۸۰ درصد سقوط آگهی های استخدام در برابر ۸۴ درصد رشد رزومه ها در بهار ۱۴۰۵/ فصلی که توازن بازار کار ایران بر هم خورد

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، بازار کار ایران در بهار ۱۴۰۵ یکی از متفاوت ترین و در عین حال نگران کننده ترین دوره های خود در سال های اخیر را تجربه کرده است.

داده های تازه منتشر شده از سوی پلتفرم «ای استخدام» نشان می دهد تعادل میان عرضه و تقاضای نیروی کار به شکل بی سابقه ای به هم خورده است. در حالی که تعداد آگهی های استخدامی در این فصل بین ۵۰ تا ۸۰ درصد کاهش یافته، ارسال رزومه از سوی کارجویان تا ۸۴ درصد افزایش پیدا کرده است.

به زبان ساده تر، فرصت های شغلی کمتر شده اما متقاضیان کار بیشتر از همیشه در جست وجوی شغل هستند؛ شکافی که می تواند نشانه ای از فشار اقتصادی و نااطمینانی در فضای کسب و کار باشد.

سقوط کم سابقه آگهی های استخدام در فصل طلایی بازار کار

در الگوی معمول بازار کار ایران، ماه های فروردین و اردیبهشت به عنوان پررونق ترین زمان جذب نیرو شناخته می شوند. بسیاری از شرکت ها در آغاز سال برنامه های توسعه یا جایگزینی نیروی انسانی خود را اجرا می کنند.

اما در بهار ۱۴۰۵ این الگو به شکل محسوسی تغییر کرده است. داده های هفتگی پلتفرم «ای استخدام» نشان می دهد در بیشتر هفته های این فصل، تعداد آگهی های استخدامی ثبت شده بین ۵۰ تا ۸۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال ۱۴۰۴ بوده است.

اگر این کاهش را به زبان آماری ساده تر بیان کنیم، در برخی هفته ها بازار استخدام تنها با ۲۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت سال قبل فعالیت کرده است. به بیان دیگر، اگر در یک هفته از بهار سال گذشته ۱۰۰ فرصت شغلی منتشر می شد، امسال در همان بازه زمانی گاهی فقط ۲۰ تا ۵۰ آگهی ثبت شده است.

این کاهش شدید باعث شده بهار ۱۴۰۵ در گزارش «ای استخدام» به عنوان کم رونق ترین بهار بازار کار در سال های اخیر توصیف شود.

نااطمینانی اقتصادی و توقف تصمیم های استخدامی

مقایسه روند دو سال اخیر نشان می دهد بازار کار به شدت از رویدادهای بیرونی تاثیر می پذیرد.

در سال ۱۴۰۴ روند استخدام تا پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه مطابق الگوی معمول فصلی پیش می رفت و تعداد آگهی ها از فروردین تا اردیبهشت حدود ۱۱ درصد افزایش داشت. اما با شروع درگیری ها در خرداد همان سال، روند بازار ناگهان معکوس شد و تعداد آگهی های استخدامی نسبت به اردیبهشت حدود ۳۹ درصد کاهش یافت.

در سال ۱۴۰۵ اما شرایط متفاوت بود. بازار کار از همان ابتدای سال تحت تاثیر فضای نااطمینانی قرار گرفت. تعداد آگهی های استخدامی در فروردین حدود ۷۲ درصد و در اردیبهشت حدود ۵۴ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل ثبت شد.

این ارقام نشان می دهد رکود استخدام نه تنها در یک مقطع کوتاه، بلکه در کل فصل بهار ادامه داشته است.

چرخش بازار در خرداد

با وجود رکود عمیق در ماه های ابتدایی سال، خرداد ۱۴۰۵ نشانه هایی از تغییر را نشان داد.

تعداد آگهی های استخدامی در خرداد نسبت به اردیبهشت همان سال حدود ۱۸ درصد افزایش یافت. این افزایش اگرچه هنوز فاصله بازار کار با سال گذشته را به طور کامل جبران نکرده، اما نشانه ای از بازگشت تدریجی تقاضای نیروی کار محسوب می شود.

