فیلم اعتراف قاتل راننده محمدرضا پهلوی در تهران بعد گذشت 23 سال از فرار شاه

گفتگو کامل با سرهنگ گروسی در مورد این پرونده را در یوتیوب رکنا دنبال کنید / اینجا کلیک کنید

به گزارش اختصاصی گروه حوادث رکنا، یکی از پرونده‌های جنایی کمتر روایت‌شده در تاریخ پلیس آگاهی ایران، قتل ابراهیم خلیل‌زاده، راننده و محافظ سابق محمدرضا پهلوی است؛ پرونده‌ای که به گفته سرهنگ محمد گروسی، کارآگاه ویژه پلیس آگاهی، پس از یک سال و دو ماه از وقوع جنایت همچنان به نتیجه نرسیده بود تا اینکه با ارجاع آن به بخش عملیات ویژه، مسیر تحقیقات تغییر کرد.

سرهنگ گروسی در نخستین روایت تفصیلی این پرونده در گفت‌وگو با مهدی ابراهیمی، سردبیر رکنا، از جزئیاتی پرده برداشته که نشان می‌دهد چگونه یک اختلاف کاری قدیمی، سرقت تسمه‌های صنعتی، درگیری شخصی و تصمیم به انتقام، در نهایت به قتل راننده سابق شاه منجر شد.

قتل راننده شاه پهلوی؛ جسد در خودروی پیکان پیدا شد

به گفته سرهنگ گروسی، زمانی که پرونده به عملیات ویژه پلیس آگاهی ارجاع شد، حدود یک سال و دو ماه از وقوع قتل گذشته بود. پیش از آن، کارآگاهان اداره مربوطه اقدامات متعددی برای کشف جنایت انجام داده بودند، اما قاتل همچنان شناسایی نشده بود.

گروسی با اشاره به شرایط دشوار کاری پلیس آگاهی، کمبود نیروی انسانی و تجهیزات را از مشکلات رسیدگی به پرونده‌های متعدد عنوان کرد و توضیح داد که در بخش عملیات ویژه تلاش شد پرونده‌های قدیمی و کشف‌نشده با نگاهی متفاوت بررسی شوند.

در جریان تحقیقات اولیه مشخص شد جسد مقتول داخل یک دستگاه خودروی پیکان در محدوده‌ای خلوت پیدا شده است. گشت کلانتری هنگام عبور از آن منطقه، خودرویی را مشاهده کرد که در گوشه خیابان متوقف شده و درهای آن باز بود. مأموران پس از بررسی خودرو با جسد مردی روبه‌رو شدند که به قتل رسیده بود.

بررسی‌های بعدی نشان داد مقتول ابراهیم خلیل‌زاده، راننده و محافظ  محمدرضا پهلوی بوده است. با وجود این پیشینه، سرهنگ گروسی تأکید کرد که قتل او انگیزه سیاسی نداشته و نباید سابقه شغلی مقتول را با انگیزه واقعی جنایت اشتباه گرفت.

شاهد خاموشی که یک سال و دو ماه سکوت کرد

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این پرونده، کشف شاهدی بود که بیش از یک سال پس از قتل همچنان در همان محدوده حضور داشت، اما اطلاعاتش وارد تحقیقات نشده بود.

سرهنگ گروسی می‌گوید در جریان بازبینی پرونده، به سراغ نگهبان یک دکه در نزدیکی محل حادثه رفتند. این نگهبان، تبعه افغانستانی بود و سال‌ها در آن محدوده کار می‌کرد.

او در گفت‌وگو با کارآگاهان به یاد آورد که روز حادثه جوانی را با چاقو و لباس‌های خون‌آلود دیده است. آن جوان به سمت دکه آمده و از نگهبان خواسته بود برایش خودرو بگیرد.

نگهبان همچنین گفته بود که جوان از ناحیه پا زخمی بوده و او با پارچه‌ای شبیه لنگ تلاش کرده است محل جراحت را ببندد تا خونریزی کنترل شود. به این ترتیب، شاهدی که مدت‌ها از چشم تحقیقات دور مانده بود، اطلاعات مهمی درباره وضعیت قاتل پس از جنایت در اختیار پلیس قرار داد.

