3 هزار سال تاریخ و جان مردم روستا قربانی بلاتکلیفی جاده معدن داران می شود / کامیون ها به جاده خطر بازگشتند؛ چه کسی گاردریل جوبجی را برداشت؟

به گزارش رکنا به نقل از میراث‌باشی؛ خبر رسیده است که گاردریل مسیر منتهی به پل علاء در رامهرمز، بار دیگر برداشته شده است؛ همان گاردریلی که قرار بود مانع تردد خودروهای سنگین از بستر رودخانه و مسیری شود که نگرانی‌هایی جدی درباره تهدید محوطه باستانی جوبجی و ایمنی ساکنان روستاهای اطراف آن وجود دارد. اگر این خبر تأیید شود، صریح‌ترین پرسش این است که چه کسانی تصمیم به بازکردن دوباره این مسیر گرفتند و مسئولیت پیامدهای احتمالی آن را بر عهده می‌گیرند؟

ماجرای گاردریل جوبجی تازه نیست. ۲۵ آبان ۱۴۰۰، گزارش‌هایی درباره قطع گاردریل و تلاش برای بازگشت خودروهای سنگین به مسیر رودخانه علاء منتشر شد. در ادامه، از مسدودشدن مجدد مسیر به دست اداره راه خبر رسید؛ اقدامی که هدف آن، بنا بر گزارش‌های منتشرشده، جلوگیری از تردد ماشین‌آلات سنگین و حفاظت از محدوده جوبجی بود.

اکنون، با گذشت نزدیک به پنج سال، دوباره همین پرسش‌ها مطرح شده‌اند: چرا باید مسیری که برای جلوگیری از تردد خودروهای سنگین مسدود شده بود، بار دیگر باز شود؟ چه نهادی مجوز این اقدام را صادر کرده است؟ آیا پیش از برداشتن گاردریل، ارزیابی ایمنی و بررسی وضعیت حقوقی جاده انجام شده است؟ و اگر هیچ مجوزی صادر نشده، چه کسی باید در برابر این اقدام پاسخ‌گو باشد؟

مسئله فقط جوبجی نیست؛ امنیت مردم روستا هم مطرح است

در تازه‌ترین گزارش‌ها، منابع محلی و روستایی از نگرانی درباره پیامدهای تردد خودروهای سنگین سخن می‌گویند. به گفته آنان، کشیدن و فعال‌کردن این مسیر صرفاً تهدیدی برای میراث تاریخی نیست؛ بلکه می‌تواند جان زنان، کودکان و دیگر ساکنان روستا را هم در معرض خطر قرار دهد.

عبور کامیون‌ها و ماشین‌آلات سنگین از مسیرهای نامتناسب با این حجم تردد، نگرانی‌هایی درباره تصادف، امنیت عابران، آلودگی صوتی و اختلال در زندگی روزمره ایجاد می‌کند. این نگرانی‌ها نباید تا وقوع حادثه‌ای تلخ نادیده گرفته شوند. 

از سویی چگونه عده‌ای معدن‌دار بر اساس منافع شخصی خود جان ملت و تاریخ یک کشور را به سخره می‌گیرند؟ فرماندار رامهرمز و نماینده مجلس رامهرمز چرا جلوی این زیاده‌خواهی‌ها را نمی‌گیرند؟

آیا مسئولان منتظرند حادثه‌ای رخ دهد تا ضرورت اقدام پیشگیرانه را بپذیرند؟

جوبجی هنوز از خطر عبور جاده رها نشده است

محوطه باستانی جوبجی، با آثار ارزشمند دوره عیلامی و یافته‌هایی از دوره‌های تاریخی دیگر، بخشی از حافظه تاریخی ایران است. کشف آرامگاه دو بانوی عیلامی و اشیای زرین و نفیس در این محوطه، اهمیت حفاظت از آن را دوچندان کرده است.

در سال‌های گذشته، گزارش‌های متعددی درباره تلاش برای ایجاد مسیر عبور ماشین‌آلات معدنی، سنگ‌چینی و بتن‌ریزی در محدوده مورد اختلاف منتشر شده است. مقام‌های میراث فرهنگی نیز پیش‌تر بر ممنوعیت تعرض به عرصه مصوب جوبجی و ضرورت جلوگیری از عملیات غیرمجاز تأکید کرده‌اند.

از سوی دیگر، در گزارش‌های پیشین، مسیر دوکوهک به‌عنوان گزینه جایگزین مطرح شده و از تصمیم‌های اداری برای پیگیری احداث آن سخن رفته است. با این حال، بلاتکلیفی این مسیر و تداوم اختلاف بر سر راه دسترسی معادن، همچنان پرسش‌های جدی درباره عملکرد دستگاه‌های مسئول ایجاد می‌کند.

اگر مسیر جایگزین تعیین شده، چرا اجرای آن به نتیجه نرسیده است؟ اگر عبور از مسیر فعلی با موانع قانونی، زیست‌محیطی یا میراثی مواجه است، چرا باید دوباره امکان تردد در آن فراهم شود؟

مطالبه روشن مردم: پاسخ‌گویی، نه وعده‌های تکراری

از اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خوزستان، استانداری، سازمان صمت، اداره کل میراث فرهنگی، فرمانداری، نماینده مجلس و انتظار می‌رود درباره خبر برداشته‌شدن گاردریل توضیح دهند و از دادستانی رامهرمز درخواست می‌شود به خاطر جان مردم و تاریخ کشور این موضوع را پیگیری جدی کند.

نخست باید مشخص شود چه کسی و با چه مجوزی گاردریل را برداشته است؛ سپس وضعیت قانونی مسیر، خطرات احتمالی برای روستاییان و پیامدهای آن برای محوطه جوبجی، بستر رودخانه و پلیس راهور به‌صورت شفاف اعلام شود. در صورت احراز تخلف نیز باید مطابق قانون اقدام شود.

نمی‌توان از یک سو درباره حفاظت از میراث سه‌هزارساله سخن گفت و از سوی دیگر، درباره بازگشایی مسیری که نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است، سکوت کرد.

جوبجی به حفاظت واقعی نیاز دارد، نمی‌شود که هر چند وقت یک خبر منتشر شود و  واکنش‌های مقطعی پس از هر تعرض به همراه داشته باشد. مردم روستا هم حق دارند از امنیت جانی و آرامش برخوردار باشند. مسئولان باید روشن کنند چرا این گاردریل برداشته شده، چه کسی پاسخ‌گوست و برای پایان‌دادن به این وضعیت چه اقدام مشخصی انجام خواهد شد.