همزمانی این تغییر با اتصال دوباره اینترنت و برخی تفاهمات بین المللی باعث شده تحلیلگران احتمال دهند بخشی از احتیاط کارفرمایان در تصمیم گیری های استخدامی کاهش یافته باشد. با این حال کارشناسان تاکید می کنند برای ارزیابی پایداری این روند باید داده های ماه های بعد نیز بررسی شود.

انفجار رزومه ها در بازاری که فرصت ندارد

در حالی که کارفرمایان با احتیاط عمل کرده اند، رفتار کارجویان مسیر کاملا متفاوتی داشته است.

داده های هفتگی «ای استخدام» نشان می دهد تعداد ارسال رزومه در بهار ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته بین ۳۳ تا ۸۴ درصد افزایش یافته است.

مقایسه ماهانه نیز تصویر واضح تری ارائه می دهد. در فروردین ۱۴۰۵ تعداد رزومه های ارسالی حدود ۱۵ درصد بیشتر از سال قبل بوده است. این رشد در اردیبهشت به شکل چشمگیری افزایش یافته و به حدود ۷۲ درصد رسیده است. در خرداد نیز ارسال رزومه حدود ۶۲ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته ثبت شده است.

به عبارت دیگر، در حالی که فرصت های شغلی در برخی مقاطع تا ۸۰ درصد کاهش یافته، تعداد متقاضیان کار تا حدود دو برابر افزایش پیدا کرده است. این یعنی رقابت برای هر موقعیت شغلی به شکل قابل توجهی تشدید شده است.

فشار معیشتی و افزایش جست وجوی شغل

یکی از دلایل اصلی افزایش ارسال رزومه، فشار هزینه های زندگی است. بسیاری از افراد برای جبران هزینه ها به دنبال شغل دوم یا تغییر شغل با درآمد بیشتر هستند.

علی ۳۱ ساله که در حوزه فروش فعالیت می کند می گوید: «سال گذشته برای چند آگهی محدود رزومه می فرستادم و معمولا تماس می گرفتند. امسال برای بیشتر از سی آگهی درخواست فرستادم اما هنوز نتیجه ای نگرفتم.»

مینا، فارغ التحصیل مهندسی صنایع نیز شرایط مشابهی را تجربه کرده است. او می گوید: «برای شغل تخصصی خودم فرصت خیلی کم شده. مجبور شدم حتی برای کارهای غیرمرتبط هم رزومه بفرستم. خیلی از دوستانم هم همین کار را می کنند.»

وقتی کارجویان از بازار رسمی فاصله می گیرند

رکود استخدام در ماه های ابتدایی سال باعث شده برخی کارجویان به تدریج از جست وجوی فعال در بازار رسمی فاصله بگیرند.

بر اساس تحلیل این گزارش، بخشی از متقاضیان کار به سمت گزینه های جایگزین مانند مشاغل موقت، فعالیت در پلتفرم های آنلاین، اقتصاد گیگ و کارهای فریلنسری حرکت کرده اند. این نوع فعالیت ها اگرچه انعطاف بیشتری دارند، اما معمولا از امنیت شغلی و مزایای رسمی برخوردار نیستند.

بازاری با عرضه زیاد و فرصت کم

در مجموع داده های گزارش «ای استخدام» نشان می دهد بازار کار ایران در بهار ۱۴۰۵ با عدم توازن قابل توجهی روبه رو بوده است. از یک سو کارفرمایان در شرایط نااطمینانی با احتیاط بیشتری نیرو جذب کرده اند و از سوی دیگر کارجویان با شدت بیشتری به دنبال یافتن شغل بوده اند.

نتیجه این وضعیت شکل گیری بازاری است که در آن تعداد متقاضیان برای هر فرصت شغلی افزایش یافته و رقابت در بازار کار به یکی از شدیدترین سطوح سال های اخیر رسیده است. اگر این روند در ماه های آینده ادامه پیدا کند، فشار بر بازار کار و مسیر ورود نیروی جوان به اشتغال رسمی می تواند بیش از پیش افزایش یابد.