سلامت مغز از کودکی؛ ۷ عادت مهم که والدین باید بدانند

به گزارش رکنا، مغز یکی از مهم‌ترین اندام‌های بدن است و تقریباً تمام فعالیت‌های روزمره، از یادگیری و حافظه گرفته تا حرکت، احساسات و تصمیم‌گیری، با عملکرد آن ارتباط دارد. نکته مهم این است که پایه بسیاری از توانایی‌های مغزی در سال‌های کودکی شکل می‌گیرد؛ بنابراین توجه به سلامت مغز از همان سال‌ها اهمیت زیادی دارد. کودکی دوره‌ای مهم برای رشد مغز است و عواملی مانند تغذیه مناسب، خواب کافی، فعالیت بدنی، بازی، یادگیری و ارتباط اجتماعی می‌توانند در رشد شناختی کودک نقش داشته باشند.

خواب؛ سوخت مغز در سال‌های رشد

خواب کافی فقط برای رفع خستگی نیست. بدن و مغز کودک در زمان خواب فرصت پیدا می‌کنند بسیاری از فرایندهای ترمیمی و رشدی را انجام دهند.

کمبود خواب می‌تواند روی توجه، یادگیری، خلق‌وخو و عملکرد روزانه کودک اثر بگذارد. به همین دلیل داشتن ساعت خواب منظم و ایجاد محیطی آرام برای خواب، یکی از عادت‌های مهم برای مراقبت از مغز کودکان است.

تغذیه سالم برای مغز سالم

مغز برای فعالیت طبیعی به انرژی و مواد مغذی مختلف نیاز دارد. برنامه غذایی متنوع که شامل میوه و سبزیجات، غلات کامل، منابع پروتئینی و چربی‌های مفید باشد، می‌تواند بخشی از نیازهای تغذیه‌ای کودک را تأمین کند.

در مقابل، بهتر است خوراکی‌های بسیار شیرین و غذاهای فوق‌فرآوری‌شده بخش اصلی رژیم غذایی کودک نباشند.

بازی و تحرک را دست‌کم نگیرید

بازی فقط وسیله‌ای برای سرگرم کردن کودک نیست. بازی‌های حرکتی به فعالیت بدنی کمک می‌کنند و بازی‌های فکری، ساختنی و خلاقانه نیز فرصت تمرین مهارت‌های شناختی را فراهم می‌کنند.

دویدن، بازی در فضای باز، ورزش و فعالیت‌های متناسب با سن کودک می‌توانند به داشتن سبک زندگی فعال کمک کنند.

کتاب خواندن؛ تمرینی برای مغز

کتاب خواندن با کودک یکی از فعالیت‌هایی است که می‌تواند هم‌زمان چند مهارت را درگیر کند. کودک هنگام گوش دادن به داستان با واژه‌های جدید، مفاهیم، شخصیت‌ها و روابط میان آنها آشنا می‌شود.

پرسیدن سؤال درباره داستان و اجازه دادن به کودک برای تعریف کردن ماجرا با زبان خودش نیز می‌تواند تجربه خواندن را فعال‌تر کند.

مغز کودک به ارتباط و آرامش نیاز دارد

محیط زندگی کودک نیز اهمیت زیادی دارد. گفت‌وگو با والدین، بازی با همسالان، ارتباط اجتماعی و احساس امنیت می‌توانند زمینه مناسبی برای رشد عاطفی و شناختی فراهم کنند.

از سوی دیگر، قرار گرفتن دائمی در معرض استرس و فشار می‌تواند تجربه متفاوتی برای کودک ایجاد کند. والدین باید متناسب با سن کودک، فرصت‌هایی برای بازی، استراحت، گفت‌وگو و دور شدن از فشارهای روزمره فراهم کنند.

استفاده از صفحه‌نمایش را مدیریت کنیم

موبایل، تبلت، تلویزیون و بازی‌های دیجیتال بخشی از زندگی کودکان امروز هستند، اما نحوه استفاده از آنها اهمیت دارد.

بهتر است زمان استفاده از صفحه‌نمایش با سن کودک، محتوای مورد استفاده و سایر فعالیت‌های روزانه او متناسب باشد. همچنین جایگزین شدن کامل صفحه‌نمایش به جای خواب، فعالیت بدنی، بازی واقعی و ارتباط با والدین می‌تواند به تعادل روزانه کودک آسیب بزند.

یادگیری و کنجکاوی را تشویق کنید

مغز کودک با تجربه کردن و پرسیدن سؤال رشد می‌کند. بنابراین لازم نیست والدین همیشه پاسخ آماده در اختیار کودک قرار دهند. گاهی بهتر است از او بپرسند «فکر می‌کنی چرا این اتفاق افتاد؟» یا «اگر این کار را انجام دهیم چه می‌شود؟»

چنین گفت‌وگوهایی می‌تواند کودک را به فکر کردن، حل مسئله و کشف کردن تشویق کند.

مراقبت از مغز یک عادت روزانه است

سلامت مغز با یک اقدام منفرد تضمین نمی‌شود. مجموعه‌ای از عادت‌های روزمره مانند خواب کافی، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی، یادگیری، بازی، ارتباط اجتماعی و مدیریت استرس در کنار یکدیگر اهمیت دارند.

والدین همچنین باید به تغییرات قابل توجه در رفتار، خواب، یادگیری، تمرکز یا عملکرد کودک توجه کنند و در صورت وجود نگرانی پایدار، موضوع را با پزشک یا متخصص مربوطه در میان بگذارند.

مغز سالم از کودکی ساخته می‌شود

مراقبت از مغز موضوعی مربوط به دوران سالمندی نیست. سال‌های کودکی فرصتی مهم برای ایجاد عادت‌هایی است که می‌توانند در طول زندگی ادامه پیدا کنند. ایجاد محیطی امن، فعال و سرشار از فرصت‌های یادگیری می‌تواند بخشی از مسیر مراقبت از سلامت مغز کودک باشد.