تأثیر اضطراب جنگ در نوجوانان + راهکارهای علمی دکتر مریم سامانی

دکتر مریم سامانی – روانشناس بالینی و استاد دانشگاه - در پاسخ به این سوال گفت: نوجوانی دوره شکل‌ گیری هویت، استقلال و معنا است. مواجهه با جنگ در این دوره سنی نه‌ تنها اضطراب ایجاد می کند، بلکه مسیر شکل‌ گیری شخصیت و نگاه به جهان را تغییر می دهد. 

وی افزود:  بر اساس پژوهش “Trauma and the adolescent brain” سال 2018 در نشریه علمی The Lancet Psychiatry مغز نوجوانان نسبت به استرس مزمن بویژه در نواحی پیش‌ پیشانی و آمیگدال حساس‌ تر است که باعث افزایش اضطراب و ترس ، تکانشگری و کاهش کنترل هیجانی می شود.  همچنین پژوهش سال 2020، در نشریه Nature Human Behaviour در نوجوانان واکنش شدیدتری نسبت به استرس اجتماعی و جنگ دارند.

جنگ چه اثری بر هویت نوجوان دارد؟ 

این استاد دانشگاه می گوید: نوجوانان در معرض جنگ بیشتر دچار سردرگمی هویتی و بدبینی به آینده می‌ شوند که با علائمی مانند احساس پوچی،  بی‌ معنا بودن در زندگی و ناامیدی نسبت به آینده خود را نشان می دهد. 

اختلالات روانی

وی می افزاید: بر اساس  پژوهش ها نرخ اضطراب، افسردگی و PTSD در نوجوانان مناطق جنگی بطور قابل توجهی بالاتر است. پژوهش سال 2021، در م۹له علمی Journal of Child Psychology and Psychiatry نشان داد تروما در نوجوانی با افزایش رفتارهای پرخطر و خودآسیب‌رسان مرتبط است که منجر به مصرف مواد، پرخاشگری، رفتارهای تکانشی و کناره‌ گیری اجتماعی می شود. 

راهکارهای علمی و عملی 

وی در پاسخ به این سوال که چه مداخلاتی می‌ تواند به نوجوانان کمک کند؟ اظهار داشت:  می خواهم بر گفتگوی باز و صادقانه تاکید کنم .گفتگوی صادقانه با نوجوانان اضطراب شان را کاهش و احساس کنترل را در آنان افزایش می‌ دهد. نوجوان نیاز دارد حقیقت را  در فضای امن بداند. اما چگونه؟ با پاسخ صادقانه به سؤالات، اجتناب از پنهانکاری افراطی و گوش دادن بدون قضاوت .

دکتر سامانی  در ادامه بیان کرد: احساس کنترل یکی از مهمترین عوامل کاهش اضطراب نوجوانان است.جنگ حس بی‌ قدرتی ایجاد می‌ کند؛ ما باید آن را جبران کنیم، اما چگونه ؟ با دادن مسئولیت‌ های کوچک، مشارکت در تصمیم‌ گیری و برنامه‌ ریزی . 

وی خاطر نشان کرد: حمایت همسالان نقش محافظتی مهمی در برابر اضطراب دارد. نوجوانان در جنگ بیشتر از هر زمان دیگری به دوستان شان نیاز دارند. همچنین فعالیت بدنی یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش اضطراب است.

استاد دانشگاه اضافه کرد: قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار منفی با افزایش اضطراب مرتبط است. و توصیه کرد زمان بررسی اخبار باید مدیریت‌ شده باشد. 

این متخصص روانشناس بالینی اظهار کرد: افکار خودکشی، انزوا شدید و رفتارهای پرخطر را به عنوان علائم هشدار باید در نظر بگیرید.

وی در انتها یادآور شد : نوجوان در جنگ فقط نمی‌ ترسد؛ بلکه تلاش می‌ کند معنای جهان را بفهمد. اگر او را تنها بگذاریم، ممکن است به ناامیدی برسد. یادمان باشد حمایت ، معنا و ارتباط کاهش آسیب جنگ را بر روان نوجوانان به دنبال خواهد داشت. در روزهای پراضطراب، نوجوانان بیش از همیشه به شنیده شدن نیاز دارند؛ نه فقط برای آرام شدن، بلکه برای ساختن آینده‌ ای که هنوز به آن امیدوارند.