روز جهانی آلزایمر | ۲۱ سپتامبر چه روزی است و علائم آلزایمر چیست؟

به گزارش رکنا، ۲۱ سپتامبر هر سال روز جهانی آلزایمر است؛ مناسبتی برای افزایش آگاهی درباره یکی از شایع‌ترین انواع زوال عقل، کاهش انگ اجتماعی و توجه بیشتر به تشخیص زودهنگام و حمایت از بیماران و خانواده‌های آنها. روز جهانی آلزایمر از سال ۱۹۹۴ گرامی داشته می‌شود و هر سال برنامه‌های مختلفی برای آگاهی‌رسانی درباره این بیماری برگزار می‌شود.

روز جهانی آلزایمر چه روزی است؟

روز جهانی آلزایمر ۲۱ سپتامبر است و در سراسر جهان با هدف افزایش شناخت عمومی درباره بیماری آلزایمر و سایر انواع زوال عقل برگزار می‌شود.

این مناسبت بخشی از ماه جهانی آلزایمر است که در تمام ماه سپتامبر ادامه دارد. انجمن بین‌المللی آلزایمر (ADI) این کمپین جهانی را با هدف افزایش آگاهی و مقابله با باورهای نادرست، انگ و تبعیض مرتبط با زوال عقل برگزار می‌کند.

روز جهانی آلزایمر از چه سالی آغاز شد؟

روز جهانی آلزایمر در ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۴ و هم‌زمان با افتتاح کنفرانس سالانه انجمن بین‌المللی آلزایمر در ادینبرو راه‌اندازی شد. این تاریخ به مناسبت دهمین سالگرد تأسیس انجمن بین‌المللی آلزایمر انتخاب شد.

ماه جهانی آلزایمر نیز بعدها برای آنکه فعالیت‌های اطلاع‌رسانی تنها به یک روز محدود نشود، شکل گرفت و هر سال در ماه سپتامبر برگزار می‌شود.

چرا روز جهانی آلزایمر اهمیت دارد؟

آلزایمر فقط یک مشکل مربوط به حافظه نیست. این بیماری می‌تواند به‌تدریج توانایی فرد برای فکر کردن، تصمیم‌گیری، انجام فعالیت‌های روزمره و برقراری ارتباط را تحت تأثیر قرار دهد.

بر اساس اطلاعات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، آلزایمر شایع‌ترین نوع زوال عقل است و اگرچه خطر آن با افزایش سن بیشتر می‌شود، تغییرات مختل‌کننده حافظه و عملکرد روزمره را نباید صرفاً بخشی طبیعی از سالمندی دانست.

آلزایمر چیست؟

آلزایمر یک بیماری پیشرونده مغزی است که به سلول‌های عصبی آسیب می‌زند و به مرور زمان می‌تواند حافظه، تفکر و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره را تحت تأثیر قرار دهد.

زوال عقل نیز نام یک بیماری واحد نیست، بلکه اصطلاحی کلی برای اختلال در حافظه، تفکر یا تصمیم‌گیری است که زندگی روزمره فرد را مختل می‌کند. آلزایمر شایع‌ترین نوع زوال عقل محسوب می‌شود.

علائم اولیه آلزایمر چیست؟

فراموش کردن گاه‌به‌گاه یک اسم یا جای وسایل لزوماً به معنای ابتلا به آلزایمر نیست. اما زمانی که مشکلات حافظه یا تفکر زندگی روزمره را مختل کنند، بررسی پزشکی اهمیت پیدا می‌کند.

برخی از نشانه‌های هشداردهنده عبارت‌اند از:

وجود یک یا چند مورد از این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص آلزایمر نیست و می‌تواند دلایل دیگری داشته باشد؛ بنابراین تشخیص باید توسط پزشک انجام شود.

آیا فراموشی در سالمندی طبیعی است؟

هر فراموشی نشانه آلزایمر نیست.

با افزایش سن ممکن است فرد گاهی نام یک آشنا را فراموش کند، جای کلیدهایش را به یاد نیاورد یا برای پیدا کردن یک کلمه کمی بیشتر فکر کند. اما در سالمندی طبیعی، عملکرد کلی حافظه و توانایی انجام امور روزمره معمولاً حفظ می‌شود.

