تهران همچنان تشنه؛ بحران کم بارشی در 19 استان / زنگ خطر برای تابستان داغ به صدا درآمد

به گزارش رکنا، طبق آمارهای رسمی، اگرچه مجموع بارش های کشور در سال آبی جاری نسبت به دوره بلندمدت اندکی افزایش یافته، اما توزیع نامتوازن بارندگی ها همچنان موجب تداوم بحران کم آبی در بسیاری از استان ها، به ویژه تهران، شده است.

بررسی داده های سازمان هواشناسی کشور نشان می دهد از ابتدای سال آبی 1404-1405 تا 19 تیرماه، مجموع بارش های کشور به 232.6 میلی متر رسیده که نسبت به متوسط بلندمدت حدود 5.8 میلی متر (2.6 درصد) افزایش دارد. این در حالی است که بارش ها در برخی استان ها رشد قابل توجهی داشته اما در مقابل، 19 استان کشور همچنان با کم بارشی و کاهش بارندگی نسبت به شرایط نرمال مواجه هستند.

بر اساس این آمار، استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، ایلام، بوشهر، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، خوزستان، زنجان، کردستان، کرمان، کرمانشاه و هرمزگان از جمله استان هایی هستند که بارش های آنها نسبت به میانگین بلندمدت وضعیت بهتری داشته است.

در مقابل، تهران همچنان بحرانی ترین وضعیت را در میان استان های کشور دارد. از ابتدای سال آبی تاکنون تنها 159.4 میلی متر بارندگی در استان تهران ثبت شده که نسبت به متوسط بلندمدت، 104.9 میلی متر معادل 39.7 درصد کاهش نشان می دهد. پس از تهران نیز استان های قم و سمنان به ترتیب با کاهش 34.3 و 32.6 درصدی بارندگی، در زمره خشک ترین استان های کشور قرار دارند.

وضعیت سدهای کشور

آخرین گزارش هفتگی شاخص های آب و برق وزارت نیرو نیز نشان می دهد وضعیت ذخایر آبی بسیاری از سدهای مهم کشور همچنان نگران کننده است. طبق این گزارش، بخشی از سدهای تامین کننده آب شرب و کشاورزی، به ویژه در مناطق مرکزی و شرقی کشور، با کاهش حجم ذخایر نسبت به ظرفیت اسمی مواجه هستند و درصد پرشدگی آنها پایین تر از شرایط مطلوب ارزیابی می شود.

در مقابل، برخی سدهای واقع در مناطق غربی و شمال غربی کشور که از بارش های مناسب تر سال آبی جاری بهره مند شده اند، شرایط بهتری دارند. با این حال، تصویر کلی منابع آبی کشور نشان می دهد که هنوز فاصله قابل توجهی تا شرایط پایدار وجود دارد و مدیریت دقیق منابع آب همچنان ضروری است.

در بخش سدهای برق آبی نیز وزارت نیرو اعلام کرده است که با وجود محدودیت های بارشی، بهره برداری از مخازن به گونه ای برنامه ریزی شده که ضمن حفظ ذخایر استراتژیک، حداکثر تولید برق در فصل گرم سال امکان پذیر باشد.

ضرورت مدیریت مصرف در ادامه تابستان

اکنون حدود 20 روز از تیر ماه گذشته و کشور همچنان در گرم ترین و پرمصرف ترین روزهای سال قرار دارد. با توجه به ادامه فصل تابستان، افزایش دمای هوا و رشد مصرف آب، صرفه جویی در مصرف بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.

کارشناسان معتقدند مدیریت مصرف تنها بر عهده مردم نیست و در کنار همراهی شهروندان، دولت نیز باید اقدامات موثری را در دستور کار قرار دهد؛ از جمله کاهش هدررفت آب در شبکه های توزیع، تسریع در بازسازی زیرساخت های فرسوده، توسعه استفاده از پساب تصفیه شده در بخش صنعت و فضای سبز، اجرای گسترده طرح های آبخیزداری و آبخوان داری، اصلاح الگوی کشت در بخش کشاورزی، استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف و افزایش اطلاع رسانی عمومی درباره وضعیت منابع آب.

در شرایطی که بخش عمده تابستان هنوز باقی مانده است، همکاری همزمان مردم و دستگاه های اجرایی می تواند نقش مهمی در عبور از تنش آبی ماه های پیش رو و حفظ ذخایر ارزشمند سدهای کشور ایفا کند.