روباهای خطرناک در تهران / عامل اصلی افزایش حیوانات دورگه چیست؟

به گزارش رکنا، «معصومه صفایی» معاون دفتر مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص علل مشاهده روباه ها و دیگر گونه های حیات وحش در شهرها گفت: این پدیده حاصل مجموعه ای از عوامل است که مهم ترین آن ها زباله های شهری به عنوان منبع غذایی سهل الوصول برای جانوران وحشی است. وجود زباله در سطح شهر باعث جذب حیات وحش و ورود آن ها به محدوده های شهری می شود. 

وی توسعه بی ضابطه شهرها را از دیگر دلایل اصلی این مسئله دانست و افزود: با گسترش شهرها بدون در نظر گرفتن ملاحظات محیط زیستی، در واقع زیستگاه های حیات وحش تصرف شده است. این تصور که حیوانات به سکونتگاه های انسانی وارد شده اند، دقیق نیست؛ بلکه این انسان است که به قلمرو حیات وحش وارد شده است. 

حیوان دوستی ناآگاهانه و از بین رفتن ترس حیات وحش از انسان

صفایی افزایش سطح آگاهی اجتماعی و گسترش حیوان دوستی انسان ها را نیز از عوامل مؤثر بر این روند عنوان کرد و گفت: مهربانی و غذادهی بدون ضابطه و دانش کافی باعث شده بخشی از حیات وحش ترس خود را از انسان از دست بدهد. در گذشته جانوران وحشی با احساس حضور انسان فرار می کردند، اما امروز در برخی موارد حتی از دست انسان غذا می گیرند. این رفتارها، اگرچه از سر دلسوزی است، اما پیامدهای متعددی به همراه داشته و نمونه هایی مانند مشاهده خرس در سبلان یا گراز در محدوده های شهری نتیجه همین روند است. 

پیامدهای حضور حیات وحش در شهرها؛ از بیماری تا ظهور دورگه های جسور

معاون دفتر مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست درباره پیامدهای ورود حیات وحش به شهرها هشدار داد و اظهار کرد: یکی از مهم ترین تبعات این موضوع، افزایش بیماری های مشترک بین انسان و حیات وحش است؛ بیماری هایی مانند هاری و سایر بیماری های قابل انتقال. در کنار آن، نزدیکی گونه هایی مانند شغال، روباه و گرگ به سکونتگاه های انسانی موجب تلاقی آن ها با سگ های اهلی شده و گونه های دورگه ای ایجاد می کند که جسارت بالایی دارند، ترسی از انسان ندارند و در عین حال خوی درندگی خود را حفظ می کنند؛ موضوعی که در نهایت می تواند منجر به آسیب مستقیم به انسان شود. 

افزایش حضور حیات وحش در مناطق مرکزی شهرها در سال های اخیر

وی با بیان اینکه نزدیک شدن حیات وحش به سکونتگاه های انسانی پدیده ای تازه نیست، تصریح کرد: این موضوع همواره وجود داشته، اما در سال های اخیر به دلایل مختلف شدت گرفته است. در گذشته مشاهده روباه ها بیشتر به حاشیه شهرها و مناطق نزدیک به زیستگاه های طبیعی محدود می شد، اما امروز حضور آن ها حتی در پارک ها و مناطق مرکزی شهرهای بزرگ نیز دیده می شود. با این حال، آمار دقیق و مدونی از میزان و پراکندگی این پدیده در شهرهای مختلف وجود ندارد. 

صفایی در ادامه به اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست برای مدیریت این وضعیت اشاره کرد و گفت: اطلاع رسانی و فرهنگ سازی درباره ممنوعیت غذادهی به حیات وحش به طور مستمر در حال انجام است. همچنین مکاتبات متعددی با شهرداری ها و استانداری ها برای بهبود مدیریت پسماند و جمع آوری به موقع زباله ها صورت گرفته است. 

وی از تدوین پیش نویس «دستورالعمل حفاظت از حیات وحش شهری» خبر داد و افزود: این دستورالعمل با هدف مدیریت تعارض بین انسان و حیات وحش و کاهش آسیب به هر دو طرف تهیه شده و در حال طی مراحل کارشناسی است. پیش بینی می شود این دستورالعمل حداکثر تا دو هفته آینده ابلاغ شود تا بر اساس آن، تعامل و هماهنگی با دستگاه های مرتبط برای ساماندهی این پدیده تقویت شود. 

معاون دفتر مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست مدیریت پسماند شهری را یکی از مؤثرترین عوامل در کنترل ورود حیات وحش به شهرها دانست و گفت: استفاده از سطل های زباله درب دار، جمع آوری به موقع زباله، تفکیک زباله به ویژه زباله تر و دفن بهداشتی آن از جمله اقداماتی است که می تواند نقش مهمی در کاهش جذابیت شهرها برای جانوران وحشی داشته باشد. رهاسازی و دپوی غیراصولی زباله در اطراف شهرها، یکی از دلایل اصلی جذب حیات وحش به این مناطق است. 

وی ابراز امیدواری کرد با همکاری شهرداری ها و اصلاح نظام مدیریت پسماند، بخشی از این معضل قدیمی برطرف شود و هم امنیت شهروندان و هم حفاظت از حیات وحش به شکل بهتری تأمین شود.

ایلنا