هشدار درباره کنترل افراطی قند خون؛ زندگی دیابتی‌ ها تحت فشار است؟

به گزارش رکنا، یک مطالعه جدید روی ۴۰۰ فرد مبتلا به دیابت نشان داده است که قرار داشتن قند خون در محدوده ایمن با کیفیت زندگی بهتر در روز بعد ارتباط دارد؛ اما نکته جالب این پژوهش این است که نوسان بیشتر قند خون، در صورتی که همچنان در محدوده‌های ایمن باقی بماند، نیز با کیفیت زندگی بهتر همراه بوده است.

کنترل قند خون؛ همیشه هرچه سختگیرانه‌تر، بهتر نیست؟

کنترل قند خون یکی از مهم‌ترین بخش‌های مدیریت دیابت است، اما پژوهشگران می‌گویند توجه به سلامت افراد مبتلا به دیابت نباید فقط به اعداد روی دستگاه اندازه‌گیری قند خون محدود شود.

نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد تلاش بیش از اندازه برای ثابت نگه داشتن قند خون ممکن است در برخی افراد با فشار و محدودیت بیشتر در زندگی روزمره همراه شود.

در این پژوهش، اطلاعات مربوط به دستگاه‌های پایش مداوم قند خون با ارزیابی‌های روزانه کیفیت زندگی افراد مبتلا به دیابت مقایسه شد.

بررسی وضعیت ۴۰۰ بیمار مبتلا به دیابت

پژوهشگران اطلاعات ۴۰۰ فرد مبتلا به دیابت را بررسی کردند که ۷۲ درصد آنها به دیابت نوع یک و ۲۸ درصد به دیابت نوع دو مبتلا بودند. ۵۵ درصد شرکت‌کنندگان زن بودند و میانگین سنی آنها ۴۷ سال گزارش شد.

شرکت‌کنندگان به مدت ۱۴ روز وضعیت خود را بررسی کردند و کیفیت زندگی آنها از نظر عواملی مانند روحیه، آرامش، انرژی، میزان شادابی پس از خواب و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره ارزیابی شد.

همزمان اطلاعات مربوط به قند خون آنها نیز توسط دستگاه‌های پایش مداوم قند خون ثبت شد.

قند خون در محدوده ایمن، مهم‌ترین نکته پژوهش

یکی از یافته‌های مهم این مطالعه آن بود که افرادی که در طول یک روز زمان بیشتری قند خون خود را در محدوده مورد نظر سپری کرده بودند، در روز بعد کیفیت زندگی بهتری گزارش کردند.

بنابراین، این تحقیق به هیچ عنوان اهمیت کنترل مناسب قند خون را زیر سؤال نمی‌برد.

اما در کنار این یافته، پژوهشگران متوجه ارتباط جالب دیگری شدند؛ افرادی که نوسان بیشتری در سطح قند خون داشتند، در صورتی که این نوسانات همچنان در محدوده‌های ایمن قرار داشت، روز بعد کیفیت زندگی بهتری را گزارش کردند.

چرا حذف تمام نوسانات قند خون می‌تواند فشار ایجاد کند؟

پژوهشگران احتمال می‌دهند افرادی که برای حذف کوچک‌ترین تغییرات قند خون تلاش می‌کنند، ممکن است محدودیت‌های بیشتری برای زندگی خود ایجاد کنند.

برای مثال، نگرانی دائمی درباره عدد قند خون می‌تواند باعث شود فرد از برخی فعالیت‌های روزمره، برنامه‌های اجتماعی یا تجربه‌های معمول زندگی فاصله بگیرد.

از نگاه پژوهشگران، مدیریت دیابت تنها به رسیدن به یک عدد مشخص در دستگاه اندازه‌گیری قند خون خلاصه نمی‌شود و کیفیت زندگی، خواب، انرژی، خلق‌وخو و میزان استرس نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

خواب و انرژی هم با کیفیت زندگی ارتباط داشتند

در این مطالعه مشخص شد خواب بهتر در شب قبل با کیفیت زندگی بهتر در روز بعد همراه بوده است.

همچنین افرادی که در روز قبل انرژی بیشتری احساس کرده بودند، روز بعد کیفیت زندگی بالاتری را گزارش کردند.

جالب آنکه اندازه‌گیری‌های قند خون در همان روز، ارتباط معناداری با کیفیت زندگی همان روز نشان ندادند؛ به همین دلیل پژوهشگران ارتباط میان وضعیت قند خون و کیفیت زندگی را در بازه زمانی روزهای مختلف بررسی کردند.

آیا باید کنترل قند خون را کنار گذاشت؟

خیر.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این یافته‌ها به هیچ وجه به معنای مفید بودن کنترل ضعیف قند خون نیست.

همچنین نمی‌توان از این مطالعه نتیجه گرفت که فرد مبتلا به دیابت باید عمداً اجازه دهد قند خونش بالا و پایین شود یا در مصرف دارو و رعایت توصیه‌های پزشکی سهل‌انگاری کند.

این پژوهش بیشتر بر یک موضوع مهم تأکید دارد: هدف درمان دیابت باید علاوه بر کنترل مناسب قند خون، حفظ کیفیت زندگی فرد نیز باشد.

از سوی دیگر، چون نتایج این پژوهش یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد، نمی‌توان گفت نوسان قند خون مستقیماً باعث بهتر شدن کیفیت زندگی شده است.

جمع‌بندی

مدیریت دیابت یک تعادل مهم است؛ کنترل قند خون همچنان اهمیت زیادی دارد، اما زندگی فرد مبتلا نباید تحت تأثیر نگرانی دائمی درباره کوچک‌ترین تغییرات قند خون قرار بگیرد. رعایت توصیه‌های پزشک، توجه به خواب و استرس و داشتن سبک زندگی متعادل، در کنار کنترل مناسب قند خون، اهمیت زیادی دارد.

نکته مهم: افراد مبتلا به دیابت نباید بر اساس این مطالعه دارو، رژیم غذایی یا برنامه کنترل قند خون خود را تغییر دهند و هرگونه تغییر درمانی باید با نظر پزشک انجام شود.