دخالت وزارت جهاد کشاورزی بازار صادرات تخم مرغ را نابود کرد! / قیمت تخم مرغ هنوز به قیمت تمام شده نرسیده است

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، در حالی که بازار داخلی تخم مرغ در حال حاضر با مشکل جدی در تامین مواجه نیست، فعالان این صنعت نسبت به آینده تولید و به ویژه وضعیت صادرات هشدار می دهند. حمیدرضا کاشانی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن، با انتقاد از مداخلات وزارت جهاد کشاورزی در سیاست گذاری و مدیریت صادرات، می گوید تغییر سازو کار صادرات موجب از دست رفتن بخش قابل توجهی از بازارهای منطقه ای شده است؛ به طوری که صادرات تخم مرغ از حدود 50 تا 55 هزار تن در مقطع مشابه سال گذشته، امسال به کمتر از 8 هزار تن رسیده است. او معتقد است واگذاری مجدد اختیارات صادرات به دولت، بدون استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، نه تنها بازارهای صادراتی را تضعیف کرده، بلکه می تواند در آینده بر روند تولید و تنظیم بازار داخلی نیز اثرگذار باشد.

حمیدرضا کاشانی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن در گفت وگو با خبرنگار رکنا درباره وضعیت عرضه و قیمت تخم مرغ اظهار کرد: ابتدای مردادماه امسال، قیمت تخم مرغ حتی به قیمت تمام شده ارشادی وزارت جهاد کشاورزی نیز نرسید و میانگین فروش تولیدکنندگان در مردادماه، کیلویی ۱۹۵ هزار تومان بود. این در حالی است که قیمت ارشادی وزارت جهاد کشاورزی کیلویی ۲۳۵ هزار تومان و قیمت تمام شده پیشنهادی اتحادیه کیلویی ۲۶۸ هزار تومان اعلام شده بود. بنابراین تخم مرغ در مردادماه حدود ۱۰۰ هزار تومان پایین تر از قیمت تمام شده به فروش رسید.

وی افزود: وضعیت مرغ نیز به همین شکل است و قیمت تمام شده تولید به شدت افزایش یافته و مرغداران در حال حاضر با زیان محصول خود را به فروش می رسانند؛ چرا که مدیریت تنظیم بازار به درستی انجام نشده است.

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن ادامه داد: قیمت مرغ و تخم مرغ دارای مولفه های مشخص تولید است و با حذف ارز ترجیحی و افزایش نرخ ارز، قیمت تمام شده این محصولات به طور مشخص قابل محاسبه است.

قیمت تخم مرغ درب مرغداری ۲۲۰ هزار تومان است

کاشانی با اشاره به قیمت فعلی تخم مرغ گفت: در حال حاضر قیمت تخم مرغ درب مرغداری کیلویی ۲۲۰ هزار تومان است، در حالی که قیمت ارشادی وزارت جهاد کشاورزی کیلویی ۲۳۵ هزار تومان تعیین شده است.

وی اظهار کرد: طی هفته های اخیر، با افزایش قیمت دلار، هزینه دارو، واکسن، ریزمغذی ها، ویتامین، فسفات، سوخت و سایر نهاده ها تا دو برابر افزایش یافته است. بنابراین با افزایش نرخ ارز، قیمت تمام شده تولید نیز تحت تاثیر قرار می گیرد.

کاشانی افزود: در حال حاضر قیمتی که برای ابتدای شهریورماه به وزارت جهاد کشاورزی پیشنهاد دادیم، کیلویی ۲۷۱ هزار تومان بوده و منتظر هستیم وزارت جهاد کشاورزی نرخ ارشادی را اعلام کند. از ابتدای شهریورماه تاکنون نیز قیمت ها به شدت افزایش یافته و هزینه بسته بندی، کارتن و شانه تخم مرغ نیز رشد قابل توجهی داشته است.

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن گفت: با توجه به قیمت درب مرغداری، محصول باید با افزایش ۲۳ درصدی به دست مصرف کننده نهایی برسد. بر این اساس، قیمت تخم مرغ برای مصرف کننده نهایی باید حدود ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار تومان باشد و یک شانه دو کیلویی حدود ۵۸۰ هزار تومان تمام شود.

وی ادامه داد: در حال حاضر ۶۰ درصد نیاز کشور در میادین و فروشگاه های زنجیره ای توزیع می شود و منبع تامین تخم مرغ یک جا است و محصول با قیمت مشخص به فروش می رسد.

کاشانی در عین حال تصریح کرد: اگر در بخشی از شهر یا منطقه ای، قیمت تخم مرغ به دلیل هزینه حمل و نقل، شرایط فروش یا سایر هزینه ها متفاوت باشد، این موضوع باید با توجه به شرایط همان واحد بررسی شود و در صورت فروش بالاتر از قیمت های تعیین شده، می تواند مصداق گران فروشی باشد.

