فیلم / صفر تا صد پرونده قتل امیرمحمد خالقی از شب حادثه در کوی دانشگاه تا بخشش قاتل

به گزارش رکنا، پرونده قتل امیرمحمد خالقی، دانشجوی نخبه دانشگاه تهران، که ماه‌ها افکار عمومی را تحت تأثیر قرار داده بود، با تصمیم اولیای دم برای گذشت از حق قصاص وارد مرحله‌ای تازه شد؛ تصمیمی که در آخرین لحظات پیش از اجرای حکم، مسیر این پرونده جنجالی را تغییر داد.

زورگیری در حوالی کوی دانشگاه

شامگاه ۲۴ بهمن ۱۴۰۳، امیرمحمد خالقی، دانشجوی کارشناسی رشته مدیریت کسب‌وکار دانشگاه تهران، هنگام بازگشت به خوابگاه کوی دانشگاه و در محدوده پل گیشا، هدف حمله دو سارق موتورسوار قرار گرفت. سارقان که با سلاح سرد به دنبال سرقت تلفن همراه بودند، با مقاومت امیرمحمد مواجه شدند و در جریان درگیری، یکی از آن‌ها با چاقو ضرباتی به بدن وی وارد کرد.

امیرمحمد با وجود جراحات شدید، سارقان را تا ابتدای خیابان اصلی تعقیب کرد، اما به دلیل خونریزی شدید نقش زمین شد. وی با کمک شاهدان به بیمارستان شریعتی منتقل شد، اما تلاش پزشکان بی‌نتیجه ماند و این دانشجوی جوان بامداد ۲۵ بهمن جان باخت.

آغاز تحقیقات و شناسایی عاملان

پس از وقوع این جنایت، تیمی از کارآگاهان اداره دهم پلیس آگاهی تهران تحقیقات گسترده‌ای را آغاز کردند. بررسی تصاویر دوربین‌های مداربسته اطراف صحنه جرم در دستور کار قرار گرفت، اما تحقیقات مدتی به بن‌بست خورد تا اینکه یکی از سارقان سابقه‌دار تحت تعقیب با پلیس تماس گرفت و مدعی شد دوستش به نام «احمد» به قتل یک دانشجوی جوان در جریان سرقت اعتراف کرده است.

با این سرنخ، تجسس‌ها روی احمد و همدستش «امیر» متمرکز شد. احمد شامگاه ۲۹ بهمن هنگام ورود به بیمارستان برای ملاقات یکی از دوستانش شناسایی و دستگیر شد و همدستش نیز ساعاتی بعد در مخفیگاهش بازداشت شد.

رسیدگی قضایی و صدور حکم

جلسه رسیدگی به پرونده در ۲۶ اسفند ۱۴۰۳ در شعبه دادگاه کیفری یک استان تهران برگزار شد. نماینده دادستان با اشاره به درخواست اولیای دم، اتهام مباشرت در قتل عمد و مشارکت در سرقت مسلحانه در شب را برای متهم ردیف اول و معاونت در قتل را برای متهم ردیف دوم محرز دانست و تقاضای اشد مجازات قانونی و قصاص کرد.

احمد، متهم ردیف اول، در دفاعیات خود انگیزه‌اش را نیاز مالی عنوان کرد و گفت پیش از این نیز به دلیل سرقت در کانون اصلاح و تربیت نگهداری شده و برای پرداخت بدهی پرونده‌های قبلی ناچار به سرقت بوده است. وی تأکید کرد قصد قتل نداشته و ضربات چاقو در جریان درگیری و برای ترساندن مقتول وارد شده است.

متهم ردیف دوم نیز ضمن پذیرش سرقت، اتهام معاونت در قتل را رد کرد و گفت تنها راکب موتورسیکلت بوده است.

