از حساسیت غذایی تا عفونت ریه؛ وقتی ریفلاکس نوزاد خطرناک می‌شود

 به گزارش رکنا ریفلاکس در نوزادان و کودکان امری شایع است اما اینکه آیا باید نسبت به بروز آن در نوزادان نگران شویم یا خیر متخصص کودکان توضیح داده است.

گروه سلامت:ریفلاکس معده در نوزادان و کودکان به بازگشت محتویات اسید معده به مری گفته می‌شود. 

در حالی که ریفلاکس ساده در نوزادان اغلب بخشی از روند رشد طبیعی است، اما اگر شدید باشد، می‌تواند به «بیماری رفلاکس معده» تبدیل شود.

آسیب‌های ریفلاکس در کودکان

رفلاکس کنترل‌نشده می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد، از جمله آسیب‌های دستگاه گوارش، التهاب مری  زخم مری و دشواری در بلع و 

مشکلات تنفسی.

ورود ناگهانی اسید به مجاری تنفسی که باعث سرفه مزمن، برونشیت، التهاب گلو و در موارد شدید، آسیب ریوی یا آپنه خواب می‌شود.

اگرچه ریفلاکس در بسیاری از نوزادان بی‌خطر است، اما در موارد شدیدتر یا مزمن (بیماری رفلاکس معده به مری ) می‌تواند منجر به عوارض جدی شود:

التهاب مری به دلیل تحریک اسید معده که باعث درد، اشکال در بلع و حتی خونریزی می‌شود.

همچنین وزن‌گیری ناکافی یا کاهش وزن ناشی از استفراغ مکرر یا درد حین تغذیه و بروز مشکلات تنفسی از عوارض ریفلاکس در نوزادان است.

علی فرجی متخصص بیماری‌های کودکان و عضو هیات مدیره انجمن پزشکان کودکان ایران در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس درباره ریفلاکس در نوزادان در پاسخ به این پرسش که اصطلاح «ریفلاکس» یا بازگشت محتویات معده به مری، آیا لزوماً می‌توان آن را یک بیماری تلقی کرد؟ بیان کرد: خیر، ریفلاکس یا بازگشت غذا از معده به مری واژه‌ای است که در سنین مختلف در دستگاه گوارش ممکن است مشاهده شود، اما همیشه نمی‌توان آن را به عنوان یک بیماری طبقه‌بندی کرد. 

 وی ادامه داد: به‌ویژه در نوزادان و شیرخواران، وجود درجاتی از ریفلاکس یا بازگشت شیر از معده به مری، یک امر طبیعی محسوب می‌شود.

این متخصص کودکان افزود: دلیل این پدیده آن است که در فرآیند رشد و نمو، دریچه بالای معده هنوز به‌طور کامل محکم نشده است؛ بنابراین اکثر نوزادان و شیرخواران در سنین پایین، درجاتی از این ریفلاکس طبیعی را تجربه می‌کنند که نیازی به درمان خاصی ندارد.

 فرجی درباره اینکه در چه شرایطی این پدیده از حالت طبیعی خارج شده و نیاز به مداخله درمانی پیدا می‌کند؟ تصریح کرد: زمانی که میزان ریفلاکس بسیار شدید باشد، نیاز به مداخله پزشکی است. به‌خصوص در نوزادان، اگر پس از مصرف هر مقدار شیر، نوزاد بلافاصله آن را برگرداند و متعاقب آن به‌شدت گرسنه شود، یا اگر روند وزن‌گیری او مختل گردد، وضعیت جدی است.

وی یادآور شد: همچنین اگر بازگشت شیر منجر به «آسپیره کردن» (وارد شدن شیر به ریه) شود و باعث ایجاد عفونت‌های ریوی گردد، ناچار به انجام مداخلات درمانی هستیم.

فرجی درباره اینکه عوامل و علل ایجاد این ریفلاکس‌های شدید چیست؟ تصریح کرد: علل ریفلاکس متفاوت است. یک دسته از آن‌ها علل مکانیکی هستند که پیش‌تر در مورد عدم استحکام دریچه بالای معده توضیح دادم. دسته دیگر می‌تواند ناشی از حساسیت‌های غذایی باشد؛ برای مثال، برخی کودکان به پروتئین گاوی حساسیت دارند.

 این متخصص کودکان ابراز کرد: در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، اگر مادر گوشت گوساله یا شیر مصرف کند، ممکن است این حساسیت در کودک تشدید شود. 

وی متذکر شد: همچنین کودکان مصرف‌کننده شیرخشک نیز به دلیل وجود پروتئین شیر گاو در ترکیبات آن‌ها، ممکن است دچار این مشکل شوند. البته باید تأکید کنم که لزوماً هر کودک مبتلا به ریفلاکس، دچار حساسیت به پروتئین گاوی نیست، اما این موضوع یکی از دلایل احتمالی است.

این متخصص کودکان افزود: در مواردی که حساسیت به پروتئین گاوی ثابت شود، باید مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین گاوی برای مادر شیرده محدود گردد و برای کودک نیز از شیرخشک‌های حاوی پروتئین‌های هیدرولیزه استفاده شود.

فرجی درباره اینکه وضعیت ریفلاکس در کودکان بزرگ‌تر از سن شیرخواری چگونه است؟ ابراز کرد: در سنین بالاتر، اگر شاهد علائمی نظیر ترش کردن، درد در ناحیه سر دل یا بازگشت غذا باشیم، معمولاً علت این ریفلاکس یک بیماری زمینه‌ای است و در این صورت، آن بیماری باید توسط متخصص کودکان مورد بررسی و درمان قرار گیرد.