30 می روز جهانی ام اس / تغذیه بیماران ام اس چگونه باشد؟
رکنا: روز جهانی ام اس مربوط به بیماری Multiple Sclerosis (MS) است و هر سال در 30 می (9 خرداد) برگزار می شود.
به گزارش رکنا، این روز با عنوان World MS Day (روز جهانی اماس) شناخته میشود و هدف آن:
افزایش آگاهی درباره بیماری MS
حمایت از بیماران و خانوادهها
ترویج تحقیقات برای درمان و کنترل بیماری
چه کسی آن را برگزار میکند؟
این روز توسط Multiple Sclerosis International Federation (فدراسیون بینالمللی اماس) سازماندهی میشود و در بسیاری از کشورهای جهان گرامی داشته میشود.
موضوعات رایج این روز
هر سال یک شعار یا موضوع دارد، مثل:
دسترسی بهتر به درمان
زندگی با کیفیت برای بیماران MS
آگاهی عمومی درباره علائم و تشخیص زودهنگام
هدف اصلی
این روز تلاش میکند نشان دهد که افراد مبتلا به MS میتوانند با حمایت مناسب، زندگی فعال و پُرمعنایی داشته باشند.
روز ۳۰ می مصادف با ۹ خرداد ماه با هدف اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به عنوان روز جهانی «بیماری ام اس» نامگذاری شده است. در این راستا سازمان جهانی بهداشت به مناسبت این روز در خصوص علائم اولیه بیماری اطلاع رسانی کرده است. نام اصلی این بیماری مالتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) است. بیماری ام اس یک بیماری التهابی است که در آن غلافهای میلین سلولهای عصبی در مغز و ستون فقرات آسیب میبینند. این آسیب دیدگی در توانایی بخشهایی از سیستم عصبی که مسئول ارتباط هستند اختلال ایجاد میکند و باعث به وجود آمدن علائم و نشانههای زیادی از جمله مشکلات فیزیکی و گاهی روانی می شود. بیماری ام اس، اختلال در سیستم ایمنی خودکار بدن است که در سیستم ایمنی بدن به سیستم اعصاب مرکزی خود حمله میکند.
بر اساس این گزارش، احتمال ابتلا به این بیماری در زنان شایع تر است. نرخ ابتلا به این بیماری بین دو تا ۱۵۰ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر است. این بیماری برای اولین بار در سال ۱۸۶۸ از سوی جین مارتین شارکوت تشریح شد. این بیماری روی توان سلول های عصبی در مغز و نخاع در برقراری ارتباط با دیگر سلول ها تاثیر میگذارد.
سلول های عصبی با ارسال سیگنالهای الکتریکی با یکدیگر ارتباط میگیرند که این سیگنال ها از طریق رشتههای عصبی طویل موسوم به آکسونها بین نورون ها رد و بدل میشوند. آکسونها یا رشتههای عصبی پوشیده از غلافی به نام ملین هستند که در بیماری ام اس تهیه ایمنی خودکار بدن به میلین حمله ور شده و آن تخریب میکنند وقتی میلین آسیب میبیند آکسونها دیگر نمیتوانند به گونه موثر این سیگنال ها را هدایت کنند. هرچند اطلاعات زیادی درباره مکانیسمهای دخیل در بروز بیماری در دست است اما عامل آن هنوز ناشناخته است.
بر اساس فرضیههای مختلف برخی عامل آن را ژنتیک و برخی عفونت میدانند. همچنین مشاهده شده که فاکتورهای خطرزای مختلف محیطی نیز در بروز این بیماری نقش دارند. در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و داروهایی که برای این بیماری موجود هستند میتوانند تاثیرات نامطلوب بیماری را کاهش دهند یا از حملات جدید و بروز معلولیت در بیمار جلوگیری کرده یا آنها را به تعویق بیندازند. گفتنی است، طول عمر این بیماران تقریبا به اندازه افراد سالم است.
سوال و جواب درباره ام اس
در ادامه چند سؤال و جواب ساده درباره بیماری اماس (Multiple Sclerosis) آورده شده است:
۱. اماس چیست؟
اماس یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به پوشش محافظ اعصاب در مغز و نخاع حمله میکند.
۲. اماس چه بخشی از بدن را درگیر میکند؟
سیستم عصبی مرکزی شامل مغز و نخاع.
۳. علت بیماری اماس چیست؟
علت دقیق مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در آن نقش دارند.
۴. علائم شایع اماس چیست؟
خستگی شدید
تاری دید یا دوبینی
بیحسی یا گزگز دست و پا
مشکل در تعادل و راه رفتن
ضعف عضلانی
۵. آیا اماس مسری است؟
خیر، اماس یک بیماری غیرمسری است.
۶. آیا اماس درمان قطعی دارد؟
در حال حاضر درمان قطعی ندارد، اما داروها میتوانند علائم را کنترل و پیشرفت بیماری را کند کنند.
۷. آیا افراد مبتلا به اماس میتوانند زندگی عادی داشته باشند؟
بله، بسیاری از بیماران با درمان مناسب زندگی فعال و نسبتا طبیعی دارند.
۸. چه کسانی بیشتر در معرض اماس هستند؟
معمولاً:
افراد جوان (۲۰ تا ۴۰ سال)
زنان بیشتر از مردان
۹. آیا استرس روی اماس تأثیر دارد؟
استرس میتواند علائم را تشدید کند، ولی علت اصلی بیماری نیست.
۱۰. چگونه اماس تشخیص داده میشود؟
با ترکیبی از:
MRI مغز و نخاع
آزمایش مایع نخاعی
معاینه عصبی توسط پزشک
تغذیه بیماران ام اس
تغذیه در بیماری Multiple Sclerosis (اماس) نقش درمانی قطعی ندارد، اما میتواند به کاهش التهاب، کنترل خستگی و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
در ادامه یک راهنمای ساده و کاربردی:
غذاهای مفید برای بیماران اماس
۱. اسیدهای چرب امگا ۳
ماهی سالمون، ساردین، تن
گردو و تخم کتان
کمک به کاهش التهاب عصبی
۲. سبزیجات و میوهها
اسفناج، کلم بروکلی، هویج
توتها، پرتقال، سیب
سرشار از آنتیاکسیدان برای محافظت از سلولهای عصبی
۳. غلات کامل
جو دوسر، نان سبوسدار، برنج قهوهای
کمک به انرژی پایدار و جلوگیری از خستگی
۴. ویتامین D و کلسیم
لبنیات کمچرب
نور خورشید (در حد مناسب)
مهم برای سلامت استخوان و سیستم ایمنی
غذاهایی که بهتر است محدود شوند
۱. چربیهای اشباع و ترانس
فستفود، سرخکردنیها، شیرینیهای صنعتی
ممکن است التهاب را افزایش دهند
۲. قند زیاد
نوشابه، کیک، آبنبات
باعث نوسان انرژی و خستگی میشود
۳. نمک زیاد
میتواند التهاب و فشار خون را بدتر کند
۴. الکل
ممکن است با داروها و سیستم عصبی تداخل داشته باشد
نکات مهم روزانه
آب کافی بنوشید (کمآبی خستگی را بدتر میکند)
وعدههای کوچک و منظم بخورید
اگر مشکل بلع دارید، غذاهای نرمتر انتخاب کنید
نکته مهم
هیچ «رژیم واحدی» برای همه بیماران اماس وجود ندارد. بعضی افراد با رژیمهایی مثل مدیترانهای یا کمچرب بهتر جواب میگیرند، اما باید با پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.
ارسال نظر