ناباروری بیماری است نه نقص؛ مردان و زنان تقریبا سهم برابری دارند

به گزارش رکنا، یک متخصص اورولوژی با تأکید بر اینکه ناباروری «نقص» محسوب نمی‌شود، از نقش سبک زندگی، استرس، مشکلات هورمونی و عوامل ساختاری در ناباروری گفت و تأکید کرد که بسیاری از موارد با درمان مناسب قابل کنترل و درمان هستند.

ناباروری فقط مشکل زنان نیست

برخلاف یک باور قدیمی، ناباروری الزاماً به مشکلات جسمی زنان مربوط نمی‌شود. به گفته این متخصص، سهم مردان و زنان در بروز ناباروری تقریباً برابر است و به همین دلیل، بررسی پزشکی باید برای هر دو نفر انجام شود.

ناباروری علاوه بر جنبه پزشکی، می‌تواند فشار روانی زیادی به زوج‌ها وارد کند و در برخی موارد باعث سردی روابط، اختلافات خانوادگی و حتی طلاق شود. مراجعه دیرهنگام، خجالت از بیان مشکل و باورهای نادرست نیز ممکن است روند تشخیص و درمان را به تأخیر بیندازد.

مهم‌ترین علت‌های ناباروری چیست؟

عوامل مختلفی می‌توانند توان باروری زنان و مردان را تحت تأثیر قرار دهند. از جمله مهم‌ترین این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اضافه‌وزن و چاقی

استعمال دخانیات

مصرف مواد مخدر

تغذیه نامناسب

استرس شدید و مداوم

اختلالات هورمونی

عوامل ژنتیکی

مشکلات ساختاری دستگاه تولیدمثل

در مردان، واریکوسل یا گشادشدن وریدهای اطراف بیضه یکی از عوامل مهم ناباروری محسوب می‌شود و در صورت تشخیص، امکان درمان آن وجود دارد. در زنان نیز مشکلاتی مانند اندومتریوز، میوم، انسداد یا تنگی مسیرهای رحمی و برخی اختلالات هورمونی می‌توانند در کاهش شانس بارداری نقش داشته باشند.

استرس چه تأثیری بر باروری دارد؟

استرس طولانی‌مدت تنها سلامت روان را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و می‌تواند بر عملکرد دستگاه تولیدمثل نیز اثرگذار باشد. طبق اظهارات این متخصص، استرس می‌تواند بر تولید اسپرم در مردان و تخمک‌گذاری در زنان تأثیر منفی بگذارد.

به همین دلیل، کاهش فشار روانی و داشتن حمایت عاطفی در کنار درمان پزشکی اهمیت زیادی دارد.

درمان ناباروری از کجا شروع می‌شود؟

درمان ناباروری یک نسخه ثابت برای همه افراد ندارد و باید بر اساس علت مشکل انجام شود. معمولاً پزشک ابتدا سراغ روش‌های ساده‌تر می‌رود و در صورت نیاز، درمان‌های پیشرفته‌تر را پیشنهاد می‌کند.

تغییر سبک زندگی

در نخستین مرحله، اصلاح سبک زندگی اهمیت زیادی دارد. کاهش وزن در افراد دارای اضافه‌وزن، ترک سیگار و مواد مخدر، داشتن تغذیه مناسب و ورزش منظم از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند به بهبود شرایط باروری کمک کنند.

درمان دارویی

اگر تغییر سبک زندگی کافی نباشد، ممکن است پزشک درمان دارویی را آغاز کند. بسته به علت ناباروری، داروهای تحریک تخمک‌گذاری در زنان یا داروهای مرتبط با بهبود تولید اسپرم در مردان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درمان جراحی

در صورتی که ناباروری به یک مشکل ساختاری مربوط باشد، ممکن است جراحی ضرورت پیدا کند. در مردان، درمان واریکوسل یکی از جراحی‌های شناخته‌شده در این زمینه است. در زنان نیز روش‌هایی مانند هیستروسکوپی و لاپاروسکوپی می‌توانند برای درمان برخی مشکلات ساختاری، میوم‌ها، چسبندگی‌ها و اندومتریوز به کار روند.

روش‌های کمک‌باروری

اگر روش‌های قبلی نتیجه کافی نداشته باشند، پزشک ممکن است روش‌های کمک‌باروری را پیشنهاد کند. از جمله این روش‌ها می‌توان به IUI، IVF و ICSI اشاره کرد.

در IUI، اسپرم آماده‌شده در زمان مناسب وارد رحم می‌شود. در IVF، تخمک و اسپرم در محیط آزمایشگاه ترکیب شده و جنین ایجادشده به رحم منتقل می‌شود. در ICSI نیز یک اسپرم به‌طور مستقیم به داخل تخمک تزریق می‌شود و این روش به‌ویژه در برخی موارد ناباروری شدید مردان کاربرد دارد.

باورهای غلط درباره ناباروری را جدی نگیرید

یکی از مشکلات مهم در مسیر درمان ناباروری، مراجعه به روش‌های غیرعلمی و توصیه‌های بدون پشتوانه پزشکی است. مصرف برخی مواد غذایی یا انجام روش‌های سنتی نمی‌تواند مشکلاتی مانند اختلالات هورمونی یا مشکلات ساختاری دستگاه تولیدمثل را درمان کند.

به همین دلیل، تشخیص علت ناباروری باید توسط پزشک متخصص انجام شود و درمان نیز بر اساس علت اصلی مشکل پیش برود.

آیا ناباروری قابل درمان است؟

ناباروری در بسیاری از موارد قابل درمان یا مدیریت است و بسته به علت، ممکن است با اصلاح سبک زندگی، دارو، جراحی یا روش‌های کمک‌باروری امکان بارداری فراهم شود.

همچنین نباید انتظار داشت روش‌های کمک‌باروری حتماً در نخستین تلاش نتیجه بدهند. پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است پزشک پس از بررسی شرایط، تکرار یا تغییر روش درمان را پیشنهاد کند.

مهم‌ترین پیام برای زوج‌ها

ناباروری را نباید نشانه نقص یا کمبود یکی از زوجین دانست. مرد و زن هر دو می‌توانند در ناباروری نقش داشته باشند و هر دو باید به‌طور همزمان بررسی شوند. مراجعه به‌موقع به متخصص، تشخیص دقیق علت و پیگیری منظم درمان می‌تواند از اتلاف زمان و فرصت‌های درمانی جلوگیری کند.