هشدار مدیرعامل شرکت ملی گاز درباره زمستان سخت / تنش گازی در ۱۱ استان و ۱۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت بازنگشته

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، با نزدیک شدن به فصل سرما، بار دیگر تأمین پایدار گاز به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بخش انرژی تبدیل شده است. افزایش مصرف در روزهای سرد، تداوم بخشی از محدودیت‌های تولید و احتمال بروز تنش در استان‌های مختلف، ضرورت شفاف‌سازی درباره برنامه‌های عملیاتی شرکت ملی گاز برای عبور از اوج مصرف را دوچندان کرده است.

در حالی که مسئولان بر تنظیم دمای منازل روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد، کاهش مصرف و آمادگی صنایع برای استفاده از سوخت جایگزین تأکید می‌کنند، این پرسش نیز مطرح است که سهم برنامه‌های زیرساختی و اقدامات اجرایی در مدیریت ناترازی گاز چقدر است. بازنگشتن بخش قابل توجهی از ظرفیت آسیب‌دیده تولید، برآورد وجود میلیون‌ها بخاری کم‌بازده و اعلام احتمال تنش در ۱۱ استان، ضرورت ارائه اطلاعات دقیق‌تر درباره زمان‌بندی تعمیرات، برنامه اضطراری تأمین گاز و اولویت‌بندی مصرف‌کنندگان را برجسته می‌کند.

از سوی دیگر، اعلام کاهش مصرف پس از اصلاح تعرفه‌ها، در کنار تأکید بر ضرورت برخورد بازدارنده‌تر با مشترکان بسیار پرمصرف، این سؤال را پیش می‌کشد که سیاست‌های فعلی تا چه اندازه توانسته‌اند مصرف را کنترل کنند و برای افزایش اثربخشی آنها چه برنامه‌ای وجود دارد.

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، در گفت‌وگو با برنامه «روی خط خبر» شبکه خبر، درباره وضعیت مصرف گاز، ظرفیت آسیب‌دیده تولید، استان‌های در معرض تنش، راهکارهای مدیریت مصرف و احتمال اعمال محدودیت برای صنایع توضیح داد.

به گفته وی، با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی و کاهش بیشتر دما، انتظار می‌رود مصرف گاز در روزهای پیش رو افزایش یابد و شبکه گاز کشور در دوره اوج مصرف با فشار بیشتری مواجه شود.

۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیب‌دیده همچنان بازنگشته است

توکلی با اشاره به آسیب‌دیدن ظرفیت تولید گاز کشور در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید در ۲۷ اسفند مورد آسیب قرار گرفت که از این میزان، حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب به مدار بازگشته و حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب همچنان خارج از دسترس است.

وی بازگرداندن بخشی از ظرفیت آسیب‌دیده را حاصل تلاش کارکنان بخش‌های مختلف صنعت گاز دانست و تأکید کرد که این اقدامات با وجود دشواری‌های فنی و شرایط نامساعد در برخی تأسیسات انجام شده است.

مدیرعامل شرکت ملی گاز با بیان اینکه محدودیت‌های ناشی از جنگ به ناترازی‌های پیشین گاز افزوده شده است، پیش‌بینی کرد که در زمستان پیش رو، ۱۱ استان کشور با درجاتی از تنش گازی مواجه شوند.

به گفته توکلی، در استان‌های کرمان، اصفهان، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، کردستان و خراسان رضوی، بخش‌هایی از شبکه ممکن است با تنش روبه‌رو شوند. وی همچنین از مازندران، گلستان و خراسان شمالی به‌عنوان سه استانی نام برد که احتمال بروز مشکلات جدی‌تر در آنها وجود دارد.

کاهش یک درجه‌ای دمای خانه‌ها چه کمکی می‌کند؟

مدیرعامل شرکت ملی گاز با تأکید بر نقش مدیریت مصرف در عبور از زمستان پیش رو، از پویش تنظیم دمای منازل روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد سخن گفت؛ پویشی که به گفته وی، با هدف کاهش مصرف بدون لطمه‌زدن به آسایش خانوارها دنبال می‌شود.

توکلی اعلام کرد که به ازای هر یک درجه کاهش دما در اوج مصرف، در صورت همراهی مشترکان خانگی، تجاری و صنایع جزء، امکان کاهش مصرف در حدود ۲۵ میلیون مترمکعب وجود دارد؛ رقمی که در صورت کاهش دو درجه‌ای به حدود ۵۰ میلیون مترمکعب می‌رسد.

وی همچنین با اشاره به نقش استان‌های البرز، تهران و سمنان در پایداری انتقال گاز به شمال کشور گفت کاهش برداشت از شبکه در این مسیر می‌تواند به تأمین پایدارتر گاز استان‌های شمالی کمک کند.

به گفته توکلی، بهره‌برداری از نخستین ایستگاه تقویت فشار در خط هفتم سراسری در لامرد و اتصال شبکه انتقال گاز جنوب شرق به شمال شرق کشور از طریق سیستان‌وبلوچستان و خراسان جنوبی، از جمله اقداماتی است که برای تقویت پایداری شبکه انجام شده است.

۱۳۲ هزار موتورخانه بهینه‌سازی شده است

توکلی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه بهینه‌سازی مصرف گفت تاکنون حدود ۱۳۲ هزار موتورخانه در کشور بهینه‌سازی شده‌اند. به گفته وی، این اقدام می‌تواند مصرف گاز هر واحد یا مجتمع را حدود ۱۳ تا ۲۵ درصد کاهش دهد.

