آیا روان‌ گردان‌ ها شخصیت انسان را از نو می‌ سازند؟ / از تغییر شغل تا دگرگونی باورها؛ اثر عجیب روان‌ گردان‌ ها بر زندگی

به گزارش رکنا، اکنون مطالعات جدید نشان می‌دهد تأثیر این مواد ممکن است فراتر از کاهش علائم روانی باشد و حتی بر شخصیت، باورها، روابط و مسیر زندگی افراد اثر بگذارد.

بخش زیادی از تحقیقات گذشته بر سنجش تغییرات قابل اندازه‌گیری در علائم افسردگی، اضطراب یا سایر مشکلات روانی تمرکز داشت. با این حال، پژوهشگران معتقدند بسیاری از پیامدهای مهم مصرف این مواد در مطالعات بالینی نادیده گرفته شده‌اند؛ تغییراتی مانند عوض کردن شغل، تحول در روابط عاطفی، افزایش حس معنویت یا تغییر نگاه فرد به زندگی.

«جیک آدی» روان‌شناس دانشگاه میشیگان و همکارانش در پژوهشی تازه تلاش کردند این جنبه‌های کمتر دیده‌شده را بررسی کنند. آن‌ها با مطالعه روی ۵۸۱ نفر که تجربه مصرف مواد روان‌گردان داشتند، دریافتند ۸۳ درصد شرکت‌کنندگان حداقل یک تغییر مهم و تأثیرگذار در زندگی خود را پس از این تجربه گزارش کرده‌اند.

بسیاری از افراد مورد بررسی عنوان کردند که پس از مصرف این مواد، تصمیم‌های بزرگی در زندگی خود گرفته‌اند؛ از تغییر شغل گرفته تا تغییر سبک زندگی، روابط اجتماعی و حتی عادت‌های غذایی. به گفته پژوهشگران، این روایت‌ها پیش‌تر نیز به‌صورت پراکنده شنیده می‌شد، اما اکنون داده‌های علمی نیز وجود چنین تغییراتی را تأیید می‌کند.

نتایج پژوهش نشان داد اغلب این تغییرات از نگاه شرکت‌کنندگان مثبت ارزیابی شده‌اند و کمتر از یک درصد افراد تجربه خود را منفی توصیف کرده‌اند. این موضوع باعث شده دانشمندان بیش از گذشته به دنبال درک سازوکارهای اثرگذاری این مواد بر ذهن و رفتار انسان باشند.

بررسی‌های عصب‌شناختی نشان می‌دهد روان‌گردان‌ها می‌توانند الگوهای ارتباطی مغز را تغییر دهند و فعالیت برخی شبکه‌های عصبی را کاهش دهند. این تغییرات ممکن است زمینه را برای شکل‌گیری دیدگاه‌های تازه، انعطاف‌پذیری ذهنی بیشتر و پذیرش تجربه‌های جدید فراهم کند.

پژوهشگران می‌گویند یکی از مهم‌ترین تغییرات مشاهده‌شده، افزایش «گشودگی به تجربه‌های جدید» است؛ ویژگی شخصیتی‌ای که با تمایل بیشتر به یادگیری، تغییر و پذیرش ایده‌های تازه ارتباط دارد. مطالعات مختلف نشان داده‌اند این تغییر حتی تا یک سال پس از مصرف سیلوسایبین نیز می‌تواند باقی بماند.

برخی تحقیقات همچنین نشان داده‌اند مصرف‌کنندگان مکرر مواد روان‌گردان در مقایسه با گذشته، نگرش متفاوتی نسبت به جهان، معنای زندگی و ماهیت واقعیت پیدا می‌کنند. در برخی موارد، افراد از افزایش حس ارتباط با طبیعت، معنویت بیشتر و درک عمیق‌تر از زندگی سخن گفته‌اند.

مطالعات دیگر نیز حاکی از آن است که مصرف این مواد می‌تواند با افزایش احساس معنا و هدف در زندگی همراه باشد؛ موضوعی که به‌ویژه در افرادی که پیش‌تر با احساس پوچی یا نگرش‌های منفی دست‌وپنجه نرم می‌کردند، پررنگ‌تر دیده شده است.

با وجود این یافته‌ها، پژوهشگران تأکید می‌کنند که نتایج این مطالعات نباید به‌عنوان تأییدی بر مصرف خودسرانه مواد روان‌گردان تلقی شود. این مواد می‌توانند اثرات روانی بسیار عمیق و گاه غیرقابل پیش‌بینی داشته باشند و استفاده از آن‌ها تنها باید در چارچوب پژوهش‌های علمی یا تحت نظارت متخصصان انجام شود.

به گفته محققان، هنوز پرسش‌های زیادی درباره فواید، خطرات و پیامدهای بلندمدت این مواد بی‌پاسخ مانده است و برای درک کامل اثرات آن‌ها به تحقیقات گسترده‌تری نیاز خواهد بود. آنچه تاکنون مشخص شده، این است که روان‌گردان‌ها ممکن است فراتر از تغییر علائم روانی، توانایی تأثیرگذاری بر نگرش، شخصیت و حتی مسیر زندگی انسان را داشته باشند.