طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۷ میلیون تومان/ چرا افزایش قیمت طلا خانواده‌ ها را از نظر روانی فقیرتر می‌ کند؟/ تحیل روانشناسی خبر ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، داده های ثبت شده در سامانه های رصد بازار برای اول آبان ۱۴۰۵ نشان می دهند هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۷ میلیون تومان قرار گرفته است. در یکی از تابلوهای بازار، نرخ ۲۷ میلیون و ۲۲۳ هزار و ۱۰۰ تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار و حدود ۲۷۴ میلیون تومان برای سکه امامی ثبت شده است.

قیمت ها در سامانه های مختلف اندکی متفاوت هستند و ممکن است در طول روز تغییر کنند. این ارقام تصویر یک مقطع زمانی از بازارند و نباید به عنوان قیمت قطعی تمام معاملات تلقی شوند.

چرا افزایش قیمت طلا می تواند احساس فقر ایجاد کند؟

لئون فستینگر، روانشناس اجتماعی و نظریه پرداز مقایسه اجتماعی، توضیح داده است انسان برای ارزیابی موقعیت خود اغلب به مقایسه با دیگران روی می آورد.

وقتی قیمت طلا افزایش می یابد، فردی که دارایی طلایی دارد ممکن است رشد ارزش دارایی خود را تجربه کند اما فردی که برای خرید مقدار مشخصی طلا پس انداز می کند، ممکن است احساس کند هدفش دورتر شده است. این تفاوت نشان می دهد اثر روانی یک خبر اقتصادی برای همه یکسان نیست.قیمت واحد طلا ممکن است در بازار یک عدد باشد، اما معنای آن برای خانواده ای دارای پس انداز و خانواده ای بدون دارایی متفاوت است.

چگونه بازار طلا ذهن را گرفتار می کند؟

در بازارهای پرنوسان، بعضی افراد احساس می کنند اگر امروز تصمیم نگیرند، فردا فرصت را از دست خواهند داد.  این احساس که با عنوان ترس از جا ماندن شناخته می شود، می تواند فرد را به بررسی مکرر قیمت ها و مقایسه تصمیم خود با دیگران سوق دهد.

پژوهش ها نشان داده اند تصمیم گیری انسان تحت تاثیر شیوه ارائه اطلاعات و حساسیت به زیان قرار می گیرد. کسی که از افزایش بیشتر قیمت می ترسد، ممکن است خطر خرید عجولانه را کمتر از خطر جا ماندن تصور کند  اما هیچیک از این احساسات به تنهایی مبنای قابل اعتمادی برای تصمیم سرمایه گذاری نیستند.

چرا سود دیگران گاهی بیشتر از زیان خودمان آزار می دهد؟

یکی از جنبه های کمتر دیده شده نوسان دارایی ها، مقایسه نتیجه تصمیم های مالی است.  فردی ممکن است از نظر درآمد یا پس انداز تغییری نکرده باشد، اما وقتی می شنود آشنایی با خرید زودهنگام طلا سود کرده، احساس ناکامی کند.  در چنین وضعیتی، رنج روانی فقط از کاهش قدرت خرید ناشی نمی شود؛ مقایسه با مسیری که فرد می توانست انتخاب کند نیز نقش دارد.

روانشناسی تصمیم گیری این تجربه را در ارتباط با پشیمانی و مقایسه نتیجه واقعی با نتیجه فرضی بررسی می کند.   مشکل از جایی آغاز می شود که فرد تصمیم های گذشته خود را فقط با اطلاعات امروز قضاوت کند اطلاعاتی که هنگام تصمیم اولیه در اختیار نداشته است.

آیا موجودی حساب بانکی تعیین می کند چقدر ارزش داریم؟

تیم کاسر، روانشناس و پژوهشگر ارزش های مادی، در مطالعات خود ارتباط میان جهت گیری شدید به اهداف مادی و برخی شاخص های بهزیستی روانی را بررسی کرده است. وقتی ثروت به مهمترین معیار موفقیت شخصی تبدیل شود، نوسان بازار ممکن است بر احساس ارزشمندی فرد نیز تاثیر بگذارد.

در چنین شرایطی، افزایش دارایی می تواند احساس برتری موقت ایجاد کند و کاهش آن به شرم یا خودسرزنشی منجر شود.  البته اهمیت امنیت مالی را نباید با مادی گرایی افراطی یکسان دانست. تامین مسکن، درمان و آینده فرزندان نیازهای واقعی هستند و نگرانی درباره آنها قابل فهم است.

چرا بررسی مداوم قیمت، اضطراب را تمام نمی کند؟

برخی افراد برای کنترل نگرانی، بارها در روز نرخ طلا را بررسی می کنند. این رفتار ممکن است برای لحظاتی احساس آگاهی ایجاد کند، اما اگر فرد هیچ تصمیم مشخصی برای گرفتن نداشته باشد، هر نوسان تازه می تواند نگرانی جدیدی بسازد.

میشل دوگاس، روانشناس بالینی و پژوهشگر بلاتکلیفی، در مطالعات خود به ارتباط دشواری تحمل شرایط نامعلوم با نگرانی پرداخته است. بازار مالی ذاتا با عدم قطعیت همراه است. جستجوی بیشتر اطلاعات همیشه نمی تواند این عدم قطعیت را از میان ببرد.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا نوسان قیمت دارایی ها می تواند بر احساس امنیت، تصمیم گیری و روابط خانوادگی اثر بگذارد. درک این موضوع کمک می کند میان نیاز واقعی به برنامه ریزی مالی و رفتارهایی که صرفا برای کاهش اضطراب لحظه ای انجام می شوند تفاوت بگذاریم.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

اطلاع رسانی شفاف درباره وضعیت بازار، هزینه معاملات و خطرهای سرمایه گذاری می تواند به تصمیم گیری آگاهانه کمک کند. همچنین آموزش سواد مالی باید شامل شناخت سوگیری های رفتاری باشد، نه فقط محاسبه سود و زیان.

راهکار برای خانواده ها

پیش از هر تصمیم مالی، هدف خرید، افق زمانی و میزان ریسک قابل تحمل را مشخص کنید. از مقایسه مداوم دارایی خود با دیگران پرهیز کنید و درباره تصمیم های بزرگ با فرد متخصص مستقل مشورت کنید. قیمت لحظه ای بازار را به معیار ارزشمندی شخصی یا موفقیت خانوادگی تبدیل نکنید.

تلنگر روانشناختی

طلا گران می شود، اما چیزی که بیش از همه در ذهن انسان تغییر می کند، احساس فاصله او با زندگی مطلوب است. خطر واقعی زمانی آغاز می شود که ارزش انسان را با قیمت دارایی هایش اندازه بگیریم؛ عددی که هر روز تغییر می کند و هیچگاه نمی تواند معیار کرامت انسان باشد.