هشدار به افراد پیش‌ دیابتی؛ ۵ مکمل که باید با احتیاط مصرف شوند

به گزارش رکنا، افرادی که قند خونشان بالاتر از حد طبیعی است اما هنوز به محدوده تشخیص دیابت نرسیده‌اند، باید در مصرف مکمل‌های غذایی دقت کنند. بعضی مکمل‌ها ممکن است بر قند خون، عملکرد داروها یا حتی نتیجه اندازه‌گیری قند تأثیر بگذارند. نکته مهم این است که این مکمل‌ها برای همه افراد پیش‌دیابتی ممنوع نیستند؛ خطر به نوع مکمل، مقدار مصرف، وضعیت سلامتی و داروهای فرد بستگی دارد. انجمن دیابت آمریکا نیز مصرف روتین ویتامین‌ها، مواد معدنی و مکمل‌های گیاهی را صرفاً برای کنترل قند خون، در نبود کمبود مشخص، توصیه نمی‌کند.

۱. نیاسین؛ ویتامین B3

نیاسین در بدن نقش مهمی در سوخت‌وساز مواد غذایی دارد و در برخی موارد نیز برای مدیریت چربی خون تجویز می‌شود. با این حال، مصرف دوزهای بالای نیاسین، به‌ویژه در قالب دارویی، می‌تواند قند خون را افزایش دهد یا کنترل آن را دشوارتر کند.

• از مصرف دوزهای بالای نیاسین بدون تجویز پزشک خودداری کنید.

• اگر برای چربی خون داروی حاوی نیاسین مصرف می‌کنید، درباره تأثیر آن بر قند خون با پزشک مشورت کنید.

• ویتامین B3 موجود در غذاها با مصرف دوزهای بالای مکمل یکسان نیست.

۲. کروم؛ مکملی که همیشه به کنترل قند خون کمک نمی‌کند

کروم ماده‌ای معدنی است که در بعضی مکمل‌ها با هدف بهبود عملکرد انسولین و کنترل قند خون عرضه می‌شود. با وجود تبلیغات، شواهد علمی برای توصیه روتین مکمل کروم به افراد مبتلا به پیش‌دیابت یا دیابت کافی نیست.

مصرف کروم ممکن است با بعضی داروهای دیابت تداخل داشته باشد و در برخی شرایط خطر افت قند خون را افزایش دهد. همچنین، مصرف زیاد آن می‌تواند برای افراد دارای مشکلات کلیوی یا کبدی نگران‌کننده باشد.

توصیه: برای پایین آوردن قند خون، کروم را خودسرانه شروع نکنید و در صورت مصرف داروهای دیابت، ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۳. علف چای؛ گیاهی با تداخل‌های دارویی مهم

علف چای یا گل راعی (St. John’s wort) یک فرآورده گیاهی است که بیشتر برای برخی مشکلات خلقی استفاده می‌شود. طبیعی بودن این گیاه به معنای بی‌خطر بودن آن نیست.

این مکمل می‌تواند با داروهای مختلف تداخل داشته باشد و بر نحوه اثرگذاری یا تجزیه آن‌ها در بدن تأثیر بگذارد. اگر داروی دیابت یا داروهای دیگری مصرف می‌کنید، پیش از استفاده از علف چای حتماً نظر متخصص را جویا شوید.

۴. ویتامین C؛ مراقب دوز بالا و دستگاه اندازه‌گیری قند باشید

ویتامین C برای سلامت بدن ضروری است و بهتر است نیاز معمول به آن تا حد امکان از منابع غذایی مانند مرکبات، فلفل دلمه‌ای و کیوی تأمین شود.

اما مصرف دوزهای بالای مکمل ویتامین C ممکن است با بعضی دستگاه‌های اندازه‌گیری قند خون یا برخی سامانه‌های پایش مداوم قند تداخل داشته باشد و نتیجه‌ای گمراه‌کننده ایجاد کند. این موضوع به نوع دستگاه و میزان ویتامین مصرفی بستگی دارد.

• پیش از مصرف دوزهای بالای ویتامین C، راهنمای دستگاه اندازه‌گیری خود را بررسی کنید.

• اگر نتیجه دستگاه با علائم جسمی شما سازگار نیست، طبق راهنمای دستگاه و توصیه تیم درمان آن را بررسی کنید.

• در صورت تجویز مکمل به دلیل کمبود، بدون مشورت پزشک آن را قطع نکنید.

۵. ویتامین E؛ بیشتر بودن همیشه بهتر نیست

ویتامین E یک ماده مغذی ضروری است؛ اما مصرف مکمل با دوز بالا لزوماً مزیت بیشتری ایجاد نمی‌کند. شواهد کافی وجود ندارد که مصرف روتین آن بتواند قند خون افراد پیش‌دیابتی را کنترل کند.

دوزهای بالای ویتامین E ممکن است خطر خون‌ریزی را افزایش دهند، به‌خصوص در افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند. بنابراین، بهتر است مکمل آن فقط در صورت وجود دلیل مشخص و با راهنمایی متخصص مصرف شود.

افراد پیش‌دیابتی برای کاهش خطر دیابت چه کار کنند؟

به‌جای تکیه بر مکمل‌ها، اقدامات زیر پشتوانه علمی بهتری برای کاهش خطر پیشرفت پیش‌دیابت به دیابت نوع ۲ دارند:

• تغذیه متعادل: مصرف سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین را افزایش دهید و مصرف نوشیدنی‌های شیرین و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده را کاهش دهید.

• فعالیت بدنی: پیاده‌روی منظم و تمرین‌های تقویت عضلات را متناسب با توان جسمی خود در برنامه قرار دهید.

• خواب کافی: ساعت خواب منظمی داشته باشید و برای خواب باکیفیت تلاش کنید.

• پیگیری آزمایش‌ها: قند خون و هموگلوبین A1C را طبق توصیه پزشک بررسی کنید.

• بازبینی مکمل‌ها: فهرست مکمل‌ها و داروهای خود را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.

جمع‌بندی

نیاسین، کروم، علف چای، ویتامین C و ویتامین E از جمله مکمل‌هایی هستند که افراد مبتلا به پیش‌دیابت باید پیش از مصرف آن‌ها به دوز، تداخل‌های دارویی و شرایط فردی خود توجه کنند. این موضوع به معنای ممنوعیت مطلق هر پنج مکمل نیست؛ در صورت وجود کمبود یا ضرورت پزشکی، متخصص می‌تواند درباره نوع و مقدار مناسب تصمیم بگیرد.

نکته مهم: اگر پیش‌دیابت دارید، هیچ داروی تجویزشده‌ای را به دلیل مصرف مکمل قطع نکنید و برای کنترل قند خون به مکمل‌های تبلیغاتی تکیه نکنید.