علی بیگدلی: دولت سایه آمریکا را نمی توان از ترامپ جدا کرد / گروه های فشار در آمریکا با ایران تفاوت دارد

به گزارش خبرنگار سیاسی رکنا، اظهارات احمد نادری، نماینده مجلس درباره نقش دولت پنهان آمریکا در تقابل با جمهوری اسلامی ایران، بحث درباره میزان نفوذ گروه‌های فشار، لابی‌های سیاسی و شبکه‌های اثرگذار بر تصمیمات دولت‌ها را مطرح کرده است؛ گروه‌هایی که به باور برخی تحلیلگران، می‌توانند بر روند جنگ، مذاکره و حتی چشم‌انداز برقراری صلح تاثیر بگذارند.

احمد نادری در این خصوص گفته است: هیچکدام از تحلیل‌هایی که وضعیت روانی ترامپ را حاد نشان می‌دهند قبول نکنید. ایران نه با ترامپ بلکه با دولت پنهان آمریکا درگیر است. دولت پنهان در آمریکا به این نتیجه رسیده که باید کار جمهوری اسلامی را تمام کند. باید برای یک نبرد طولانی آماده باشیم.

علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل و تحلیلگر سیاسی، در گفت‌وگو با رکنا با تفکیک مفهوم دولت پنهان از گروه‌های فشار در نظام سیاسی آمریکا و ایران، معتقد است نمی‌توان دولت پنهان آمریکا را از دونالد ترامپ جدا دانست؛ چراکه رئیس‌جمهور آمریکا نیز در چارچوب مجموعه‌ای از مشورت‌ها، ارتباطات سیاسی و ملاحظات گروه‌های ذی‌نفوذ تصمیم‌گیری می‌کند.

دولت پنهان آمریکا را نمی‌توان از ترامپ جدا کرد

بیگدلی با اشاره به اظهارات مطرح‌شده درباره وجود دولت پنهان در آمریکا گفت: در ایالات متحده، گروه‌های فشار و لابی‌های قدرتمندی فعالیت می‌کنند که می‌توانند بر تصمیمات سیاسی و جهت‌گیری‌های دولت تاثیر بگذارند. این گروه‌ها لزوما به دنبال تصدی مستقیم مسئولیت‌های دولتی نیستند؛ اما می‌توانند در انتخاب و به قدرت رسیدن افراد یا شکل‌گیری سیاست‌های عمومی نقش داشته باشند.

وی با اشاره به لابی‌های یهودی و دیگر گروه‌های ذی‌نفوذ در آمریکا افزود: این لابی‌ها از ظرفیت‌های سیاسی، اقتصادی و ارتباطی خود برای اثرگذاری بر تصمیمات استفاده می‌کنند. ارتباطات مالی و سیاسی میان گروه‌های حامی و نامزدهای انتخاباتی نیز بخشی از سازوکار سیاست در آمریکاست و در چارچوب‌های قانونی مشخصی انجام می‌شود.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل تاکید کرد که ساختار اثرگذاری این گروه‌ها در آمریکا با آنچه در ایران تحت عنوان دولت پنهان مطرح می‌شود، تفاوت دارد و نمی‌توان این دو مفهوم را بدون توجه به تفاوت‌های ساختاری و سیاسی، یکسان در نظر گرفت.

آیا دولت پنهان آمریکا به دنبال حذف جمهوری اسلامی است؟

بیگدلی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان از وجود یک دولت پنهان مستقل از ترامپ سخن گفت که هدف آن حذف جمهوری اسلامی ایران است، اظهار کرد: نمی‌توان ترامپ را از مجموعه مشاوران، اتاق‌های فکر و شبکه‌های سیاسی موثر بر تصمیمات او جدا کرد. رئیس‌جمهور آمریکا نیز در خلأ تصمیم نمی‌گیرد و تصمیماتش در ارتباط با مجموعه‌ای از نیروها و ملاحظات سیاسی شکل می‌گیرد.

