هشدار جدی درباره سرطان روده بزرگ؛ سن ابتلا پایین آمد

به گزارش رکنا، یک فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد از افزایش موارد سرطان‌های معده و روده بزرگ در کشور و کاهش سن ابتلا به سرطان روده بزرگ خبر داده است. بر اساس اظهارات این متخصص، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد جدید سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال تشخیص داده می‌شود؛ موضوعی که اهمیت پیشگیری، توجه به سبک زندگی و تشخیص زودهنگام را بیشتر می‌کند.

سرطان روده بزرگ دیگر فقط بیماری سالمندان نیست

سرطان روده بزرگ یا سرطان کولورکتال در سال‌های اخیر در برخی کشورها با افزایش موارد در سنین پایین‌تر همراه بوده است. سازمان جهانی بهداشت نیز اعلام کرده اگرچه این سرطان بیشتر در افراد بالای ۵۰ سال دیده می‌شود، اما بار بیماری در برخی گروه‌های سنی ۳۰ تا ۵۰ سال در حال افزایش است.

در ایران نیز یک فوق‌تخصص گوارش و کبد درباره کاهش سن ابتلا هشدار داده و گفته است که بین ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد جدید سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال تشخیص داده می‌شود.

تغییر سبک زندگی؛ یکی از نگرانی‌های اصلی

به گفته این متخصص، تغییر الگوی زندگی و تغذیه در سال‌های اخیر یکی از عوامل مهم در افزایش خطر بیماری‌های گوارشی است.

کاهش مصرف سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل و افزایش مصرف فست‌فود، غذاهای پرچرب و گوشت‌های فرآوری‌شده مانند سوسیس و کالباس، در کنار کم‌تحرکی و اضافه‌وزن، می‌تواند سلامت روده را تحت تأثیر قرار دهد.

سازمان جهانی بهداشت نیز مصرف زیاد گوشت فرآوری‌شده و قرمز، مصرف کم میوه و سبزیجات، فعالیت بدنی پایین، اضافه‌وزن و چاقی و مصرف دخانیات را از عوامل مرتبط با افزایش خطر سرطان کولورکتال معرفی کرده است.

چرا سرطان روده بزرگ در جوانان اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟

سرطان روده بزرگ در سنین پایین همچنان نسبت به سنین بالاتر کمتر شایع است، اما افزایش موارد ابتلا در جوانان باعث شده توجه متخصصان به علائم هشداردهنده بیشتر شود.

مطالعات بین‌المللی نیز افزایش سرطان کولورکتال با شروع زودهنگام، یعنی ابتلا پیش از ۵۰ سالگی، را گزارش کرده‌اند.

به همین دلیل، نباید علائمی مانند تغییر مداوم عادات دفع، خون در مدفوع یا کاهش وزن بی‌دلیل را صرفاً به سن پایین نسبت داد.

علائم هشداردهنده سرطان روده بزرگ چیست؟

گاهی سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند؛ به همین دلیل غربالگری در افراد واجد شرایط اهمیت دارد.

با این حال، برخی نشانه‌ها باید جدی گرفته شوند:

وجود این علائم لزوماً به معنی سرطان نیست، اما ادامه‌دار شدن آنها می‌تواند دلیل مناسبی برای مراجعه به پزشک باشد. سازمان جهانی بهداشت نیز خون در مدفوع، تغییر اجابت مزاج، درد شکمی، کاهش وزن بی‌دلیل و کمبود آهن را از علائم احتمالی سرطان کولورکتال می‌داند.

غربالگری سرطان روده بزرگ از چه سنی؟

بر اساس محتوای خبر، در افراد با خطر متوسط، غربالگری معمولاً از ۴۵ سالگی مورد توجه قرار می‌گیرد و می‌تواند شامل آزمایش خون مخفی در مدفوع مانند FIT یا کولونوسکوپی باشد. افرادی که سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ یا عوامل خطر مشخص دارند ممکن است به غربالگری زودتر و برنامه متفاوتی نیاز داشته باشند.

در واقع، غربالگری فقط برای پیدا کردن سرطان نیست؛ برخی روش‌های غربالگری می‌توانند ضایعات پیش‌سرطانی را نیز شناسایی کنند تا پیش از تبدیل شدن به سرطان، اقدامات لازم انجام شود.

نقش تغذیه در سلامت روده

برای کاهش عوامل خطر قابل تغییر، داشتن یک الگوی غذایی متعادل اهمیت دارد. مصرف بیشتر مواد غذایی گیاهی، میوه، سبزیجات و غلات کامل و محدود کردن غذاهای بسیار فرآوری‌شده و گوشت‌های فرآوری‌شده می‌تواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد.

همچنین فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن مناسب و پرهیز از دخانیات از اقدامات مهم برای کاهش عوامل خطر سرطان هستند.

هلیکوباکتر و سرطان معده

موضوع دیگری که در این خبر مورد توجه قرار گرفته، سرطان معده است. هلیکوباکتر پیلوری یک عفونت شناخته‌شده و مهم در ارتباط با سرطان معده است و عفونت پایدار آن می‌تواند التهاب و تغییرات مخاط معده ایجاد کند.

از سوی دیگر، مصرف زیاد نمک و برخی غذاهای شور و دودی و مصرف دخانیات نیز از عوامل مهم قابل توجه در سلامت دستگاه گوارش هستند.

سیگار و قلیان فقط ریه را تهدید نمی‌کنند

مصرف دخانیات تنها با بیماری‌های ریوی ارتباط ندارد. سیگار و سایر فرآورده‌های دخانی می‌توانند خطر ابتلا به سرطان‌های مختلف را افزایش دهند و سلامت دستگاه گوارش نیز از این موضوع مستثنی نیست.

به همین دلیل، ترک دخانیات یکی از اقدامات مهم برای کاهش خطر ابتلا به مجموعه‌ای از بیماری‌های جدی محسوب می‌شود.

برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ چه کنیم؟

برای کاهش عوامل خطر قابل تغییر می‌توان این نکات را جدی گرفت:

• مصرف میوه و سبزیجات و مواد غذایی پرفیبر را افزایش دهید.
• مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده و غذاهای بسیار فرآوری‌شده را محدود کنید.
• فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
• وزن خود را در محدوده مناسب نگه دارید.
• از سیگار و سایر دخانیات دوری کنید.
• علائم گوارشی مداوم را نادیده نگیرید.
• اگر سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ دارید، درباره زمان مناسب غربالگری با پزشک مشورت کنید.
• در صورت توصیه پزشک، غربالگری را به تعویق نیندازید.

جمع‌بندی

کاهش سن ابتلا به سرطان روده بزرگ زنگ خطری برای توجه بیشتر به سبک زندگی و علائم گوارشی است. اگرچه بیشتر موارد سرطان کولورکتال همچنان در سنین بالاتر رخ می‌دهد، شواهد بین‌المللی افزایش موارد ابتلا در برخی گروه‌های سنی جوان‌تر را نشان می‌دهد.

تغذیه سالم، فعالیت بدنی، کنترل وزن، پرهیز از دخانیات و انجام غربالگری در سن و شرایط مناسب می‌تواند در کاهش خطر و تشخیص زودهنگام نقش داشته باشد. همچنین مشاهده خون در مدفوع، تغییر پایدار در دفع، کاهش وزن بی‌دلیل یا درد مداوم شکم نباید نادیده گرفته شود.