ساده، از روبرو شدن با واقعیتی پیچیده آسان‌  تر است.

ممکن است تلفن همراه بخشی از مسئله باشد؛ اما پشت صفحه ‌ای که خاموش می ‌شود، همچنان کودکی باقی می‌ ماند که باید دیده شود: روابطش، تنهایی ‌اش، فشارهایی که تحمل می ‌کند و جهانی که در آن رشد می ‌کند.