چگونه دیوار سبز چین به نماد حفاظت محیط زیست تبدیل شد؟

به گزارش رکنا، بیابان تاکلاماکان در شمال غرب چین، سال ها به عنوان یکی از دشوارترین زیست بوم های جهان شناخته می شد. دریای شن های روان، بادهای سهمگین و خشکی بی پایان، شرایط زندگی را در این منطقه به شدت دشوار کرده بود. اما از سال ۱۹۷۸، چین با آغاز یک پروژه تحول آفرین به سراغ تغییری بزرگ رفت. این برنامه، امروز به عنوان یکی از برجسته ترین پروژه های زیست محیطی جهان مطرح است.

۶۶ میلیارد درخت: دیوار سبز بزرگ چین

چین در سال ۱۹۷۸ پروژه ای را تحت عنوان رسمی برنامه حفاظت از جنگل های سه شمالی آغاز کرد که به «دیوار سبز بزرگ» مشهور شده است. هدف این پروژه کاهش بیابان زایی، محافظت از زمین های کشاورزی و کاهش خسارت های ناشی از طوفان های شن بود. تاکنون بالغ بر ۶۶ میلیارد درخت در یک عرصه به طول حدود ۴۵۰۰ کیلومتر کاشته شده و برنامه ریزی شده است تا طی ۲۵ سال آینده ۳۴ میلیارد درخت دیگر به این رقم افزوده شود.

این کمربند سبز توانسته بخش های وسیعی از اطراف بیابان تاکلاماکان را پوشش دهد و حرکت شن های روان را متوقف کند. همچنین، پوشش گیاهی چین از ۱۰ درصد در سال ۱۹۴۹ به بیش از ۲۵ درصد در حال حاضر افزایش یافته است. این دستاورد تنها به معنای بهبودی اکوسیستم نیست، بلکه پیامدهای اقتصادی نظیر کاهش خسارت ها، تقویت بخش کشاورزی و ایجاد فرصت های شغلی در حوزه مدیریت منابع طبیعی را نیز به همراه داشته است.

از بیابان به مخزن کربن

یکی از جوانب قابل توجه این پروژه، تبدیل نواحی اطراف بیابان به مخازن کربن است؛ مناطقی که قادر به جذب دی اکسیدکربن هستند. بررسی ها نشان می دهند که اقدامات گسترده برای کاشت درختان، توانایی ذخیره کربن این مناطق را افزایش داده است.

بر اساس بررسی های ۲۵ ساله با تصاویر ماهواره ای، رشد پوشش گیاهی در اطراف تاکلاماکان الگوی بارندگی را نیز تغییر داده است. میزان بارش در فصل مرطوب تقریباً به دو و نیم برابر رسیده و غلظت دی اکسیدکربن از ۴۱۶ واحد در میلیون به ۴۱۳ واحد در فصل مرطوب کاهش یافته است. این دستاورد، چین را در جایگاهی پیشرو در اقتصاد جهانی کربن قرار داده و امکان بهره برداری از بازارهای مرتبط با اعتبارهای کربنی را برای این کشور فراهم آورده است.

چالش ها و محدودیت های پروژه

با وجود موفقیت های چشمگیر این پروژه، انتقاداتی نیز به آن وارد شده است. در برخی مناطق، کاشت محدود به گونه هایی مثل صنوبر و بید بوده که تنوع زیستی را کاهش داده است. در سال ۲۰۰۰، بیماری، نابودی حدود یک میلیارد درخت صنوبر در منطقه نینگ شیا را به همراه داشت. همچنین، فشار بر منابع آب زیرزمینی در اثر کاشت انبوه درختان در مناطق خشک، نگرانی هایی را به وجود آورده است.

الهام بخش کشورهای دیگر

پروژه دیوار سبز چین باعث شد تا کشورهای دیگر نیز به فکر اجرای طرح های مشابه بیفتند. یکی از نمونه ها، طرح دیوار سبز بزرگ آفریقا است که هدف آن ایجاد کمربندی سبز به طول ۸۰۰۰ کیلومتر در آفریقا است. تجربه موفقیت آمیز چین نشان می دهد که محیط زیست تنها دغدغه علاقه مندان طبیعت نیست، بلکه یک فرصت اقتصادی بزرگ، توانمندکننده و آینده دار محسوب می شود.

این طرح پیام روشنی دارد: سرمایه گذاری هوشمندانه، برنامه ریزی بلندمدت و ترکیب فناوری روز می تواند حتی یک بیابان خشک را به پرتویی از رشد اقتصادی و تاثیر مثبت جهانی تبدیل کند.