کم‌آب‌تر شدن دریای خزر تهدیدی برای آینده کریدور میانه است

به گزارش خبرگزاری رکنا،  نشریه تحلیلی آسیای مرکزی تایمز پس برگزاری نشست زیست‌محیطی دریای کاسپین در ترکمنستان در گزارشی نوشت: کاهش سطح دریای، ظرفیت حمل‌ونقل دریایی کریدور میانه کاهش یافته و خطرات و هزینه‌های مرتبط با پروژه‌های زیرساختی بلندمدت را افزایش داده است.

بر اساس این گزارش، مساحت دریای کاسپین بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ بیش از ۱۶ هزار کیلومتر مربع کاهش یافته است. همچنین، در برخی مناطق، خط ساحلی ده‌ها کیلومتر عقب‌نشینی کرد.

بانک جهانی در گزارشی اخیر خود می‌نویسد که هزینه سرمایه‌گذاری بر روی زیر ساخت کریدور میانه تا سال ۲۰۴۰ بیش از ۲۵ میلیارد دلار خواهد بود. علاوه بر آن هم ممکن است ۳۰ میلیارد دلار دیگر برای زیرساخت‌ها و خدمات پشتیبان ضرورت داشته باشد.

این درحالی است که گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) تاکید دارد که عمق ناکافی آب هم‌اکنون مانع بارگیری کامل کشتی‌ها شده و با کاهش بهره‌وری حمل‌ونقل، هزینه‌ها را افزایش می‌دهد.

در همین حال، عملیات گسترده لایروبی در بندر آکتائو قزاقستان در جریان است. بر همین اساس، قرار است در این پروژه یک میلیون ۳۰۰ هزار مترمکعب مواد از بستر دریا خارج شود تا عمق آب به ۶ تا ۷ متر برسد. با این حال، لایروبی صرفا می‌تواند به حفظ فعالیت بندرهای مشخص کمک کند؛ در حالی که ادامه افت سطح آب دریا ممکن است انجام مجدد عملیات لایروبی یا بازسازی اسکله‌ها را ضروری سازد.

این درحالی است که پیش‌بینی‌های اقلیمی بانک جهانی نشان می‌دهد که انتشار بالای گازهای گلخانه‌ای که بر اساس آن سطح آب دریای کاسپین بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۱۰۰ حدود پنج متر کاهش می‌یابد و همین امر ممکن است که اسکله‌های موجود دیگر قابلیت اصلاح و توسعه نداشته باشند.

همچنین، شرکت‌های حمل‌ونقل با افزایش سفرهای بیشتر برای جابه‌جایی حجم یکسانی از کالا، هزینه‌های بیشتری برای تامین سوخت، نیروی انسانی، تعمیر و نگهداری و عملیات بندری، پرداخت کنند.

بر اساس گزارش‌ها، نشست اخیر ترکمنستان بر اقدامات هماهنگ‌تر میان پنج کشور ساحلی دریای کاسپین تاکید شده است.

قزاقستان پیشنهاد ایجاد یک سکوی دیجیتال مشترک برای پایش وضعیت دریای کاسپین را مطرح کرد و از ابتکار جمهوری آذربایجان برای تشکیل کمیسیون بین‌دولتی درباره کاهش سطح آب این دریا حمایت کرد. این کشور آسیای مرکزی همچنین پیشنهاد تدوین یک برنامه بین‌دولتی برای حفاظت از منابع آبی دریای کاسپین را ارائه داد؛ ابتکاری که با حمایت دیگر کشورهای ساحلی روبه‌رو شد.

در همین راستا، رود ولگا که بخش آب ورودی دریای کاسپین است، در بخش شمالی یعنی روسیه و قزاقستان قرار دارد. بنابراین نقش این ۲ کشور، ویژه محسوب می‌شود.

با این حال، مدیریت پایدار مخاطرات دریای کاسپین مستلزم مشارکت دیگر کشورهای ساحلی از جمله ایران، نیز هست./ ایرنا