مقاومت به انسولین، تهدیدی خطرناک برای دیابتی ها! | هشدار به دیابتی ها

به گزارش رکنا، دکتر مجتبی کرباسی، پزشک و مشاور در حوزه سبک زندگی سالم و درمان دیابت و چاقی اظهار داشت: درک مفهوم "سندروم متابولیک" تنها با شناخت دقیق دو واژه "سندروم" و "متابولیسم" ممکن است.

سندروم متابولیک چیست؟

در علم پزشکی، وقتی چند اختلال به صورت همزمان در فرد مشاهده می شوند و علت دقیق و ریشه ای آن ها به وضوح مشخص نیست، به آن "سندروم" می گویند. متابولیسم به فرآیند سوخت و ساز بدن اشاره دارد که طی آن انرژی و مواد لازم از غذا تأمین می شود. اصطلاح سندروم متابولیک زمانی استفاده می شود که سه یا بیش از سه مورد از شرایط زیر در فرد وجود داشته باشد: چاقی در ناحیه شکم، میزان بالای تری گلیسیرید، کاهش سطح کلسترول خوب (HDL)، فشار خون بالا و اختلال در قند خون ناشتا.

در گذشته، سندروم متابولیک با نام سندروم ایکس (X) شناخته می شد، چرا که علت دقیق این اختلالات مشخص نبود. حتی امروز نیز بسیاری نتوانسته اند تحلیل دقیقی از علل چاقی و دیابت ارائه دهند. اما برخی پزشکان متخصص معتقدند که عامل اصلی این مشکل، مقاومت به انسولین و اختلال در فرآیند سوخت و ساز قند و توزیع انرژی در بدن است. هرچند عوامل ژنتیکی نیز نقش دارند، اما این بیماری عمدتاً در نتیجه یک سبک زندگی نادرست شکل می گیرد و تنها زمانی که با اصلاح عادات زندگی به درستی درک و درمان شود، امکان کنترل آن مهیا است. اقداماتی نظیر مصرف کمتر قند، حذف چربی های ناسالم، فعالیت بدنی منظم و کاهش وزن می تواند نقش مؤثری در بهبود این وضعیت داشته باشد.

مقاومت به انسولین؛ جعبه سیاه دیابت

مقاومت به انسولین به معنای ناتوانی سلول ها در پاسخ به پیام هورمون انسولین است. انسولین به منظور جذب قند از خون به سلول ها فرمان می دهد. پس از خوردن غذا، بدن با ترشح انسولین قند خون را تنظیم می کند. سلول ها قند را جذب کرده و حتی مقادیر اضافی آن را ذخیره می کنند، اما ظرفیت سلول ها محدود است.

کسانی که مصرف بیش ازحد کربوهیدرات ها (مانند قندها و نشاسته ها) دارند، عادت ریزه خواری دارند یا تحت استرس و بی خوابی قرار دارند، دچار تحرک زیاد انسولین در بدن می شوند. پاسخ طبیعی بدن به این ترشح مکرر، کاهش حساسیت سلول ها به انسولین است. این مکانیزم در ابتدا برای جلوگیری از آسیب به سلول ها عمل می کند، اما در بلندمدت منجر به بروز مشکلات سلامتی می شود.

چه اتفاقی در مقاوت به انسولین رخ می دهد؟

وقتی سلولی بر اثر تحریک مداوم انسولین به شدت انباشته از قند و چربی شود، به تدریج مقاومت نشان می دهد تا از آسیب احتمالی جلوگیری کند. اگرچه این مکانیزم به عنوان یک تدبیر دفاعی بدن است، اما همین مشکل در طولانی مدت به سلامتی آسیب زده و حتی می تواند خطر مرگ زودرس را افزایش دهد. سیستم تنظیم بدن در برابر مرگ سریع، گزینه مرگ تدریجی را انتخاب می کند، به این امید که فرد سبک زندگی خود را تغییر دهد.

مقاومت به انسولین سطح ترشح انسولین پایه در بدن را افزایش داده و حالتی به نام "بیش انسولینی" را پدید می آورد. این وضعیت در نهایت باعث خستگی و ضعف پانکراس می شود و تولید انسولین را کاهش می دهد. در نتیجه، سطح قند خون به تدریج افزایش می یابد و در نهایت بیمار مجبور به استفاده از انسولین تزریقی می شود.