گروسی معتقد است در بسیاری از پرونده‌ها، افراد اطلاعات مهمی در اختیار دارند، اما به دلیل نگرانی از درگیر شدن در فرایندهای قضایی و رفت‌وآمدهای مکرر به کلانتری، دادسرا و دادگاه، ترجیح می‌دهند سکوت کنند.

اختلاف بر سر تسمه‌های صنعتی؛ سرنخی که به قاتل رسید

کارآگاهان پس از بررسی اطلاعات شاهد و تطبیق آن با سایر سرنخ‌ها، به محل کار مقتول در خیابان سعدی مراجعه کردند.

به گفته سرهنگ گروسی، در این مرحله با کارگران و افرادی که با مقتول ارتباط داشتند صحبت شد و دفتر ورود و خروج محل کار نیز مورد بررسی قرار گرفت.

در جریان این تحقیقات، یکی از افراد از کارگری سابق صحبت کرد که مدتی در آن مجموعه فعالیت داشته و پس از اختلاف با مقتول، از محل کار جدا شده بود.

موضوع سرقت پول و حدود ۳۰۰ حلقه تسمه صنعتی نیز در سوابق اختلافات مطرح شد. طبق روایت گروسی، این تسمه‌ها ابتدا به دست فرشاد، فردی که بعدها به عنوان قاتل شناسایی شد، افتاده بود و او آنها را به دایی خود تحویل داده بود. دایی فرشاد نیز تسمه‌ها را به کلانتری برده و تحویل داده بود.

در ادامه، میان فرشاد و مقتول شکایت‌هایی مطرح شد، اما سرانجام دو طرف با یکدیگر توافق کردند و از شکایت‌هایشان صرف‌نظر کردند.

با وجود مختومه شدن اختلاف، کارآگاهان احتمال دادند که این ماجرا همچنان در ذهن یکی از طرفین باقی مانده باشد.

فرشاد؛ کارگری که با پای بسته به محل کار برگشت

یکی دیگر از سرنخ‌های مهم، اطلاعاتی بود که درباره وضعیت جسمانی فرشاد به دست آمد.

به گفته سرهنگ گروسی، کارآگاهان متوجه شدند فرشاد پس از مدتی غیبت، با پای بسته به محل کار خود بازگشته است. این موضوع با اطلاعاتی که نگهبان دکه درباره زخمی بودن جوان فراری ارائه کرده بود، تطبیق داشت.

گروسی تأکید می‌کند که هیچ‌یک از این اطلاعات به‌تنهایی برای متهم کردن یک فرد کافی نبود و کارآگاهان باید تمام شواهد را در کنار یکدیگر قرار می‌دادند.

او همچنین از بررسی ارتباطات و تماس‌های تلفنی فرشاد و مقتول خبر داد. در جریان تحقیقات، یکی از دوستان نزدیک فرشاد که در مخابرات فعالیت داشت، اطلاعاتی درباره روابط و اختلافات گذشته این دو نفر ارائه کرد.

این فرد پس از گفت‌وگو با کارآگاهان، به سراغ فرشاد رفت و به او گفت احتمالاً پلیس برای دستگیری‌اش مراجعه خواهد کرد. فرشاد در واکنش به شنیدن خبر قتل خلیل‌زاده، ظاهراً باور نکرده بود که او کشته شده است.

ادعای تعرض و شکل‌گیری کینه قدیمی

بخش دیگری از تحقیقات به اختلاف شخصی میان فرشاد و مقتول مربوط می‌شد.

طبق اظهاراتی که سرهنگ گروسی از متهم نقل می‌کند، فرشاد پیش‌تر حدود سه ماه برای خلیل‌زاده کار کرده بود. او مدعی شده بود که در جریان این همکاری، رفتارهایی از سوی کارفرمایش دیده که برایش غیرمتعارف بوده و پس از پرس‌وجو درباره علت این رفتارها، با پیشنهادی روبه‌رو شده که آن را نوعی سوءاستفاده تلقی کرده است.

فرشاد همچنین مدعی شده بود پس از ترک کار، یک شب میان او و مقتول درگیری لفظی رخ داده است. به روایت متهم، خلیل‌زاده برای پیگیری موضوع تسمه‌ها به محل مراجعه کرده و قصد داشته او را با خود ببرد.

