مرگ تدریجی هزارساله‌ها در کوه سفید؛ زنگ خطر برای اُرس‌های دماوند به صدا درآمد

 به گزارش رکنا ؛ درختان اُرس که به گفته مسئولان محیط‌زیست معمولاً عمر طولانی دارند، ۱۰ اصله از آن‌ها در ارتفاعات کوه سفید شهرستان دماوند بر اثر خشکیدگی از بین رفته‌اند.

 بر اساس گزارش‌ها، نشانه‌های نگران‌کننده‌ای از خشکیدگی درختان کهنسال اُرس در ارتفاعات منطقه شکار ممنوع کوه سفید در شهرستان دماوند مشاهده شده است. اتفاقی که اگرچه فعلاً در محدوده‌ای کوچک رخ داده، اما به دلیل ارزش اکولوژیکی این گونه، زنگ خطر را برای یکی از قدیمی‌ترین ساکنان کوهستان‌های ایران به صدا درآورده است.

بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد حدود ۱۰ اصله درخت اُرس در یک محدوده خشک شده و در چند نقطه دیگر نیز موارد مشابهی مشاهده شده که در حال خشک شدن هستند. موضوعی که باعث شد محیط‌بانان پاسگاه محیط‌بانی رودافشان بلافاصله گزارش آن را به اداره منابع طبیعی شهرستان و اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان تهران ارسال کنند.

خشک شدن ۱۰ درخت شاید در نگاه نخست عدد بزرگی نباشد، اما وقتی صحبت از اُرس به میان می‌آید، ماجرا کاملاً متفاوت است. اُرس درختی نیست که بتوان آن را به راحتی جایگزین کرد؛ برخی از این درختان صدها سال و حتی بیش از هزار سال عمر دارند و رشد آن‌ها به قدری کند است که یک نهال جوان برای رسیدن به قامت یک درخت بالغ، به دهه‌ها و حتی قرن‌ها زمان نیاز دارد.

به دنبال انتشار این گزارش، کارشناسان معاونت محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان تهران و متخصصان مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور از محل بازدید کردند. متخصصان جنگلداری، گیاه‌پزشکی و گیاه‌شناسی از درختان آسیب‌دیده نمونه‌برداری کرده‌اند و علت اصلی خشکیدگی پس از انجام آزمایش‌های تخصصی اعلام خواهد شد.

مسئولان تاکید می‌کنند که نتیجه نهایی بررسی‌ها پس از آزمایش نمونه‌های جمع‌آوری شده، اعلام می‌شود. همچنین راهکارهای کوتاه‌مدت و بلندمدت برای جلوگیری از گسترش این پدیده در دستور کار قرار گرفته است.

اما چرا خشک شدن چند درخت اُرس تا این اندازه اهمیت دارد؟

نقی میرزاکریمی، رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند گفته بود که اُرس گونه‌ای جنگلی و بومی ایران است که این درخت عمر بسیار طولانی دارد و در شهرستان دماوند نمونه‌هایی با بیش از هزار سال سن نیز وجود دارد.

موسی فهمیده، کارشناس و فعال حوزه حیات‌وحش و محیط‌زیست، به فارس می‌گوید که اُرس یکی از ارزشمندترین گونه‌های جنگلی بومی ایران است که در مناطق کوهستانی کشور پراکنش دارد. این درخت از گونه‌های بسیار مقاوم به شرایط سخت اقلیمی محسوب می‌شود و برخی از نمونه‌های آن در شهرستان دماوند بیش از هزار سال قدمت دارند.

 به گفته وی، هر درخت اُرس بخشی از یک اکوسیستم زنده است که نقش مهمی در حفظ خاک، تنظیم شرایط زیستی منطقه و پشتیبانی از گونه‌های گیاهی و جانوری ایفا می‌کند.

کارشناسان محیط‌زیست بر این باورند که اهمیت این درخت تنها به قدمت و زیبایی آن محدود نمی‌شود. اُرس را می‌توان یکی از سرمایه‌های طبیعی ایران دانست؛ سرمایه‌ای که شکل‌گیری آن حاصل صدها سال فرآیند طبیعی است و نابودی آن ممکن است تنها در چند ماه رخ دهد.