دارو نیست، پول نیست یا ارز منتقل نمی‌شود؟ پشت پرده سرگردانی بیماران در بازار دارو/ سخنگوی سازمان غذا و دارو توضیح داد + صوت

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، سخنگوی سازمان غذا و دارو در گفت‌وگو با رکنا، با اشاره به تأخیر مطالبات از ۶ و ۷ ماه به ۱۲ و ۱۳ ماه، بخشی از مشکلات تأمین دارو را ناشی از محدودیت‌های انتقال ارز، تحریم‌های بانکی و مشکلات مالی دانست و تأکید کرد که تأمین دارو به همکاری چندین نهاد وابسته است.

بازار داروی ایران با مجموعه‌ای از مشکلات از جمله کمبود برخی اقلام، دشواری دسترسی بیماران به داروهای مورد نیاز، افزایش قیمت‌ها و توزیع سهمیه‌ای بعضی داروها مواجه است؛ شرایطی که نگرانی بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، از جمله دیابت، سرطان و اختلالات اعصاب و روان را افزایش داده است.

در همین زمینه، خبرنگار اجتماعی رکنا در گفت‌وگو با محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، درباره وضعیت تأمین دارو، کمبود برخی اقلام حیاتی و برنامه این سازمان برای کاهش مشکلات بیماران پرسید.

تأخیر ۱۳ماهه در پرداخت مطالبات؛ حلقه‌ای از زنجیره تأمین دارو

محمد هاشمی در پاسخ به پرسش خبرنگار رکنا درباره مشکلات تأمین دارو، با اشاره به محدودیت‌هایی که به گفته او طی یک سال اخیر تشدید شده‌اند، یکی از چالش‌های اصلی را افزایش زمان پرداخت مطالبات عنوان کرد.

او توضیح داد که در گذشته، زمان پرداخت برخی مطالبات حدود ۶ تا ۷ ماه بود، اما اکنون این مدت به ۱۲ تا ۱۳ ماه رسیده است.

سخنگوی سازمان غذا و دارو تأکید کرد که حل این مشکل تنها در اختیار این سازمان نیست و نهادهایی از جمله شرکت‌های بیمه، سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی نیز در آن نقش دارند.

به گفته هاشمی، تأمین دارو حاصل عملکرد یک زنجیره از نهادهای تصمیم‌گیر و اجرایی است و مشکلات مالی هر بخش می‌تواند بر بخش‌های دیگر این زنجیره اثر بگذارد.

وقتی پول دارو پرداخت شده، اما دارو وارد کشور نمی‌شود

یکی دیگر از محورهای این گفت‌وگو، مشکلات واردات برخی داروها، به‌ویژه داروهای مورد استفاده بیماران مبتلا به اختلالات اعصاب و روان بود.

هاشمی در این باره گفت که در برخی موارد، پول پرداخت شده و محصول یا مواد اولیه نیز خریداری شده است، اما محدودیت‌های انتقال ارز و مشکلات ناشی از تحریم‌ها مانع ورود آن به کشور می‌شود.

او با بیان اینکه چنین موانعی لزوماً در حیطه اختیار مستقیم سازمان غذا و دارو نیست، بر نقش محدودیت‌های بانکی و مالی در روند تأمین دارو تأکید کرد.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که برای بیماران نیازمند درمان مستمر، صرف خریداری شدن دارو یا تأمین اعتبار آن کافی نیست؛ دارو باید در زمان مناسب وارد کشور شود و در دسترس بیمار قرار گیرد.

پاسخ سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره کمبود انسولین

در بخش دیگری از گفت‌وگو، خبرنگار رکنا با اشاره به دشواری دسترسی بیماران به داروهای حیاتی، از جمله انسولین، داروهای سرطان و داروهای اعصاب و روان، درباره وضعیت تأمین این اقلام پرسید.

هاشمی در پاسخ، میان انسولین‌های تولید داخل و برخی برندهای خاص تمایز قائل شد و گفت انسولین تولید داخل به گفته او به‌وفور و با قیمت مناسب در دسترس است و از پوشش بیمه‌ای مناسبی برخوردار است.

او همچنین احتمال داد بخشی از گزارش‌های مربوط به نبود انسولین به درخواست بیماران برای برندهای مشخص مربوط باشد؛ با این حال، در این گفت‌وگو آمار مشخصی درباره میزان موجودی انواع انسولین، وضعیت توزیع در داروخانه‌ها یا سهم بیماران از دسترسی به برندهای مختلف ارائه نشد.