در نهایت، قضات پس از شور، حکم قصاص نفس را برای متهم ردیف اول صادر کردند. این حکم پس از طی مراحل قانونی تأیید و پرونده برای اجرا به واحد اجرای احکام ارسال شد و احمد در فهرست محکومان به قصاص قرار گرفت.

تلاش برای صلح و توقف اجرای حکم

در حالی که قرار بود حکم قصاص صبح چهارشنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۴ در زندان رجایی‌شهر اجرا شود، با تلاش واحد صلح و سازش دادسرای جنایی تهران، اجرای حکم به تعویق افتاد و اولیای دم مهلت دوماهه‌ای برای بررسی امکان گذشت دادند.

دکتر محمد شهریاری، سرپرست دادسرای جنایی تهران، در توضیح این روند اعلام کرد که از همان ابتدا تلاش شده بود دو خانواده به یکدیگر نزدیک شوند. وی با اشاره به وضعیت اجتماعی متهمان که از طبقات فرودست جامعه بودند، گفت هدف از این تلاش‌ها فراهم شدن زمینه تصمیمی آگاهانه و به دور از فشار برای خانواده مقتول بوده است.

لحظه سرنوشت‌ساز؛ گذشت در پای چوبه‌دار

صبح روز 16 دی ماه در حالی که تمامی تشریفات اجرای حکم انجام شده و قاتل تا پای چوبه‌دار پیش رفته بود، پدر امیرمحمد خالقی با حضور در محل اجرای حکم، در آخرین لحظات خواستار توقف قصاص شد. جلسه‌ای فوری با حضور خانواده‌ها و مسئولان قضایی برگزار شد و سرانجام اولیای دم از حق قصاص گذشت کردند.

پدر امیرمحمد با تأکید بر اصلاح و بازگشت قاتل به مسیر درست زندگی، اعلام کرد از خون فرزندش می‌گذرد. وی برای این گذشت شرطی تعیین کرد و گفت قاتل باید دو روز در هفته به انجام کارهای عام‌المنفعه بپردازد تا بخشی از خطای خود را جبران کند. این شرط با موافقت طرفین و در چارچوب قانونی ثبت شد.

در جریان این جلسه، قاتل با قرائت آیاتی از قرآن کریم ابراز ندامت کرد و از تصمیم خود برای آغاز مسیری تازه در زندگی سخن گفت؛ اقدامی که از سوی حاضران نشانه‌ای از پشیمانی واقعی تلقی شد.

توضیحات وکیل اولیای دم

حمیدرضا حاجی‌اسفندیاری، وکیل خانواده امیرمحمد خالقی، با اشاره به شایعات مطرح‌شده درباره شروط گذشت گفت: توصیه‌هایی مانند حفظ قرآن صرفاً جنبه اخلاقی داشته و شرط قانونی برای گذشت نبوده است. وی تأکید کرد اولیای دم مطابق قانون مهلت دوماهه‌ای داده بودند و تصمیم نهایی صرفاً در اختیار خانواده مقتول بوده است.

این وکیل دادگستری با انتقاد از فضاسازی رسانه‌ای افزود: انتشار اخبار نادرست و عجولانه، آرامش خانواده را بر هم زد و روند تصمیم‌گیری را تحت فشار قرار داد، در حالی که هر اقدامی باید در زمان مناسب و به‌صورت رسمی اطلاع‌رسانی می‌شد.

پایان قصاص، ادامه رسیدگی

با این تصمیم، پرونده قصاص قاتل امیرمحمد خالقی مختومه شد، اما رسیدگی به جنبه عمومی جرم و نظارت بر اجرای شروط تعیین‌شده ادامه خواهد داشت. این گذشت بازتاب گسترده‌ای در جامعه داشت و بسیاری آن را نمادی از گذشت، صبر و ترجیح اصلاح بر انتقام دانستند؛ تصمیمی که نام امیرمحمد خالقی را نه‌تنها با یک پرونده جنایی، بلکه با روایتی از بخشش و انسانیت در حافظه عمومی ثبت کرد.