تورم ۷۳ درصدی در فروردین؛ سفره مردم باز هم کوچک‌ تر شد / طرح نسیه دولت راه‌ حل یا مسکن موقت؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، طبق اعلام مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌ کننده خانوارهای کشور در فروردین‌ ماه ۱۴۰۵ به عدد ۵۶۹.۳ رسیده است؛ رقمی که نسبت به ماه قبل ۵ درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۷۳.۵ درصد رشد و در بازه ۱۲ ماهه منتهی به این ماه، ۵۳.۷ درصد افزایش را نشان می‌دهد. بر این اساس، تورم نقطه‌به‌نقطه خانوارهای کشور در این ماه ۷۳.۵ درصد اعلام شده است؛ به این معنا که هزینه خرید یک سبد یکسان از کالاها و خدمات برای خانوارها نسبت به فروردین سال قبل به‌ طور میانگین بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است. تورم ماهانه نیز در همین ماه ۵ درصد گزارش شده که در آن گروه خوراکی‌ ها، آشامیدنی‌ ها و دخانیات با ۵.۶ درصد و گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات با ۴.۵ درصد افزایش مواجه بوده‌اند. همچنین نرخ تورم سالانه کشور به ۵۳.۷ درصد رسیده که نسبت به ماه قبل ۳.۱ واحد درصد افزایش را ثبت کرده است.

بررسی وضعیت دهک‌ های درآمدی نشان می‌ دهد که نرخ تورم سالانه در دهک‌ های مختلف بین ۵۲ درصد در دهک دهم تا ۵۸.۲ درصد در دهک دوم در نوسان بوده است؛ موضوعی که از افزایش شکاف تورمی میان گروه‌ های درآمدی حکایت دارد. فاصله تورمی دهک‌ ها نیز در این ماه به ۶.۲ واحد درصد رسیده که نسبت به ماه قبل افزایش یافته است.

در کنار این داده‌ ها، بانک مرکزی نیز نرخ تورم ۱۲ ماهه منتهی به فروردین ۱۴۰۵ را ۵۰.۶ درصد اعلام کرده است. بر اساس این گزارش، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران به عدد ۶۱۵.۳ رسیده که نسبت به ماه قبل ۷ درصد و نسبت به سال قبل حدود ۶۷ درصد افزایش داشته است. این اختلاف میان آمار بانک مرکزی و مرکز آمار، هرچند محدود، همچنان نشان‌ دهنده تفاوت در روش محاسبه و سبدهای آماری است اما در هر دو روایت، سطح بالای تورم به‌عنوان یک واقعیت مشترک قابل مشاهده است.

در سطح بازار نیز شواهد میدانی از تشدید فشار قیمتی بر کالاهای اساسی حکایت دارد. گزارش‌ های میدانی نشان می‌ دهد قیمت روغن خوراکی ۵ کیلویی در برخی نقاط به حدود دو میلیون و حتی بیش از آن رسیده است. قیمت هر کیلو برنج ایرانی در محدوده ۴۵۰ تا ۵۵۰ هزار تومان و برنج‌ های خارجی در حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان معامله می‌ شود. در بازار حبوبات نیز قیمت‌ ها در بازه ۳۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان در هر کیلو قرار گرفته و برخی اقلام مانند لوبیا چیتی حتی از این محدوده نیز فراتر رفته‌اند. قیمت هر شانه تخم‌ مرغ نیز در برخی گزارش‌ ها به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان رسیده است. در بخش لبنیات، قیمت شیر، ماست و پنیر نیز با افزایش‌ های پی‌درپی همراه بوده و برخی اقلام به مرزهای جدید قیمتی رسیده‌اند.

هم‌ زمان با این روند، بازار خودرو نیز با جهش قابل توجهی مواجه شده است؛ به‌گونه‌ای که قیمت خودروهای داخلی تا حدود ۷۰ درصد و خودروهای وارداتی تا حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. در بازار ارز و طلا نیز گزارش‌ هایی از عبور نرخ دلار از ۱۸۰ هزار تومان و رسیدن قیمت سکه تمام طرح امامی به حدود ۲۰۰ میلیون تومان منتشر شده است؛ ارقامی که در صورت تداوم، می‌ تواند اثرات تورمی بیشتری بر سایر بازارها داشته باشد.

از سوی دیگر، بر اساس گزارش‌ های رسمی، شاخص گروه‌ های کالایی نیز رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که گروه کالاها و خدمات مصرفی نسبت به ماه قبل ۹.۵ درصد و نسبت به سال قبل ۹۵.۷ درصد افزایش داشته است. در میان گروه‌ های اصلی، حمل‌ونقل با ۸۵ درصد، کالاها و خدمات متفرقه با ۸۸ درصد، دخانیات با ۳۰.۷ درصد و بهداشت و درمان با ۱۵.۶ درصد رشد، بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرده‌اند. این ارقام نشان‌ دهنده فشار تورمی گسترده بر سبد مصرفی خانوارها و گسترش اثر تورم در بخش‌های مختلف اقتصاد است.

در کنار این شرایط دولت طرحی را در دست اجرا دارد که طی آن خانوارهای یارانه‌ بگیر می‌ توانند هر دو ماه تا سقف یارانه خود، کالاهای اساسی را به‌ صورت اعتباری (نسیه) از فروشگاه‌ های حضوری و آنلاین خریداری کنند. این طرح که ابتدا برای دهک‌ های پایین درآمدی اجرا شده بود، اکنون قرار است به دهک‌ های بالاتر نیز تسری یابد. در این سازوکار، بازپرداخت از طریق کسر از یارانه نقدی ماه‌ های بعد انجام می‌ شود و تأمین مالی آن بر عهده شرکت‌ های خصوصی خواهد بود.

در همین حال، درپی قطعی اینترنت، کارشناسان از فشار بر کسب‌وکارهای آنلاین و افزایش بیکاری خبر می‌دهند. بر اساس اظهارات برخی مسئولان وزارت کار، حدود ۲۰۰ هزار نفر پس از تحولات اخیر برای دریافت بیمه بیکاری اقدام کرده‌اند؛ موضوعی که در صورت تداوم، می‌تواند به تشدید فشارهای اجتماعی و اقتصادی منجر شود.