از سوی دیگر، خبرنگار رکنا بر این نکته تأکید کرد که مسئله بیماران تنها به موجود بودن یک قلم دارو در بازار محدود نمی‌شود؛ بلکه دسترسی مستمر، دریافت تعداد تجویزشده و امکان تهیه دارو در زمان مورد نیاز نیز اهمیت حیاتی دارد.

او با اشاره به تجربه بیمارانی که برای تهیه داروهای نسخه‌شده با توزیع محدود یا سهمیه‌بندی مواجه می‌شوند، پرسید چه برنامه‌ای برای پایان دادن به این وضعیت وجود دارد.

افزایش قیمت دارو؛ هزینه‌هایی که به بیمار منتقل می‌شود

افزایش هزینه‌های تولید، حمل‌ونقل و بسته‌بندی دارو نیز از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این گفت‌وگو بود.

هاشمی با اشاره به افزایش هزینه‌های عمومی، از جمله هزینه حمل‌ونقل و بسته‌بندی، گفت نمی‌توان انتظار داشت هزینه‌های تولید دارو افزایش یابد، اما قیمت محصولات بدون تغییر باقی بماند و تمام فشار ناشی از این افزایش هزینه‌ها بر دوش شرکت‌های داروسازی قرار گیرد.

او در عین حال بر ضرورت حمایت مالی از صنعت داروسازی تأکید کرد و گفت شرکت‌های بیمه باید متناسب با افزایش هزینه‌ها، در تأمین مالی دارو نقش مؤثرتری ایفا کنند.

به گفته سخنگوی سازمان غذا و دارو، موضوع افزایش پوشش هزینه‌های دارویی از سوی بیمه‌ها مدتی است مطرح شده، اما این مسئله همچنان نیازمند تصمیم‌گیری و اقدام نهادهای مسئول است.

با این حال، مسئله اصلی برای بیماران تنها افزایش هزینه تولید یا قیمت نهایی دارو نیست؛ بلکه این است که داروی مورد نیازشان با چه قیمتی، در چه زمانی و به چه میزان در دسترس قرار می‌گیرد.

درخواست از رسانه‌ها برای بازتاب مشکلات دارویی

هاشمی در بخش دیگری از گفت‌وگو، با اشاره به محدودیت‌های موجود، از رسانه‌ها خواست مشکلات تأمین دارو و آثار تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی را به گوش افکار عمومی و جامعه جهانی برسانند.

او با بیان اینکه تأمین دارو به همکاری مجموعه‌ای از نهادهای داخلی و عوامل خارجی وابسته است، تأکید کرد که هر بخشی باید در حوزه مسئولیت خود پاسخ‌گو باشد.

سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین به تلاش‌های صورت‌گرفته برای تأمین مواد اولیه اشاره کرد و از اقداماتی برای پشتیبانی از این روند سخن گفت.

مسئولیت‌ها میان نهادها تقسیم شده است؛ اما بیمار همچنان منتظر داروست

آنچه از این گفت‌وگو برمی‌آید، تأکید سازمان غذا و دارو بر نقش تحریم‌های بانکی، محدودیت انتقال ارز، تأخیر پرداخت مطالبات و ناکافی بودن حمایت مالی از صنعت داروسازی است. هاشمی معتقد است حل مشکلات موجود به همکاری بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه، شرکت‌های بیمه و سایر نهادهای مرتبط نیاز دارد.

اما از منظر بیمار، این تقسیم مسئولیت‌ها تغییری در اصل مسئله ایجاد نمی‌کند: دارویی که باید هر روز مصرف شود، باید هر روز در دسترس باشد.

برای بیماری که به انسولین، داروهای کنترل بیماری‌های مزمن یا داروهای تخصصی نیاز دارد، تأخیر در تأمین می‌تواند نگرانی جدی ایجاد کند. همچنین تهیه بخشی از نسخه، مراجعه مکرر به داروخانه‌ها و ناتوانی در پرداخت هزینه‌ها، فشار مضاعفی بر بیمار و خانواده او وارد می‌کند.

در این شرایط، انتظار می‌رود نهادهای مسئول، علاوه بر تشریح دلایل کمبودها، اطلاعات شفاف و قابل سنجشی درباره موجودی داروهای حیاتی، میزان کسری، زمان رفع کمبودها، وضعیت مطالبات شرکت‌های دارویی و برنامه حمایت از بیماران ارائه کنند.

در نهایت، معیار موفقیت سیاست‌های دارویی نه تعداد جلسات و مکاتبات، بلکه دسترسی واقعی بیمار به داروی مورد نیاز، در زمان مناسب و با هزینه قابل پرداخت است.