فرشاد ادعا کرده بود که مقتول قصد تعرض به او را داشته، اما خلیل‌زاده موضوع را پیگیری اختلاف بر سر تسمه‌ها عنوان کرده بود.

این ادعاها در حد اظهارات نقل‌شده از سوی متهم در جریان تحقیقات است و نمی‌توان بدون بررسی مستندات پرونده، آنها را واقعیت قطعی دانست.

چاقوی ۳۰ سانتی‌متری برای انتقام از راننده سابق شاه

سرهنگ گروسی در تشریح اظهارات فرشاد درباره شب جنایت می‌گوید متهم مدعی شده بود که از قبل به فکر انتقام بوده و حتی چاقویی با تیغه‌ای حدود ۳۰ سانتی‌متر تهیه کرده بود.

به گفته گروسی، فرشاد این چاقو را از خانه زنی به نام شبنم برداشته بود. آن زن درباره علت برداشتن چاقو از او سؤال کرده و فرشاد گفته بود قصد دارد برای گرفتن طلبش برود.

متهم در ادامه مدعی شده بود که پس از مدتی، خلیل‌زاده پیشنهاد داده اختلافات گذشته را کنار بگذارند و دوباره با یکدیگر همکاری کنند.

بر اساس اظهارات فرشاد، قرار ملاقات آنها در محدوده میدان امام خمینی تهران، معروف به میدان توپخانه، گذاشته شد. خلیل‌زاده از مغازه خارج شد و فرشاد نیز سوار خودروی او شد.

آنها در ادامه به سمت محدوده شادآباد و بازار آهن حرکت کردند؛ منطقه‌ای که کارگاه مقتول در آن قرار داشت.

دو ضربه به پهلو؛ آغاز قتل خونین

فرشاد در اظهارات خود مدعی شده بود که در مسیر حرکت، دوباره صحبت میان آنها به اختلافات گذشته کشیده شد.

او گفته بود دکمه پیراهنش را باز کرده و چاقویی را که زیر لباس پنهان کرده بود، بیرون آورده است.

به روایت متهم، وقتی خلیل‌زاده متوجه چاقو شد، خودرو را به سمت راست خیابان هدایت کرد و برای برداشتن سوئیچ اقدام کرد. در همین لحظه، فرشاد دو ضربه به پهلوی او وارد کرد.

متهم همچنین مدعی شده بود که مقتول مقاومت کرده و حتی چاقو را از دست او گرفته و ضربه‌ای به پایش وارد کرده است؛ اما در ادامه فرشاد دوباره چاقو را به دست آورده و ضربات دیگری به مقتول وارد کرده است.

او در اظهاراتش گفته بود پس از مشاهده وضعیت مقتول، دچار ترس شده و از محل جنایت فرار کرده است.

قاتل با پای زخمی از صحنه فرار کرد

یکی از مهم‌ترین اطلاعاتی که در بازسازی پرونده اهمیت پیدا کرد، جراحت پای فرشاد بود؛ همان زخمی که نگهبان دکه نیز درباره آن صحبت کرده بود.

به گفته سرهنگ گروسی، فرشاد پس از قتل با چاقو از محل خارج شد و در ادامه از نگهبان دکه درخواست کرد برایش خودرو بگیرد. نگهبان نیز با پارچه‌ای محل جراحت پای او را بست و به او برای ترک محدوده کمک کرد.

این سرنخ در کنار اطلاعات مربوط به بازگشت فرشاد به محل کار با پای بسته، به یکی از حلقه‌های مهم ارتباط میان متهم و صحنه جنایت تبدیل شد.

کارآگاهان بدون ظن و گمان سراغ متهم نرفتند

سرهنگ گروسی تأکید می‌کند که در این پرونده با وجود تعدد سرنخ‌ها، کارآگاهان عجله‌ای برای بازداشت فرشاد نداشتند.

او معتقد است دستگیری فردی با اتهام قتل، بدون وجود دلایل کافی می‌تواند تبعات سنگینی برای زندگی و آبروی او داشته باشد؛ حتی اگر بعداً بی‌گناهی‌اش ثابت شود.

