پنج ماه انتظار برای معوقات بازنشستگان/ وقتی تاخیر در پرداخت، امنیت روانی سالمندان را تهدید می کند/ تحلیل روانشناسی خبر ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، با نزدیک شدن به روزهای پایانی مهر ۱۴۰۵، زمان پرداخت مابه التفاوت حقوق اردیبهشت بازنشستگان تامین اجتماعی همچنان محل پرسش است. گزارش های تازه حاکی از پرداخت مطالبات فروردین در شهریور هستند، اما درباره تسویه کامل معوقات اردیبهشت هنوز زمان قطعی و قابل اتکایی مشخص نشده است. برخی رسانه ها از احتمال پرداخت مرحله ای در مهر و آبان خبر داده اند، اما این احتمال نباید به عنوان وعده قطعی سازمان تامین اجتماعی منتشر شود. علت دقیق ادامه تاخیر نیز در گزارش های بررسی شده با توضیح رسمی و مستند روشنی مشخص نشده است بنابراین نسبت دادن آن به کمبود منابع یا تصمیم مشخص مدیریتی بدون تایید مسئولان درست نیست. آنچه اکنون اهمیت دارد، ادامه بلاتکلیفی گروهی از مستمری بگیران است.

وقتی درآمد قابل پیش بینی نیست

ریچارد لازاروس، روانشناس و پژوهشگر استرس و هیجان، توضیح داده است فشار روانی فقط به شدت یک مشکل وابسته نیست؛ ارزیابی فرد از توانایی مقابله با آن نیز اهمیت دارد.

بازنشسته ای که برای پرداخت هزینه دارو، اجاره یا بدهی روی مبلغی مشخص حساب کرده، با عقب افتادن آن ممکن است احساس کند اختیار برنامه ریزی مالی خود را از دست داده است. حتی اگر مبلغ معوقه در آینده پرداخت شود، فشار ناشی از چند ماه انتظار لزوما به سرعت از بین نمی رود.

چرا ندانستن از دیر دریافت کردن فرساینده تر است؟

میشل دوگاس، روانشناس و پژوهشگر نگرانی و تحمل ناپذیری بلاتکلیفی، نشان داده است دشواری تحمل وضعیت های نامعلوم می تواند در تداوم نگرانی نقش داشته باشد. وقتی تاریخ مشخصی برای پرداخت وجود ندارد، فرد ممکن است بارها حساب بانکی خود را بررسی کند یا خبرهای متناقض را دنبال کند. این رفتارها گاهی آرامش کوتاه مدتی ایجاد می کنند، اما اگر اطلاعات تازه ای در دسترس نباشد، ممکن است چرخه نگرانی ادامه یابد.

سالمندی و احساس استقلال مالی

آلبرت بندورا، روانشناس و نظریه پرداز خودکارآمدی، بر اهمیت باور فرد به توانایی تاثیرگذاری بر زندگی خود تاکید داشت. برای بسیاری از بازنشستگان، دریافت به موقع با حفظ استقلال و کرامت فردی ارتباط دارد. هنگامی که پرداخت مطالبات به تعویق می افتد، بعضی افراد ممکن است ناچار شوند از فرزندان کمک بگیرند یا هزینه های ضروری را جابجا کنند. این شرایط لزوما به معنای کاهش ارزشمندی فرد نیست، اما ممکن است احساس وابستگی ناخواسته ایجاد کند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا امنیت روانی سالمندان فقط به خدمات درمانی و روابط خانوادگی وابسته نیست؛ ثبات درآمد نیز در آن نقش دارد. تاخیر در پرداخت مطالبات می تواند بر تصمیم های روزمره، آرامش خانوادگی و احساس پیش بینی پذیری آینده تاثیر بگذارد. 

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

سازمان تامین اجتماعی باید درباره علت تاخیر، گروه های مشمول و زمانبندی پرداخت، اطلاعات روشن و قابل پیگیری ارائه کند. اعلام تاریخ های غیرقطعی یا انتشار وعده هایی که تحقق آنها مشخص نیست، می تواند نگرانی  را بیشتر کند.

ضروری است میان حقوق ماهانه، معوقات فروردین و مطالبات اردیبهشت نیز تفکیک روشنی وجود داشته باشد تا بازنشستگان بتوانند وضعیت واقعی حساب خود را پیگیری کنند.

راهکار برای خانواده ها

اعضای خانواده بهتر است نگرانی مالی سالمندان را جدی بگیرند و از سرزنش آنان به دلیل پیگیری مکرر اخبار پرداخت خودداری کنند. کمک به بررسی اطلاعیه های رسمی، تنظیم اولویت هزینه ها و گفت و گوی محترمانه درباره نیازهای ضروری می تواند فشار روانی را کاهش دهد.

همچنین بهتر است تصمیم های مالی مهم بر اساس تاریخ های تاییدنشده گرفته نشوند.

تلنگر روانشناختی

برای بازنشسته ای که سالها کار کرده، دریافت مطالبات فقط مسئله پول نیست؛ نشانه ای از قابل اعتماد بودن تعهداتی است که زندگی خود را بر پایه آنها تنظیم کرده است. گاهی آنچه سالمند را بیشتر از کمبود درآمد فرسوده می کند، انتظار بی پایانی است که هیچ کس زمان پایانش را روشن نمی کند.