انقلاب تازه در درمان سرطان؟ نابودی 99 درصد سلول‌ های سرطانی با مته‌ های مولکولی» و بدون شیمی‌ درمانی

به گزارش رکنا، این فناوری که «مته مولکولی» نام گرفته، در آزمایش‌های اولیه موفق شده است تا ۹۹ درصد سلول‌های سرطانی را در محیط آزمایشگاهی از بین ببرد و امیدهای تازه‌ای برای درمان سرطان ایجاد کند.

مته مولکولی چگونه عمل می‌کند؟

این فناوری بر پایه مولکول‌هایی به نام «آمینوسیانین» بنا شده است؛ رنگ‌های مصنوعی که سال‌هاست در تصویربرداری پزشکی کاربرد دارند. پژوهشگران دریافتند هنگامی که این مولکول‌ها در معرض نور نزدیک به فروسرخ قرار می‌گیرند، با سرعتی شگفت‌انگیز و هماهنگ به ارتعاش درمی‌آیند.

این ارتعاشات که حدود ۴۰ تریلیون بار در هر ثانیه رخ می‌دهند، آن‌قدر قدرتمند هستند که می‌توانند غشای سلول‌های سرطانی را به‌طور مستقیم پاره کرده و سلول را از بین ببرند. به همین دلیل، این روش برخلاف بسیاری از درمان‌های رایج، بر واکنش‌های شیمیایی متکی نیست و از یک نیروی مکانیکی در مقیاس مولکولی استفاده می‌کند.

موفقیت چشمگیر در آزمایش‌ها

نتایج نخستین مطالعات که در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، نشان داد این فناوری توانسته است ۹۹ درصد سلول‌های سرطانی را در کشت‌های آزمایشگاهی نابود کند. همچنین در آزمایش روی موش‌های مبتلا به ملانوما، حدود نیمی از حیوانات به‌طور کامل از سرطان رهایی یافتند.

پس از این موفقیت، پژوهشگران به توسعه نسل‌های جدیدی از این مته‌های مولکولی پرداختند تا بتوانند انواع بیشتری از سرطان را با دقت بالاتر هدف قرار دهند.

مزیت بزرگ نسبت به درمان‌های رایج

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این فناوری، احتمال پایین مقاومت سلول‌های سرطانی در برابر آن است. در بسیاری از روش‌های درمانی، سلول‌های سرطانی به مرور زمان نسبت به داروها مقاوم می‌شوند، اما چون مته‌های مولکولی سلول را به‌صورت فیزیکی تخریب می‌کنند، احتمال شکل‌گیری چنین مقاومتی بسیار کمتر خواهد بود.

چرا نور فروسرخ اهمیت دارد؟

استفاده از نور نزدیک به فروسرخ یک مزیت مهم دیگر نیز دارد. این نوع نور می‌تواند به عمق بیشتری از بافت‌های بدن نفوذ کند و امکان هدف قرار دادن تومورهای واقع در اندام‌ها یا حتی استخوان‌ها را بدون نیاز به جراحی فراهم سازد.

نسل جدید ماشین‌های مولکولی

پژوهشگران این فناوری را نسل تازه‌ای از ماشین‌های مولکولی می‌دانند. به گفته دانشمندان، این ساختارها بیش از یک میلیون برابر سریع‌تر از نمونه‌های اولیه مشابه حرکت می‌کنند و توانایی تخریب مستقیم سلول‌های سرطانی را دارند.

حرکت این مولکول‌ها به کمک پدیده‌ای به نام «پلاسمون مولکولی» انجام می‌شود؛ پدیده‌ای که برای نخستین بار در این پژوهش برای ایجاد یک اثر مکانیکی هدفمند علیه سلول‌های سرطانی به کار گرفته شده است.

آیا این روش برای انسان آماده است؟

با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این فناوری هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارد. تمامی آزمایش‌های موفقیت‌آمیز تاکنون در محیط آزمایشگاهی و مدل‌های حیوانی انجام شده و هنوز مطالعات انسانی گسترده‌ای برای اثبات ایمنی و اثربخشی آن لازم است.

با این حال، بررسی‌های اخیر نشان داده‌اند که دوزهای پایین این مولکول‌ها در سلول‌های سالم به سرعت جذب و از بدن دفع می‌شوند؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای امیدوارکننده درباره ایمنی احتمالی این روش در آینده باشد.

امیدی تازه برای آینده درمان سرطان

اگرچه هنوز راه زیادی تا تبدیل شدن این فناوری به یک درمان رایج باقی مانده است، اما «مته‌های مولکولی» یکی از امیدوارکننده‌ترین دستاوردهای سال‌های اخیر در حوزه سرطان به شمار می‌روند. روشی که به جای حمله شیمیایی به سلول‌ها، آن‌ها را با نیرویی مکانیکی و بسیار دقیق نابود می‌کند و شاید در آینده مسیر درمان بسیاری از سرطان‌ها را دگرگون سازد.