علت ترک شغل های پی در پی توسط جوانان

به گزارش رکنا، در حالی که بیش از ۲۲ درصد از جوانان ایرانی همچنان در وضعیت بیکاری قرار دارند، شاهد روند افزایشی تغییر شغل های مداوم در میان این قشر هستیم. این رفتار که از سوی برخی نشانه ای از بی ثباتی دانسته می شود، از نظر عده ای دیگر سازگاری با مقتضیات بازار کار مدرن به شمار می آید.

تغییر شغل های مکرر؛ چالش یا فرصت؟

حسین، یک مهندس نرم افزار ۲۶ ساله، تجربه ای مشابه بسیاری از جوانان دارد. او پس از یک سال کار در اولین شغل حرفه ای خود، احساس کرد ماندن در آنجا جز تحمل مشکلات چیزی به همراه ندارد. حسین می گوید: «فکر می کردم در مسیر درست قرار گرفته ام، اما اختلافات کاری و فشارها باعث شدند به ترک این شغل فکر کنم.»

این تجربه برای بسیاری دیگر از جوانان امری آشناست. آمار نشان می دهد که تغییر شغل های پی درپی نه تنها در ایران بلکه در کشورهای توسعه یافته نیز جزوی از الگوی عمومی بازار کار شده است. به همین دلیل، این پدیده باید فراتر از کلیشه های رایج بررسی شود.

الگوی جهانی تجربه های کوتاه مدت شغلی

بنابر گزارش های اداره آمار اشتغال آمریکا، متوسط مدت زمان حضور افراد بین ۲۵ تا ۳۴ سال در یک شغل حدود ۲.۷ سال است. این آمار از یک روند جهانی خبر می دهد که در آن جوانان تمایل دارند بازه های زمانی کوتاه مدت را برای تجربه شغلی اختصاص دهند.

تمایل به ترک شغل؛ از مغز انسان تا ساختار بازار

پیمان دوستی، روانشناس، معتقد است که ذهن انسان در طول تاریخ تکامل راه حل هایی نظیر «فرار» را در برابر شرایط دشوار برجسته کرده است. او در این باره می گوید: «زمانی که افراد در محیط کار با فشار یا ناکامی روبه رو می شوند، ذهن به گونه ای طراحی شده که نقاط منفی را برجسته کرده و تغییر شغل را به عنوان یک راه حل سریع ترسیم می کند.» او اشاره می کند که این واکنش طبیعی است، اما افرادی که بدون ارزیابی منطقی به چنین تصمیماتی دست می زنند، ممکن است فرصت های طولانی مدت خود را از دست بدهند.

نرخ بالای بیکاری در میان جوانان ایرانی

در کشور ما، نرخ بیکاری میان جوانان به حدود ۲۲.۷ درصد رسیده است، در حالی که این عدد برای کل جمعیت تنها ۷.۳ درصد است. طبق آمار، حدود ۴۰ درصد نیروی کار کشور فعالانه در بازار حضور دارند و بیش از نیمی از جمعیت در سن کار، یا شاغل نیستند یا حتی به دنبال شغل نمی گردند. در چنین شرایطی، بسیاری از جوانان شغل های اولیه خود را موقتی، کم درآمد و بدون امنیت شغلی می دانند و فکر تغییر مداوم به این شرایط دامن می زند.

بازار کار مدرن و الزامات جابه جایی شغلی

علی رضایی، کارشناس اقتصاد کار، می گوید بازار کار امروز نسبت به گذشته تغییرات اساسی داشته است. او معتقد است: «مشاغل پروژه ای، قراردادهای کوتاه مدت و اقتصاد دیجیتال موجب شده مفهوم شغل دائمی جای خود را به مسیرهای شغلی متغیر بدهد. تغییر شغل برای جوانان، بیشتر از آنکه نشانه بی تعهدی باشد، راهی برای کسب تجربه و ارتقای مهارت های حرفه ای است.» به گفته او، مشکل زمانی ایجاد می شود که این تغییرات بدون برنامه ریزی و صرفاً ناشی از واکنش های احساسی باشد که ممکن است پیامدهای منفی مانند خستگی روانی و کاهش اعتماد به نفس به وجود آورند.

کاهش تاب آوری حرفه ای؛ چالشی برای نسل جدید

مهدی شریفی، مدیر منابع انسانی، بر این باور است که یکی از عوامل این مهاجرت های شغلی، کمبود تاب آوری در میان نیروی کار جوان است. او می گوید: «برخی انتظار دارند مسیر شغلی بدون تنش و چالش پیش برود، اما واقعیت این است که ساختن سرمایه حرفه ای نیازمند صبر و تطبیق با شرایط مختلف کاری است.»

در نهایت، تغییر شغل های پی درپی جوانان به نظر نمی رسد صرفاً نشانه ای از بحران روانی یا فقدان تعهد باشد. بلکه حاصل واکنشی طبیعی و منطقی به بازاری پرتلاطم است که اغلب امنیت و ثباتی را که انتظار می رود فراهم نمی کند. حسین اما هنوز به دنبال شغلی است که بتواند احساس آرامش و ثبات بیشتری به او بدهد.