به همین دلیل، کارآگاهان ابتدا اطلاعات مربوط به اختلاف کاری، سرقت تسمه‌ها، جراحت پا، تماس‌های تلفنی و اظهارات اطرافیان را کنار یکدیگر قرار دادند و پس از رسیدن به جمع‌بندی، برای دستگیری متهم اقدام کردند.

گروسی این شیوه را تلفیقی از تجربه کارآگاهی و استفاده از علوم جنایی می‌داند؛ روشی که در آن هیچ سرنخی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست و ارتباط میان اطلاعات مختلف باید بررسی شود.

اعتراف قاتل در مسیر انتقال به اداره آگاهی

به گفته سرهنگ محمد گروسی، فرشاد هنگام انتقال به اداره آگاهی شروع به صحبت کرد و در مسیر، جزئیات قتل را توضیح داد.

او در همان مسیر به ارتکاب قتل اعتراف کرد و مسئولیت جنایت را پذیرفت.

گروسی می‌گوید متهم را هنگام غروب دستگیر کردند و روز بعد پرونده برای ادامه رسیدگی به مقام قضایی تحویل داده شد.

کارآگاه ویژه پلیس آگاهی همچنین تأکید کرده است که درباره احتمال اعمال فشار یا برخورد فیزیکی با متهم از او سؤال شده و فرشاد چنین موضوعی را رد کرده است.

ادعای دختر بودن از مقتول؛ ماجرای عجیب ارثیه

اما پرونده قتل راننده سابق شاه تنها به شناسایی قاتل و کشف انگیزه جنایت ختم نشد.

سرهنگ گروسی از مراجعه زنی به اداره آگاهی خبر می‌دهد که مدعی شده بود دختر مقتول است و از او ارث می‌برد.

این ادعا در شرایطی مطرح شد که به گفته گروسی، تحقیقات نشان می‌داد خلیل‌زاده ازدواج نکرده و برادری نیز داشته که در انگلیس زندگی می‌کرده است.

با توجه به اینکه مقتول اموال قابل‌توجهی از جمله کارگاه، املاک، مغازه‌ها و کالاهای مختلف داشت، ادعای این زن اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد.

کارآگاهان برای روشن شدن موضوع به آزمایش ژنتیک متوسل شدند. گروسی می‌گوید سیستم بررسی ژنتیکی از حدود سال ۱۳۷۴ در مرکز هویت ناجا راه‌اندازی شده بود و در این پرونده نیز نمونه‌ها برای بررسی ارسال شد.

نتیجه آزمایش اولیه، رابطه پدر و فرزندی میان زن و مقتول را تأیید نکرد؛ اما آن زن و وکیلش به نتیجه اعتراض کردند و اعتبار آزمایش را زیر سؤال بردند.

به همین دلیل، نمونه‌ها برای بررسی مجدد به یکی از کشورهای اروپایی ارسال شد. به گفته گروسی، نتیجه آزمایش مجدد نیز ادعای این زن را تأیید نکرد.

پرونده‌ای که با یک شاهد خاموش و چند سرنخ پراکنده کشف شد

روایت سرهنگ محمد گروسی از قتل ابراهیم خلیل‌زاده نشان می‌دهد کشف این جنایت تنها با یک اعتراف یا یک شاهد اتفاق نیفتاد؛ بلکه مجموعه‌ای از اطلاعات پراکنده، از شاهدی که بیش از یک سال سکوت کرده بود تا اختلافات کاری، سابقه سرقت، جراحت پای متهم و تماس‌های تلفنی، در کنار یکدیگر قرار گرفتند.

این کارآگاه ویژه پلیس آگاهی معتقد است در تحقیقات جنایی نباید هیچ اطلاعاتی را بی‌اهمیت دانست؛ چراکه گاهی جزئیاتی که در نگاه اول ارتباطی با پرونده ندارند، می‌توانند مسیر کشف حقیقت را تغییر دهند.

این گزارش، نخستین بخش از بازخوانی اختصاصی پرونده قتل راننده و محافظ سابق محمدرضا پهلوی در رکنا بر اساس روایت سرهنگ محمد گروسی است؛ پرونده‌ای که پس از سال‌ها، اکنون با جزئیات بیشتری از روند کشف و شناسایی قاتل در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد.