روز جهانی غذای پایدار (روز جهانی خوراک پایدار)؛ چرا 18 ژوئن اهمیت دارد؟
رکنا: روز جهانی غذای پایدار یا روز جهانی خوراک پایدار (Sustainable Gastronomy Day) هر سال 18 ژوئن با هدف ترویج الگوهای سالم، مسئولانه و دوستدار محیطزیست در تولید و مصرف غذا گرامی داشته میشود.
به گزارش رکنا، روز جهانی غذای پایدار در سال ۲۰۱۶ توسط سازمان ملل متحد به تصویب رسید و از سال ۲۰۱۷ بهصورت رسمی برگزار میشود.
غذای پایدار تنها به سالم بودن غذا محدود نمیشود، بلکه به این موضوع توجه دارد که مواد غذایی از کجا تأمین شدهاند، چگونه تولید شدهاند، چه میزان منابع طبیعی مصرف کردهاند و چه اثری بر محیطزیست و اقتصاد محلی دارند.
اهداف روز جهانی غذای پایدار
کاهش هدررفت مواد غذایی
حمایت از کشاورزان و تولیدکنندگان محلی
حفاظت از تنوع زیستی و منابع طبیعی
کاهش اثرات زیستمحیطی تولید غذا
ترویج رژیمهای غذایی سالم و متعادل
چگونه میتوان این روز را گرامی داشت؟
خرید محصولات فصلی و محلی
کاهش دورریز غذا
استفاده دوباره از باقیمانده مواد غذایی
مصرف آگاهانهتر و برنامهریزی برای خرید مواد غذایی
حمایت از کسبوکارهای غذایی پایدار
توسعه پایدار چیست؟
عبارت «توسعۀ پایدار» در ادبیات سیاسی یکی دو دهۀ اخیر آنقدر تکرار شده است که حتماً، دنبالکنندگان اخبار روز، با آن آشنا شدهاند. در روز جهانی غذای پایدار پیش از آنکه به مفاهیم این روز بپردازیم، بهتر است که به معنای پایداربودن فکر کنیم. در واقع توسعه پایدار فرایندی است که بر اساس آن بدون آنکه منابع حیاتی زمین و طبیعت آسیب ببینند، میتوان برای بشر، آیندهای روشن و توسعهیافته متصور بود.
به این معنا غذای پایدار هم با منابع حیاتی زمین و محیط زیست مرتبط است، بر اساس آنچه سازمان یونسکو تعریف کرده است، بشر باید غذای خود را به شکلی تهیه کند که منابع انرژی هدر نروند و محیط زیست آسیب نبیند. در واقع غذای پایدار به آن نوع از تأمین خوراک بشر اشاره دارد که به مواد تشکیلدهندۀ غذا، شیوۀ رشد آنها، چگونگی ورودشان به بازارها و سرانجام رسیدن آنها به بشقابهای غذا توجه کند.
روز جهانی غذای پایدار برای توجه به همین نکات، هر سال در 18 ژوئن برگزار میشود. در این مناسبت ویژه موضوعات مهمی همچون امنیت غذایی، توسعۀ کشاورزی، تولید غذای پایدار و حفاظت از تنوع زیستی بازنگری میشود.
تاریخچۀ روز جهانی غذای پایدار
برای آشنایی با تاریخچۀ روز جهانی غذای پایدار، باید دانست که چرا غذا و پایداری آن برای ما انسانها مهم است. اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم، غذا و شناخت آن، آگاهی از سبک آشپزی یک منطقۀ خاص از جهان و بیان فرهنگ غذاخوردن، تنوع طبیعی آن منطقه و فرهن آن است، چیزی که دربارۀ هر نقطهای از جهان میتوان بررسی کرد و در نهایت به یک فرهنگ جهانی غذا دست یافت. از سوی دیگر، پایداری که پیشتر دربارۀ صحبت شد، چگونگی انجام فرآیند تأمین غذاست، در این مورد توجه به محیط زیست وحفظ منابع طبیعی زمین بسیار مهم است.
سازمان ملل متحد روز جهانی غذای پایدار را پس از تصویب قطعنامه A/RES/71/246 در 21 دسامبر 2016 از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، تعیین کرد. برای اولین بار در 18 ژوئن 2017، روز جهانی غذای پایدار گرامی داشته شد. روزی که بر مفاهیم مرتبط با بقای هر فرهنگ و تمدنی تأکید دارد و نکات مهمی مانند حفظ تمدن انسان و توانمندسازی حیات جهان در سراسر کرۀ زمین را یادآوری میکند.
در روز جهانی غذای پایدار، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و سازمان خواربار و کشاورزی (فائو) و همچنین مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای افزایش آگاهی در مورد شیوههای خوراک شناسی پایدار تلاش میکند. سازمانهایی از این دست، این کار را از طریق کانالهای آشپزی تلویزیونی، رویدادهای مرتبط با آشپزی و خوراکها و همینطور نمایشگاههای فرهنگ غذایی که برای صنایع غذایی و کشاورزان در نظر گرفته شده است، انجام میدهند.
تاریخ زمانی روز جهانی غذای پایدار
2016؛ نامگذاری روز جهانی غذای پایدار
مجمع عمومی سازمان ملل متحد، 18 ژوئن را به عنوان روز جهانی غذای پایدار نامگذاری کرد.
2017؛ اولین روز جهانی غذای پایدار
روز جهانی غذای پایدار برای اولین بار در سراسر جهان برگزار شد.
2021؛ اجلاس سیستمهای غذایی
اجلاس سیستمهای غذایی سازمان ملل زمینه را برای دگرگونی سیستمهای غذایی جهانی فراهم کرد.
2022؛ توسعه پایدار و مسئولیت مردم
مردم بیشتر و بیشتر شروع به تمرکز بر توسعۀ پایدار کردند.
پرسشهای متداول در روز جهانی غذای پایدار
چرا غذای پایدار مهم است؟
غذای پایدار مهم است زیرا امنیت غذایی، توسعۀ کشاورزی و حفاظت از تنوع زیستی و غیره را ارتقا میدهد.
چگونه غذاخوردن به شیوهای پایدار به محیط زیست کمک میکند؟
تغذیۀ پایدار و رویآوردن به یک روش غذایی گیاهیتر به کاهش برداشت آب شیرین و جنگلزدایی کمک میکند.
برخی از غذاهای پایدار کدامند؟
برخی از رایجترین نمونههای غذایی پایدار در دسترس عبارتند از: لوبیا، صدف، سبزیجات ارگانیک، سبزیجات برگدار، برنج، عدس و میوههای ارگانیک.
چگونه میتوان روز جهانی غذای پایدار را گرامی داشت؟
دربارۀ این روز صحبت کنید
بهترین راه برای جشنگرفتن روز جهانی غذای پایدار، صحبت دربارۀ این روز است. دست کم به دوستان و خانواده خود هر آنچه را که در مورد اهمیت غذای پایدار آموختهاید، آموزش دهید.
حمایت از تولیدکنندگان داخلی
از بازارهای مواد غذایی محلی خرید کنید. به جای سازمانهایی که مقدار زیادی غذا را پردازش میکنند و منابع زیادی را در این فرآیند هدر میدهند، از تولیدکنندگان کوچک، کشاورزان، ماهیگیران و کسبوکارهای خانوادگی حمایت کنید.
سنتهای آشپزی را زنده نگه دارید
دستورهای آشپزی خانوادگی و قدیمی را امتحان کنید. غذاهای سنتی را بپزید که فقط به مقدار کمی از منابع نیاز دارند و به این ترتیب از یک روش پخت پایدار پیروی کنید.
5 واقعیت جالب در مورد روز غذای پایدار
بخش بزرگی از مواد غذایی هدر میرود
حدود یک سوم مواد غذایی تولیدشده برای مصرف انسان به هدر میرود.
این غذا معادل مقدار زیادی آب است
آبی که برای تولید مواد غذایی هدر میرود میتواند سه بار دریاچه ژنو را پر کند.
ضایعات مواد غذایی و گرمشدن کره زمین
ضایعات مواد غذایی حدود 8 درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای در سال را تشکیل میدهند.
زمینها هدر میرود
28 درصد از زمینهای قابل کشت جهان، مواد غذاییای تولید میکند که هدر میرود.
هدر دادن غذا در مرحله مزرعه
58 درصد از ضایعات جهانی مواد غذایی در مرحلۀ پس از برداشت و در مزرعههای مناطق با درآمد متوسط و بالا رخ میدهد.
چرا روز جهانی غذای پایدار مهم است؟
روزی بسیار ضروری است
امروزه منابع طبیعی در سراسر جهان به سرعت در حال کاهش است و فقر و گرسنگی در جهان زندگی بسیاری را از بین میبرد. روز غذای پایدار، روزی بسیار ضروری برای برجستهکردن این مسائل و شروع گفتوگو در مورد راه حلهای ممکن است.
از هدر رفتن بیشتر غذا جلوگیری میکند
این روز به ما میآموزد که با استفاده عاقلانه از مواد غذایی از الگوی غذای پایدار پیروی کنیم. از قسمتهای مختلف مواد غذایی، بیشترین استفاده را کنید و هر چه کمتر چیزی را دور بریزید. به علاوه اضافۀ غذایی که پختهاید را در وعدههای غذایی دیگر بگنجانید تا به این ترتیب از هدررفتن غذا جلوگیری کنید.