فراموشی‌ای که به‌طور مداوم زندگی روزانه را مختل می‌کند، نیازمند بررسی پزشکی است.

عوامل افزایش‌دهنده خطر آلزایمر

سن یکی از مهم‌ترین عوامل خطر آلزایمر است و این بیماری معمولاً در سنین بالاتر دیده می‌شود. با این حال، عوامل دیگری نیز می‌توانند با خطر زوال عقل ارتباط داشته باشند.

از جمله این عوامل می‌توان به کم‌تحرکی، فشار خون بالا، دیابت کنترل‌نشده، کم‌شنوایی، مصرف دخانیات و مصرف زیاد الکل اشاره کرد.

داشتن سابقه خانوادگی نیز می‌تواند احتمال ابتلا را افزایش دهد، اما داشتن یکی از عوامل خطر به این معنا نیست که فرد حتماً به آلزایمر مبتلا خواهد شد.

آیا می‌توان خطر زوال عقل را کاهش داد؟

همه عوامل خطر قابل تغییر نیستند، اما برخی اقدامات مربوط به سبک زندگی و سلامت عمومی می‌توانند به حفظ سلامت مغز کمک کنند.

فعالیت بدنی منظم، کنترل فشار خون و قند خون، توجه به سلامت شنوایی، ترک سیگار و محدود کردن مصرف الکل از جمله اقداماتی هستند که در توصیه‌های مربوط به کاهش خطر زوال عقل مورد توجه قرار گرفته‌اند.

تشخیص زودهنگام آلزایمر چرا مهم است؟

تشخیص زودهنگام می‌تواند به فرد و خانواده کمک کند علت مشکلات حافظه و تفکر را بهتر مشخص کنند و در صورت وجود آلزایمر یا نوع دیگری از زوال عقل، برای مراقبت، درمان و برنامه‌ریزی آینده تصمیم‌گیری کنند.

برخی مشکلات حافظه نیز ممکن است ناشی از بیماری‌ها یا شرایطی باشند که قابلیت درمان دارند؛ به همین دلیل مراجعه به پزشک در صورت مشاهده تغییرات قابل توجه اهمیت دارد.

شعار روز جهانی آلزایمر ۲۰۲۶ چیست؟

کمپین ماه جهانی آلزایمر ۲۰۲۶ بر اهمیت تشخیص زودهنگام تمرکز دارد و پیام آن این است:

«هرچه زودتر بدانید، کارهای بیشتری می‌توانید انجام دهید؛ تشخیص زوال عقل اهمیت دارد.»

این کمپین بر مزایای تشخیص به‌موقع برای دسترسی به مراقبت، حمایت و گزینه‌های درمانی تأکید می‌کند.

همچنین انجمن بین‌المللی آلزایمر در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ گزارش جهانی آلزایمر ۲۰۲۶ را با تمرکز بر کارآزمایی‌های بالینی در حوزه زوال عقل منتشر کرده است.

روز جهانی آلزایمر؛ فرصتی برای حمایت از بیماران

روز جهانی آلزایمر تنها درباره بیماری و علائم آن نیست؛ این روز فرصتی برای توجه به زندگی افرادی است که با آلزایمر یا سایر انواع زوال عقل زندگی می‌کنند و همچنین خانواده‌ها و مراقبانی که از آنها حمایت می‌کنند.

افزایش آگاهی می‌تواند به کاهش باورهای نادرست و انگ اجتماعی کمک کند و باعث شود افراد در صورت مشاهده علائم، زودتر برای دریافت کمک تخصصی اقدام کنند.

جمع‌بندی

۲۱ سپتامبر، روز جهانی آلزایمر، یادآور اهمیت شناخت زودهنگام، حمایت از بیماران و مراقبان و توجه به سلامت مغز است. آلزایمر بخش طبیعی روند سالمندی نیست و هرچند فراموشی‌های خفیف گاه‌به‌گاه می‌توانند با افزایش سن رخ دهند، تغییراتی که زندگی روزمره را مختل می‌کنند باید توسط پزشک بررسی شوند.