وی با اشاره به اظهارات مطرح‌شده درباره نقش دولت پنهان در طولانی شدن تقابل میان ایران و آمریکا، بر ضرورت تفکیک میان ساختار رسمی تصمیم‌گیری و گروه‌های اثرگذار بر آن تاکید کرد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل معتقد است صرف اشاره به وجود گروه‌های ذی‌نفوذ، برای اثبات اینکه مجموعه‌ای مستقل از دولت آمریکا با هدف مشخص حذف جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند، کافی نیست؛ بلکه باید نقش واقعی این گروه‌ها و میزان تاثیرگذاری آنها بر تصمیمات واشنگتن را بررسی کرد.

دولت پنهان در ایران چه تفاوتی با آمریکا دارد؟

بیگدلی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به تفاوت ساختار سیاسی ایران و آمریکا، توضیح داد که آنچه در ایران با عنوان دولت پنهان مطرح می‌شود، لزوما همان ویژگی‌های گروه‌های فشار در نظام سیاسی آمریکا را ندارد.

وی با اشاره به فعالیت جریان‌های سیاسی سازمان‌یافته در ایران گفت: در ایران نیز جریان‌هایی وجود دارند که از تشکیلات، ارتباطات و نفوذ سیاسی برخوردارند و می‌توانند بر عملکرد دولت رسمی و روند تصمیم‌گیری‌ها تاثیر بگذارند. با این حال، شیوه سازماندهی، منابع قدرت و اهداف این جریان‌ها با گروه‌های فشار در آمریکا متفاوت است.

این تحلیلگر سیاسی با اشاره به اختلاف‌نظر میان جریان‌های حامی رویکرد تقابلی و طرفداران دیپلماسی افزود: در شرایطی که کشور در وضعیت نه جنگ و نه صلح قرار می‌گیرد، اختلاف این رویکردها می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند؛ به‌ویژه زمانی که تصمیم‌گیری درباره مذاکره و چگونگی حل‌وفصل اختلافات در دستور کار قرار دارد.

آیا جریان‌های مخالف مذاکره مانع برقراری صلح می‌شوند؟

بیگدلی با اشاره به تفاوت دیدگاه‌ها در داخل کشور گفت: بخشی از اختلافات به تقابل میان جریان‌هایی بازمی‌گردد که بر تداوم رویکرد تقابلی تاکید دارند و گروه‌هایی که حل مسائل از مسیر دیپلماسی را دنبال می‌کنند.

با این حال، نسبت دادن طولانی شدن تنش‌ها یا شکست مذاکرات صرفا به عملکرد یک جریان سیاسی، بدون بررسی سایر عوامل داخلی و خارجی، نمی‌تواند تصویر کاملی از واقعیت ارائه دهد.

گروه‌های فشار در آمریکا چگونه قدرت می‌گیرند؟

بیگدلی در توضیح سازوکار فعالیت گروه‌های فشار در آمریکا گفت: این گروه‌ها ممکن است بدون آنکه خود مستقیما وارد دولت شوند، از طریق ارتباطات سیاسی، حمایت از نامزدهای انتخاباتی و بهره‌گیری از منابع مالی و سازمانی، بر روند تصمیم‌گیری‌ها اثر بگذارند.

وی با اشاره به اینکه چنین گروه‌هایی در کشورهای اروپایی نیز فعالیت دارند، تاکید کرد که وجود گروه‌های ذی‌نفوذ به‌خودی‌خود پدیده‌ای مختص آمریکا نیست؛ بلکه شکل فعالیت و میزان تأثیرگذاری آنها به ساختار سیاسی هر کشور بستگی دارد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره اظهارات نماینده مجلس تصریح کرد که دولت پنهان آمریکا را نمی‌توان به‌عنوان نیرویی کاملا جدا از ترامپ و دولت رسمی این کشور در نظر گرفت؛ چراکه تصمیمات رئیس‌جمهور در تعامل با مشاوران، اتاق‌های فکر و شبکه‌های سیاسی اثرگذار شکل می‌گیرد.

از این منظر، برای فهم تحولات روابط ایران و آمریکا، باید علاوه بر اظهارات علنی مقام‌های دو کشور، ساختار تصمیم‌گیری، منافع گروه‌های ذی‌نفوذ و اختلاف رویکرد میان طرفداران تقابل و دیپلماسی را نیز مورد بررسی قرار داد.