وعده ارزانی مرغ در سایه گرانی؛ چرا مرغ هر روز دورتر از سفره مردم می‌ شود؟ / مشکل از بازار یا سیاست‌ گذاری!

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، در حالی که قیمت هر کیلوگرم مرغ در بازار به حدود 400 هزار تومان رسیده و سفره بسیاری از خانوارها را کوچک‌ تر کرده است، مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس از افزایش جوجه‌ ریزی، تأمین نهاده‌ ها و برنامه‌ های تنظیم بازار سخن می‌ گویند؛ وعده‌ هایی که هنوز اثر ملموسی بر قیمت‌ها نداشته است.

پیمان فلسفی، رئیس فراکسیون کشاورزی و امور عشایر مجلس، با اشاره به نشست اخیر با وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده است که حجم جوجه‌ ریزی افزایش یافته و روند تولید در حال بهبود است. او تأمین به‌ موقع نهاده‌ های دامی با قیمت ثابت، توزیع مناسب و پرداخت یارانه‌ های تولید را سه عامل اصلی کنترل قیمت مرغ دانسته و تأکید کرده است که دولت باید از ذخایر راهبردی برای جلوگیری از شوک‌ های قیمتی استفاده کند.

همزمان غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی نیز از عرضه بیش از یک میلیون تن کالا در سامانه بازارگاه خبر داده و گفته است جوجه‌ ریزی در واحدهای مرغداری گوشتی طی اردیبهشت‌ ماه «100 درصد» انجام شده است؛ اظهاراتی که از نگاه دولت، نویدبخش ثبات و حتی کاهش قیمت مرغ در ماه‌ های آینده است.

فعالان بخش خصوصی روایت دیگری از وضعیت بازار دارند

کاوه زرگران، رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق بازرگانی، معتقد است ریشه گرانی فعلی مرغ در تصمیمات اقتصادی دولت و حذف ارز ترجیحی نهفته است. به گفته او، پس از حذف ارز ترجیحی و افزایش ناگهانی قیمت نهاده‌ های دامی، میزان جوجه‌ ریزی در اسفند و فروردین بین 35 تا 40 درصد کاهش یافت؛ اتفاقی که اکنون اثر خود را به شکل افزایش شدید قیمت مرغ در بازار نشان داده است.

زرگران می‌ گوید قیمت نهاده‌ های اصلی مانند ذرت، جو و کنجاله سویا از حدود 11 هزار تومان به نزدیک 50 هزار تومان رسیده و هزینه تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی را تا پنج برابر افزایش داده است. با این حال، به گفته وی، دولت هیچ حمایت مؤثری برای تأمین نقدینگی تولیدکنندگان انجام نداده و حتی بخشی از منابع مالی فعالان این زنجیره را نیز بلوکه کرده است.

او همچنین از بدهی چند میلیارد یورویی دولت به واردکنندگان و فعالان زنجیره تأمین نهاده‌ های دامی سخن می‌ گوید؛ بدهی‌ ای که به گفته تولیدکنندگان، باعث کاهش توان خرید خوراک دام و در نهایت افت جوجه‌ ریزی شده است. در چنین شرایطی، مرغداری که پیش از این با چند صد میلیون تومان می‌ توانست نهاده مورد نیاز خود را تأمین کند، اکنون برای همان میزان خوراک به چندین برابر سرمایه نیاز دارد.

این در حالی است که مسئولان دولتی همچنان بر کافی بودن ذخایر و افزایش تولید تأکید دارند. پرسش اصلی اما اینجاست که اگر جوجه‌ ریزی به گفته وزیر جهاد کشاورزی به طور کامل انجام شده و عرضه نهاده‌ ها بیش از تقاضاست، چرا بازار همچنان با قیمت‌ های بی‌ سابقه مواجه است؟

به نظر می‌ رسد شکاف میان آمارهای رسمی و واقعیت‌ های میدانی صنعت مرغداری، مهم‌ ترین چالش امروز بازار مرغ باشد. کارشناسان معتقدند تا زمانی که مشکل نقدینگی تولیدکنندگان، پرداخت مطالبات زنجیره تأمین و هزینه‌ های فزاینده تولید حل نشود، وعده‌ های کاهش قیمت مرغ بیش از آنکه یک برنامه اجرایی باشد، یک وعده غیرقابل تحقق است.

گرانی مرغ و تخم‌ مرغ؛ نشانه‌ ای از عمیق‌ تر شدن بحران معیشت

اکنون مصرف‌ کنندگان منتظرند ببینند آیا افزایش جوجه‌ ریزی و وعده‌ های تنظیم بازار می‌ تواند در هفته‌ های آینده قیمت مرغ را کاهش دهد یا اینکه گرانی فعلی، نتیجه سیاست‌ هایی است که آثار آن همچنان بر دوش تولیدکننده و مصرف‌ کننده سنگینی می‌ کند.

رشد بی‌ سابقه قیمت مرغ و تخم‌ مرغ که همواره از مهم‌ ترین منابع تأمین پروتئین خانوارهای ایرانی به‌ ویژه دهک‌ های کم‌ درآمد بوده اند، زنگ خطر جدی برای امنیت غذایی جامعه به شمار می‌ رود. بر اساس گزارش جدید مرکز آمار ایران، قیمت تخم‌ مرغ در اردیبهشت امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از 343 درصد و قیمت مرغ حدود 287 درصد افزایش یافته است؛ ارقامی که نشان می‌ دهد حتی کالاهایی که زمانی در دسترس ترین گزینه تأمین پروتئین محسوب می‌ شدند نیز به تدریج از دسترس بسیاری از خانوارها خارج می‌ شوند. در شرایطی که تورم نقطه‌ ای مواد غذایی به مرز 130 درصد رسیده، کوچک‌ تر شدن سفره مردم و کاهش مصرف اقلام پروتئینی دیگر یک هشدار نیست، بلکه واقعیتی است که آثار آن بیش از همه در زندگی اقشار کم‌ درآمد و خانوارهای روستایی قابل مشاهده است.