یک فاجعه در حال وقوع است/ ۱۰۰ درصد کاهش حجم آب در سدهای شمالی/سدهای کشور با کاهش ۸۰ درصدی مواجهند

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، بحران آب در ایران به نقطه‌ای بحرانی رسیده است که دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت. کشوری که به‌طور سنتی در کنار منابع آبی فراوان خود شناخته می‌شد، اکنون در آستانه تبدیل شدن به یکی از کشورهای کم‌آب در جهان قرار دارد.  آیا مسئولان کشور به اندازه کافی اقدامات لازم را برای مقابله با این تهدید انجام داده‌اند؟ آیا برای سال‌های آینده که ذخایر سدها به کمترین حد خود خواهد رسید، آمادگی داریم؟ گزارش‌های جدید نشان می‌دهند که وضعیت منابع آبی ایران به قدری بحرانی شده که اگر سریعاً وارد عمل نشویم، تمام کشور با بحران‌های غیرقابل بازگشتی روبه‌رو خواهد شد.

طبق آمارهای منتشر شده از سوی دفتر مطالعات پایه منابع آب، وضعیت منابع آبی کشور هر روز بدتر می‌شود. از مجموع ۶۶ سد موجود در ایران، ۵۷ سد در وضعیت بحرانی قرار دارند و تنها ۹ سد توانسته‌اند حجم آب خود را به‌طور جزئی افزایش دهند.

بیشترین کاهش حجم آب متعلق به سدهایی است که در گذشته منابع حیاتی آب برای میلیون‌ها نفر در شمال و غرب کشور به شمار می‌رفتند.

سد «وشمگیر»، سد «گلستان» و سد «بوستان» در استان گلستان، به ‌طور کامل خشک شده‌اند. این سدها، که در گذشته مهم‌ترین منابع آبی این منطقه بودند، حالا هیچ آبی در مخازن خود ندارند. یعنی همان منطقه‌ای که در حال حاضر درگیر بحران شدید آب است، در گذشته بر اساس همین سدها بود که کشاورزی و آب شرب مردم تامین می‌شد. 

یکی از نمونه‌های تاسف‌بار کاهش منابع آبی در تهران است. سد «امیرکبیر» که زمانی تامین‌کننده بخش زیادی از آب شرب پایتخت بود، اکنون ۸۷ درصد از حجم آب خود را از دست داده است. در حالی که پایتخت ایران با جمعیت بیش از   ۹ میلیون نفر به آب نیاز دارد، این کاهش  نشان می‌دهد که در سال‌های آینده، تهران هم در شرایطی مشابه گلستان قرار خواهد گرفت. 

اگرچه برخی از سدهای ایران شاهد افزایش حجم آب هستند، اما این افزایش‌ها بیشتر به دلیل بارش‌های فصلی و نوسانات موقتی است که در نهایت هیچ تاثیری در وضعیت کلی منابع آبی کشور نخواهند داشت.

سد «استقلال» در هرمزگان با افزایش بیش از ۱۱۰۰ درصدی حجم آب به نظر می‌رسد که یک موفقیت بزرگ باشد. اما این افزایش به دلیل بارش‌های مقطعی و ناپایدار است که در نتیجه تغییرات اقلیمی و خشک‌سالی‌های پیش رو، می‌تواند به سرعت از بین برود. این نوع افزایش‌ها فریبنده است.

در حالی که برخی از مناطق همچنان به ذخایر نسبتا خوبی از آب دسترسی دارند، این وضعیت به سرعت در حال تغییر است. سد طالقان در استان تهران و البرز، با تنها ۲۶ درصد از ظرفیت آب خود، یکی از بدترین نمونه‌ها است. کاهش ۵۰ درصدی نسبت به سال گذشته نشان‌دهنده بحران آب در این منطقه است. 

شاید خوزستان که «پرآب‌ترین جلگه کشور» نامیده می‌شود، همچنان با حجم قابل توجهی از آب در سدهای خود روبه‌رو باشد، اما واقعیت این است که این استان نیز از اثرات بحران آب در امان نیست. حجم آب موجود در سدهای «کارون»، «دز»، «کرخه» و «مارون» هنوز نسبتا مناسب است، اما این منابع آبی نیز در حال کاهش هستند. خشکسالی، تغییرات اقلیمی و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آبی خوزستان تهدیدی جدی برای کشاورزی و صنعت این استان به شمار می‌روند.

امسال، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور به ۱۸.۰۱ میلیارد متر مکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد کاهش داشته است. بحران کم‌آبی در ایران دیگر یک شایعه نیست. این یک واقعیت تلخ است که مسئولان کشور باید هرچه سریع‌تر برای آن تدابیری بیندیشند.  به زودی ممکن است ایران به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های آبی جهان تبدیل شود.