کشف بقایای نوزاد 6 ماهه در رامسر؛ شواهدی از تفاوت‌های زیستی اقوام منطقه

به گزارش رکنا، فرزاد فروزانفر، انسان‌شناس جسمانی تیم کاوش باستان‌شناسی ایزگام‌دشت رامسر، از کشف بقایای جسد یک نوزاد حدود 6 ماهه در نخستین ترانشه‌های فصل سوم کاوش این محوطه خبر داد.

فروزانفر با اشاره به آغاز فصل سوم کاوش در روزهای اخیر اظهار کرد: در نخستین ترانشه‌های گشوده‌شده، در لایه‌های مرتبط با سطح فوقانی عصر مفرغ، بقایای یک نوزاد پسر حدود 6 ماهه شناسایی شد که دندان‌های او در زمان مرگ تازه در حال رویش از لثه بوده است.

وی افزود: این نوزاد جثه‌ای بسیار ظریف و نحیف داشته و احتمال وجود بیماری یا عارضه‌ای در او مطرح است، اما برای اظهارنظر دقیق‌تر در این زمینه، انجام مطالعات تخصصی ضروری است. در صورت فراهم شدن امکان بررسی بیشتر دندان‌ها، می‌توان اطلاعات دقیق‌تری درباره وضعیت سلامت و شرایط زیستی این نوزاد به دست آورد.

این انسان‌شناس جسمانی تأکید کرد: از آنجا که فصل سوم کاوش به‌تازگی آغاز شده است، هنوز نمی‌توان با قطعیت درباره ارتباط یافته‌های جدید با نتایج فصل‌های گذشته اظهارنظر کرد، اما نخستین ترانشه‌های این فصل نتایج متفاوتی نسبت به برخی یافته‌های قبلی نشان داده و احتمال دستیابی به آثار و شواهد جدید نیز وجود دارد.

تفاوت‌های زیستی جوامع ساکن منطقه رامسر

فروزانفر با اشاره به اهمیت رامسر در مطالعات انسان‌شناسی گفت: در یک منطقه جغرافیایی ممکن است رودخانه‌ها و عوارض طبیعی به عنوان مرز میان جوامع انسانی در نظر گرفته شوند، اما در انسان‌شناسی جسمانی، ویژگی‌های جسمانی، جمعیتی، قومی و طایفه‌ای انسان‌ها نیز می‌تواند نشانه‌ای از مرزها و تفاوت‌های میان گروه‌های انسانی باشد.

وی ادامه داد: یافته‌های ایزگام‌دشت و مطالعات انسان‌شناسی جسمانی انجام‌شده در این محوطه نشان‌دهنده وجود تفاوت‌هایی میان گروه‌های انسانی ساکن در بخش جنوبی دریای خزر است. این تفاوت‌ها در جریان بررسی جمجمه، آناتومی و دیگر شاخص‌های انسان‌شناسی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

این پژوهشگر با اشاره به مطالعات انجام‌شده در مناطق دیلمان، املش و تالش گفت: نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد جوامع انسانی این مناطق در برخی ویژگی‌ها با گروه‌های شناسایی‌شده در محدوده رامسر تفاوت دارند.

وی افزود: این مرزها در ویژگی‌های انسانی و زیستی گروه‌های ساکن منطقه خود را نشان می‌دهند و از طریق مطالعه جمجمه، آناتومی و سایر شواهد انسان‌شناسی جسمانی قابل بررسی هستند.

کشف تدفین‌های عصر مفرغ در فصل‌های گذشته

فروزانفر درباره نتایج فصل‌های پیشین کاوش در ایزگام‌دشت اظهار کرد: در فصل نخست، آثاری متعلق به دوره‌های اسلامی متأخر و عصر آهن به دست آمد که نتایج مطالعات آنها در مقالات علمی منتشر شده است.

وی ادامه داد: در فصل دوم نیز آثاری از دوره‌های میانی و شواهد ارزشمندی از تدفین‌های عصر مفرغ شناسایی شد و سه نمونه از گروه‌ها و جوامع کهن در ایزگام‌دشت مورد مطالعه قرار گرفت که جزئیات مطالعات انسان‌سنجی آنها در جلد دوم گزارش‌ها ثبت شده است.

این انسان‌شناس جسمانی تصریح کرد: در جریان سه فصل کاوش باستان‌شناسی و انسان‌شناسی جسمانی، نکات و شواهد ظریفی شناسایی شده که می‌تواند برای پژوهشگران حوزه‌های مختلف اهمیت داشته باشد و ادامه مطالعات می‌تواند به درک بهتر تاریخ زیستی و جمعیتی منطقه کمک کند.

شواهد بیماری و آسیب‌شناسی در بقایای انسانی

فروزانفر همچنین به بررسی شواهد آسیب‌شناسی در بقایای انسانی کشف‌شده در این محوطه اشاره کرد و گفت: در کنار ثبت ویژگی‌های انسان‌شناسی جسمانی، وضعیت آسیب‌شناختی افراد و جوامع نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

وی افزود: سال گذشته دو مورد آسیب‌شناسی جمجمه، یکی مربوط به یک کودک و دیگری مربوط به یک زن جوان، ثبت شد که از نظر انسان‌شناسی اهمیت دارند و نمونه‌های مشابه آنها تاکنون در برخی نقاط دیگر مشاهده نشده است.

وی در پایان گفت: یافته جدید مربوط به نوزاد حدود 6 ماهه نیز در صورت انجام مطالعات تکمیلی، می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره وضعیت سلامت، شرایط زیستی و ویژگی‌های جمعیتی جوامع ساکن در این منطقه در دوره‌های باستانی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

فروزانفر ابراز امیدواری کرد با ادامه فصل سوم کاوش، شواهد بیشتری از دوره‌های جدیدتر یا قدیمی‌تر به دست آید و با کنار هم قرار دادن یافته‌های باستان‌شناسی و مطالعات انسان‌شناسی جسمانی، تصویر دقیق‌تری از زیست انسان در منطقه رامسر و جنوب دریای خزر به دست آید.