راز شگفت‌ انگیز یک حشره فاش شد؛ شب‌ پره‌ ای که با ستاره‌ ها و قطب‌ نمای زمین هزار کیلومتر پرواز می‌ کند!

به گزارش رکنا، این نخستین بار است که پژوهشگران ثابت می‌کنند یک حشره قادر است مانند دریانوردان و انسان‌های باستان، با استفاده از ستاره‌ها مسیر خود را پیدا کند.

این کشف که در خرداد ۱۴۰۵ (ژوئن ۲۰۲۶) منتشر شده، نشان می‌دهد شب‌پره بوگونگ، گونه‌ای بومی استرالیا، تنها بی‌مهره شناخته‌شده‌ای است که از یک سامانه ناوبری دوگانه شامل «نقشه آسمان» و «قطب‌نمای مغناطیسی زمین» برای مهاجرت‌های طولانی خود بهره می‌برد؛ قابلیتی که پیش از این تنها در برخی پرندگان مهاجر و تعداد محدودی از جانوران شناخته شده بود.

مهاجرتی باورنکردنی برای فرار از گرمای تابستان

شب‌پره‌های بوگونگ هر سال با آغاز فصل گرما، از مناطق جنوب شرقی استرالیا به سمت غارهای سرد رشته‌کوه‌های آلپ این کشور مهاجرت می‌کنند. آن‌ها در این سفر حدود هزار کیلومتر پرواز می‌کنند؛ مسافتی که اگر با ابعاد بدن انسان مقایسه شود، معادل دو بار دور زدن کره زمین خواهد بود.

پژوهشگران می‌گویند این حشرات بدون آنکه پیش‌تر مقصد را دیده باشند، با دقتی شگفت‌انگیز راه خود را پیدا می‌کنند. به گفته پروفسور اریک وارنت، عضو تیم تحقیقاتی، شب‌پره‌ها با توجه به موقعیت ستاره‌ها و زمان شب، زاویه حرکت خود را تنظیم کرده و مسیر مهاجرت را حفظ می‌کنند.

راه شیری؛ نقشه آسمانی این حشره کوچک

بررسی‌ها نشان می‌دهد چشم‌های این شب‌پره‌ها توانایی تشخیص تک‌تک ستاره‌ها را ندارند، اما آن‌ها از نوار نورانی راه شیری به‌عنوان یک نشانه طبیعی برای مسیریابی استفاده می‌کنند؛ روشی که دقت آن پژوهشگران را شگفت‌زده کرده است.

نقشه دوم برای روزهای ابری

شگفتی ماجرا تنها به استفاده از ستاره‌ها محدود نمی‌شود. زمانی که آسمان ابری است و دیدن ستاره‌ها امکان‌پذیر نیست، شب‌پره بوگونگ به سراغ سامانه دوم هدایت خود می‌رود و با کمک میدان مغناطیسی زمین مسیر صحیح را تشخیص می‌دهد. این ترکیب هوشمندانه باعث می‌شود حتی در شرایط نامساعد جوی نیز مسیر مهاجرت خود را گم نکند.

مقصد نهایی را با «بو» پیدا می‌کند

دانشمندان همچنین دریافتند این حشره در آخرین مرحله سفر، از حس بویایی فوق‌العاده خود استفاده می‌کند. غارهای مقصد به دلیل تجمع بقایای نسل‌های گذشته، بوی منحصربه‌فردی دارند و شب‌پره‌ها با دنبال کردن همین بو، دقیقاً به همان پناهگاه‌های اجدادی خود می‌رسند.

این پژوهش بار دیگر نشان می‌دهد طبیعت هنوز رازهای فراوانی در دل خود پنهان کرده است و حتی موجودی با مغزی کوچک‌تر از یک دانه برنج نیز می‌تواند از سامانه‌ای پیچیده و شگفت‌انگیز برای جهت‌یابی و بقا بهره ببرد.