روز جهانی تعاون / چگونه این روز گرامی داشته می‌شود؟

به گزارش رکنا، در سال ۲۰۲۶، این روز مصادف با شنبه ۴ ژوئیه (۱۳ تیر ۱۴۰۵) است. هدف از این مناسبت، معرفی نقش تعاونی‌ها در توسعه اقتصادی، عدالت اجتماعی، اشتغال و کاهش فقر است.

تاریخچه روز جهانی تعاون

جنبش جهانی تعاون سابقه‌ای بیش از یک قرن دارد. در سال ۱۸۹۵، اتحادیه بین‌المللی تعاون (ICA) تأسیس شد تا تعاونی‌های سراسر جهان را گرد هم آورد و از ارزش‌های تعاون حمایت کند.

نخستین بار در سال ۱۹۲۳، اتحادیه بین‌المللی تعاون تصمیم گرفت اولین شنبه ماه ژوئیه را به عنوان روز جهانی تعاون گرامی بدارد. این روز به تدریج به یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های جنبش تعاونی در جهان تبدیل شد.

در ادامه، مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه ۴۷/۹۰ در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۲ اعلام کرد که از سال ۱۹۹۵، هم‌زمان با صدمین سالگرد تأسیس اتحادیه بین‌المللی تعاون، نخستین شنبه ژوئیه به عنوان روز جهانی تعاون در تقویم سازمان ملل نیز گرامی داشته شود. از آن زمان این روز به‌طور مشترک توسط سازمان ملل و اتحادیه بین‌المللی تعاون برگزار می‌شود.

تعاون چیست؟

تعاون نوعی فعالیت اقتصادی و اجتماعی است که در آن افراد برای رسیدن به اهداف مشترک، سرمایه، دانش یا توانایی‌های خود را با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند. تعاونی‌ها بر پایه مشارکت داوطلبانه و مدیریت دموکراتیک اداره می‌شوند؛ به این معنا که هر عضو، صرف‌نظر از میزان سرمایه، معمولاً یک رأی دارد.

اصول هفت‌گانه تعاون

اتحادیه بین‌المللی تعاون، هفت اصل اساسی را برای تعاونی‌ها تعریف کرده است:

عضویت داوطلبانه و آزاد

مدیریت دموکراتیک توسط اعضا

مشارکت اقتصادی اعضا

استقلال و خودگردانی

آموزش، یادگیری و اطلاع‌رسانی

همکاری میان تعاونی‌ها

مسئولیت‌پذیری در قبال جامعه

اهمیت روز جهانی تعاون

این روز فرصتی است برای:

معرفی نقش تعاونی‌ها در ایجاد اشتغال پایدار.

افزایش آگاهی عمومی درباره مزایای اقتصاد مشارکتی.

تشویق دولت‌ها به حمایت از بخش تعاون.

نشان دادن نقش تعاونی‌ها در تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs).

آمار جالب درباره تعاونی‌ها

بر اساس آمار سازمان ملل و اتحادیه بین‌المللی تعاون:

بیش از ۳ میلیون تعاونی در جهان فعالیت می‌کنند.

بیش از ۱۲ درصد جمعیت جهان عضو حداقل یک تعاونی هستند.

تعاونی‌ها برای حدود ۲۸۰ میلیون نفر در سراسر جهان شغل یا فرصت کاری فراهم کرده‌اند؛ یعنی نزدیک به ۱۰ درصد اشتغال جهانی.

شعارهای سالانه

هر سال برای این روز یک شعار جهانی انتخاب می‌شود. برای سال ۲۰۲۶، شعار اعلام‌شده از سوی سازمان ملل چنین است:

«تعاونی‌ها برای جهانی صلح‌آمیز» (Cooperatives for a Peaceful World)

این شعار بر نقش تعاونی‌ها در تقویت همبستگی، عدالت اجتماعی، مشارکت مردمی و ایجاد جوامع آرام‌تر و فراگیرتر تأکید دارد.

چگونه این روز گرامی داشته می‌شود؟

در کشورهای مختلف، برنامه‌هایی مانند موارد زیر برگزار می‌شود:

همایش‌ها و نشست‌های تخصصی درباره اقتصاد تعاون

نمایشگاه دستاوردهای تعاونی‌ها

کارگاه‌های آموزشی

تقدیر از تعاونی‌های موفق

کمپین‌های آگاهی‌بخشی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی با مشارکت اعضای تعاونی‌ها.