مدیرعامل شرکت ملی گاز همچنین برآورد کرد که حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بخاری با راندمان پایین در کشور وجود داشته باشد؛ در حالی که تاکنون حدود ۱۸۰ هزار بخاری در قالب طرح‌های تعویض تجهیزات جایگزین شده‌اند.

وی از تنظیم و سرویس تجهیزات گرمایشی، رسوب‌زدایی پکیج‌ها، درزبندی پنجره‌ها، استفاده از پرده‌های ضخیم و گرم‌کردن متناسب فضاهای مورد استفاده به‌عنوان راهکارهای کاهش مصرف نام برد.

توکلی با اشاره به سهم بالای گرمایش در مصرف گاز خانگی گفت بیش از یک‌سوم مشترکان خانگی، به باور شرکت ملی گاز، ظرفیت کاهش مصرف دارند و تمرکز بر بهبود راندمان تجهیزات و رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان می‌تواند به کاهش قابل توجه مصرف منجر شود.

هشدار درباره سرقت گاز و انشعاب‌های غیرمجاز

مدیرعامل شرکت ملی گاز در بخش دیگری از این گفت‌وگو از شناسایی انشعاب‌های غیرمجاز و برداشت‌های غیرقانونی گاز در برخی مناطق خبر داد و اعلام کرد که برآوردهای شرکت در استان البرز از وجود حدود ۲۴ هزار مشترک احتمالی استفاده‌کننده از گاز سرقتی حکایت دارد.

وی تأکید کرد این رقم حاصل تحلیل داده‌های مصرف و تحویل گاز است و نباید آن را معادل تعداد موارد کشف‌شده یا پرونده‌های قطعی سرقت گاز دانست.

توکلی همچنین از جمع‌آوری نزدیک به ۸۰ کیلومتر خط لوله توزیع غیرمجاز خبر داد و از شهروندان خواست موارد مشکوک را از طریق سامانه ۱۹۴ گزارش کنند.

وی با اشاره به دشواری شناسایی این تخلفات، بر همکاری دستگاه‌های مسئول، شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، به‌ویژه در مناطق خارج از محدوده‌های شهری، تأکید کرد.

صنایع در زمستان با محدودیت مواجه می‌شوند؟

توکلی گفت تا زمان انجام این گفت‌وگو، محدودیتی برای صنایع اعمال نشده است؛ با این حال، با افزایش سهم مصرف خانگی و تجاری در روزهای سرد، ممکن است برخی صنایع ناچار به استفاده از سوخت جایگزین شوند.

به گفته وی، پیش‌بینی‌های لازم برای تأمین سوخت دوم در وزارت نفت انجام شده و برخی واحدهای صنعتی، از جمله مرغداری‌ها در استان گلستان، باید برای دوره اوج مصرف برنامه‌ریزی کنند.

مدیرعامل شرکت ملی گاز همچنین اعلام کرد که امسال حدود ۸۵ درصد از سبد سوخت نیروگاهی به گاز اختصاص داشته است؛ رقمی که به گفته او، نزدیک به سهم ۸۶ درصدی سال گذشته است.

تعرفه‌های جدید برای پرمصرف‌ها کافی است؟

توکلی با اشاره به اصلاح تعرفه‌های گاز پس از ۱۴ سال گفت در سال گذشته حدود ۲ درصد از مشترکان که در گروه بسیار پرمصرف قرار می‌گیرند، نزدیک به ۶ درصد از مصرف کل کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

وی افزود در پی اصلاح تعرفه‌ها، مصرف گاز بخش خانگی حدود ۵.۸ درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که به گفته او، از نظر حجم با تولید یک فاز عسلویه قابل مقایسه است.

با این حال، در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت برخورد بازدارنده‌تر با مشترکان بسیار پرمصرف، توکلی توضیح داد که قطع گاز مستلزم طی مراحل حقوقی و قانونی است و شرکت ملی گاز مجری قوانین و مقررات مصوب به شمار می‌رود.

وی پیشنهاد اعمال ابزارهای بازدارنده بیشتر را قابل بررسی دانست، اما تصمیم‌گیری درباره آن را در حوزه اختیارات نهادهای سیاست‌گذار و دستگاه‌های مسئول ارزیابی کرد.

زمستان سخت و ضرورت پاسخ‌گویی درباره آمادگی شبکه

اظهارات مدیرعامل شرکت ملی گاز در حالی مطرح می‌شود که از یک سو، بخش قابل توجهی از ظرفیت آسیب‌دیده تولید هنوز به مدار بازنگشته و از سوی دیگر، افزایش مصرف در روزهای سرد می‌تواند فشار بیشتری بر شبکه وارد کند.

در چنین شرایطی، مدیریت مصرف خانوارها و آماده‌سازی سوخت جایگزین برای صنایع اهمیت دارد، اما پرسش اساسی این است که برنامه عملیاتی شرکت ملی گاز برای جبران ظرفیت ازدست‌رفته، اولویت‌بندی مصرف‌کنندگان و جلوگیری از قطع گاز در مناطق سردسیر چیست.

توکلی در پایان این گفت‌وگو با تأکید بر ضرورت همراهی عمومی گفت قطع گاز خانگی با قطع برق تفاوت دارد و وصل مجدد آن به حضور نیروهای عملیاتی نیازمند است؛ از همین رو، جلوگیری از قطع گاز خانوارها در اوج سرما باید یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شبکه باشد.