هزینه بسته بندی و توزیع در قیمت نهایی تخم مرغ

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن درباره تاثیر هزینه های جانبی بر قیمت تخم مرغ گفت: در تهران ممکن است هزینه اجاره فروشگاه یا سایر هزینه های توزیع بیشتر باشد. همچنین بسته بندی نیز هزینه های خاص خود را دارد و قیمت آن به نوع بسته بندی، چاپ، فیلم و برند مورد استفاده بستگی دارد.

وی افزود: طبیعی است واحدهای عرضه کننده این هزینه ها را در قیمت نهایی محصول لحاظ کنند.

نگرانی از آینده تولید تخم مرغ

کاشانی در پاسخ به این پرسش که آیا از نظر تولید تخم مرغ مشکلی وجود دارد، گفت: از نظر تولید تخم مرغ در حال حاضر مشکلی نداریم، اما نگرانی ما این است که برای آینده تولید نیز شرایط لازم فراهم باشد.

وی با اشاره به اقداماتی که اتحادیه از وزارت جهاد کشاورزی درخواست کرده است، افزود: از اواخر مهرماه نگرانی هایی درباره شرایط آینده تولید وجود دارد و اقداماتی را به وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده ایم که باید برای جلوگیری از بروز مشکل در آینده انجام شود.

انتقاد از تغییر سیاست در تنظیم بازار و صادرات

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن درباره مهم ترین مشکلات تولیدکنندگان اظهار کرد: موضوع تنظیم بازار، واردات و صادرات از جمله مسائل اساسی صنعت تخم مرغ است.

کاشانی گفت: در سال ۱۴۰۰ کشور در مقطعی واردکننده تخم مرغ بود، اما از سال ۱۴۰۱ و بر اساس تفاهم نامه ای که در شورای قیمت گذاری انجام شد، مسئولیت این حوزه به تولیدکنندگان کشور واگذار شد و اتحادیه میهن که تولیدکنندگان کشور عضو آن هستند، این مسئولیت را بر عهده گرفت.

وی ادامه داد: این روند تا سال گذشته ادامه داشت و تولیدکنندگان توانستند با برنامه ریزی مناسب، علاوه بر تامین نیاز داخل، بازار صادراتی کشورهای اطراف را نیز به دست آورند. در این مدت، تولید داخل با کمترین نوسان و از پایین ترین نرخ های تورمی در میان محصولات غذایی برخوردار بود و صادرات تخم مرغ نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافت.

کاشانی با اشاره به عملکرد صادراتی صنعت تخم مرغ اظهار کرد: حتی توانستیم در بازار کشورهای منطقه با ترکیه رقابت کنیم و در سال 1403 حدود 160 هزار و در سال 1404حدود 105 هزار  تن صادرات انجام شد.

وی در ادامه با انتقاد از مداخلات وزارت جهاد کشاورزی در این حوزه گفت: متاسفانه وزارت جهاد کشاورزی مجددا در این روند مداخله کرد و اختیاراتی که در اختیار بخش تولید و تشکل های تولیدی بود، دوباره به دولت بازگردانده شد.

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن افزود: ما نسبت به این موضوع هشدار داده بودیم و اعلام کرده بودیم که چنین مداخلاتی می تواند به صنعت آسیب بزند، اما به این هشدارها توجه نشد.

کاهش شدید صادرات تخم مرغ

کاشانی با اشاره به آثار این تصمیمات بر صادرات گفت: اگر وضعیت صادرات را با سال گذشته مقایسه کنیم، در همین مقطع (از ابتدای سال 1404 تا شهریور ماه 1404) حدود ۵۰ تا ۵۵ هزار تن صادرات تخم مرغ داشتیم، اما از ابتدای امسال تا شهریور ماه میزان صادرات کمتر از 10 هزار تن است.

وی تصریح کرد: به شدت بازارهای صادراتی تخم مرغ را از دست داده ایم و وزارت جهاد کشاورزی نیز تا امروز اقدام موثری برای بازگرداندن این بازارها انجام نداده است.

کاشانی تاکید کرد: بخش خصوصی می تواند همزمان با تضمین تامین نیاز بازار داخل، بازارهای کشورهای اطراف را نیز حفظ کند و موجب پویایی صنعت شود، اما اجازه داده نشد این روند ادامه پیدا کند.

وی ادامه داد: صادرات تخم مرغ تا سال گذشته به صورت هدفمند و رقابتی انجام می شد و ما واقعا در رقابت با ترکیه پیشرفت کرده بودیم، اما با مداخلات صورت گرفته، این روند به یکباره از بین رفت و اکنون صادرات تخم مرغ با مشکلات جدی مواجه شده است.

