پس از 40 سال انتظار؛ نخستین دایناسور کشف‌شده در جنوبگان شناسایی شد

به گزارش رکنا، دانشمندان پس از بررسی دوباره این فسیل دریافتند که این نمونه متعلق به یک دایناسور بوده و در واقع نخستین بقایای دایناسوری کشف‌شده در قاره جنوبگان به شمار می‌رود.

این فسیل که احتمال می‌رود به یک تیتانوسور، از بزرگ‌ترین دایناسورهای تاریخ زمین، تعلق داشته باشد، نخستین بار در سال ۱۹۸۵ طی یک مأموریت اکتشافی بریتانیایی در جزیره جیمز راس در جنوبگان کشف شد.

کشفی که ۴۰ سال ناشناخته ماند

در زمان کشف، پژوهشگران نتوانستند ماهیت دقیق این قطعه استخوان را تشخیص دهند. به همین دلیل فسیل در مجموعه زمین‌شناسی «پیمایش بریتانیایی جنوبگان» در کمبریج نگهداری شد و سال‌ها بدون بررسی دقیق در بایگانی باقی ماند.

این نمونه همراه با یادداشت‌های میدانی دکتر «مایک تامسون» حفظ شده بود. او در آن زمان حدس زده بود که این قطعه ممکن است بخشی از مهره یک خزنده بزرگ باشد، اما شواهد کافی برای شناسایی قطعی وجود نداشت.

راز فسیل پس از 4 دهه فاش شد

سال‌ها بعد، بررسی دوباره مجموعه‌های بایگانی توجه پژوهشگران را به این نمونه جلب کرد. دکتر «مارک ایوانز»، مدیر مجموعه‌های علمی پیمایش بریتانیایی جنوبگان، پس از مشاهده فسیل از متخصصان موزه تاریخ طبیعی لندن برای مطالعه دقیق‌تر کمک گرفت.

نتایج بررسی‌ها نشان داد این قطعه استخوان بخشی از دم یک دایناسور ساروپود بوده و به احتمال زیاد به خانواده تیتانوسورها تعلق دارد.

پروفسور «پل برت»، دیرینه‌شناس موزه تاریخ طبیعی لندن، می‌گوید:

«این فسیل در ظاهر بسیار معمولی به نظر می‌رسد، اما اهمیت تاریخی فوق‌العاده‌ای دارد؛ زیرا نخستین بقایای دایناسوری است که تاکنون در جنوبگان کشف شده است.»

تیتانوسورها؛ غول‌های دنیای دایناسورها

تیتانوسورها از بزرگ‌ترین جانورانی بودند که تاکنون روی زمین زندگی کرده‌اند. برخی از گونه‌های این خانواده به طول بیش از ۳۰ متر و وزنی ده‌ها تُنی می‌رسیدند.

هرچند فسیل کشف‌شده تنها بخش کوچکی از یک مهره دمی است، پژوهشگران تخمین می‌زنند صاحب آن دست‌کم ۶ تا ۷ متر طول داشته است. هنوز مشخص نیست این جانور به گونه‌ای کوچک تعلق داشته یا هنگام مرگ هنوز به بلوغ کامل نرسیده بوده است.

جنوبگان؛ قاره‌ای با رازهای فراوان

جنوبگان یکی از فقیرترین مناطق جهان از نظر سوابق فسیلی به شمار می‌رود و بیشتر یافته‌های دیرینه‌شناسی این قاره از چند جزیره محدود به دست آمده‌اند.

به همین دلیل هر کشف جدید می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره حیات در دوران دایناسورها ارائه دهد. دانشمندان معتقدند در دوره کرتاسه، جنوبگان آب‌وهوایی بسیار معتدل‌تر از امروز داشته و از طریق خشکی به آمریکای جنوبی، استرالیا و نیوزیلند متصل بوده است.

معمای مهاجرت تیتانوسورها

یکی از پرسش‌های مهمی که این کشف مطرح کرده، مسیر ورود تیتانوسورها به جنوبگان است.

فسیل‌های تیتانوسور پیش‌تر در آمریکای جنوبی و نیوزیلند شناسایی شده‌اند، اما تاکنون هیچ نمونه‌ای از این دایناسورها در استرالیا پیدا نشده است. همین موضوع باعث شده دانشمندان درباره مسیر مهاجرت این جانوران کنجکاو شوند.

پژوهشگران معتقدند تیتانوسورها احتمالاً از طریق مسیرهای خشکی میان آمریکای جنوبی، شبه‌جزیره جنوبگان و سرزمین‌های باستانی زلاندیا حرکت کرده‌اند و بدون عبور از استرالیا به این مناطق رسیده‌اند.

کشفی مهم در تاریخ دیرینه‌شناسی

فسیل تازه شناسایی‌شده اکنون عنوان نخستین فسیل دایناسور غیرپرنده کشف‌شده در جنوبگان را به خود اختصاص داده است. جالب اینکه تنها یک سال پس از کشف این نمونه، بقایای یک آنکیلوسور نیز در همان منطقه پیدا شد.

دانشمندان معتقدند این کشف نه‌تنها به درک بهتر تاریخ حیات در جنوبگان کمک می‌کند، بلکه می‌تواند سرنخ‌های مهمی درباره جابه‌جایی دایناسورها میان قاره‌های باستانی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

نتایج این پژوهش در مجله علمی Acta Palaeontologica Polonica منتشر شده است.