نمی دانیم صادرات تخم مرغ اکنون چگونه انجام می شود

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن درباره نحوه مدیریت صادرات تخم مرغ گفت: در حال حاضر حتی اطلاع دقیقی نداریم که چه میزان صادرات انجام می شود و صادرات به چه شیوه ای صورت می گیرد.

کاشانی در پاسخ به این پرسش که آیا اکنون صادرات در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته است، گفت: «بله. قبلا مجوز صادرات در اختیار خود تولیدکنندگان بود و آنها با توجه به شرایط تنظیم بازار داخل، درباره میزان صادرات برنامه ریزی و اقدام می کردند. اما اکنون امضاء و مجوز صادرات باید از وزارت جهاد کشاورزی انجام شود.»

وی افزود: در شرایط فعلی، بخش تولید کشور در جریان نحوه انجام صادرات قرار ندارد و مشخص نیست صادرات با چه سازوکاری و به چه مقصدی انجام می شود.

کاشانی با اشاره به بازارهای صادراتی صنعت تخم مرغ گفت: پیش از این، تولیدکنندگان برای حفظ بازارهای صادراتی و تامین نیاز کشورهای مختلف برنامه ریزی می کردند، اما اکنون این اختیار از بخش تولید گرفته شده است.

قیمت جدید تخم مرغ هنوز تصویب نشده است

وی در پایان درباره قیمت تخم مرغ برای شهریورماه گفت: قیمت جدید پیشنهاد شده، اما هنوز به تصویب نرسیده است و منتظر اعلام قیمت ارشادی هستیم.

کاشانی تاکید کرد: قیمت جدید باید با توجه به هزینه مواد اولیه و افزایش هزینه های تولید تعیین شود تا تولیدکنندگان بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند و تولید در ماه های آینده نیز با مشکل مواجه نشود.

قیمت تخم مرغ هنوز به قیمت تمام شده نرسیده است

کاشانی در پاسخ به این پرسش که چرا قیمت تخم مرغ نسبت به مرغ بالاتر است، گفت: قیمت مرغ به دلیل ساختار تولیدی آن به شدت افت کرده و مرغداران در حال حاضر با زیان بسیار سنگینی مواجه هستند.

وی افزود: قیمت تخم مرغ حتی با قیمت های ارشادی اعلام شده نیز قابل مقایسه نیست و تولیدکنندگان نمی توانند محصول خود را با قیمت واقعی و متناسب با هزینه تمام شده عرضه کنند. اگر قرار باشد قیمت این دو محصول بر اساس قیمت تمام شده تولید تعیین شود، تفاوتی میان آنها از این منظر وجود ندارد.

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن درباره نقش وزارت جهاد کشاورزی در قیمت گذاری نیز اظهار کرد: در حال حاضر قیمت گذاری به معنای تعیین مستقیم قیمت انجام نمی شود و موضوع بیشتر در قالب قیمت ارشادی و تنظیم بازار دنبال می شود.

کاشانی درباره اینکه چرا با وجود کاهش شدید صادرات تخم مرغ از حدود ۵۵ هزار تن به کمتر از ۸ هزار تن، قیمت محصول در بازار کاهش پیدا نکرده است، گفت: قیمت پایین است و حتی با وجود کاهش صادرات، قیمت فعلی تخم مرغ همچنان با هزینه واقعی تولید فاصله دارد.

وی ادامه داد: پس از آزادسازی ارز، قیمت مواد اولیه مورد نیاز تولید حدود ۶ برابر افزایش پیدا کرده است. بنابراین قیمت محصول نیز باید متناسب با افزایش هزینه مواد اولیه و نرخ ارزی که اکنون برای تامین این نهاده ها پرداخت می شود، افزایش پیدا کند.

کاشانی با اشاره به تفاوت قیمت تخم مرغ با سال گذشته گفت: اگر قیمت فعلی را با سال گذشته مقایسه کنیم، طبیعی است که محصول گران تر شده باشد؛ چرا که در آن مقطع برای این کالا ارز ترجیحی اختصاص داده می شد و هزینه مواد اولیه پایین تر بود. اما اگر قیمت تخم مرغ را با نرخ ارزی که امروز تولیدکننده برای تامین مواد اولیه پرداخت می کند مقایسه کنیم، قیمت فعلی هنوز به قیمت تمام شده تولید نرسیده است.

وی تاکید کرد: ارز ترجیحی دیگر برای تولید تخم مرغ وجود ندارد و این موضوع باید در محاسبه قیمت تمام شده و قیمت واقعی محصول مورد توجه قرار گیرد.