سفر به تهران قاجاری؛ شمس العماره را در حال ساخت ببینید
رکنا: تصویری تاریخی از شمسالعماره در سال ۱۲۴۵ و دوران ساخت این بنای مشهور قاجاری را ببینید؛ نگاهی به تاریخچه، معماری و ویژگیهای این نماد قدیمی تهران.
به گزارش رکنا، تصویری قدیمی از شمسالعماره در میانه ساخت، تصویری متفاوت از یکی از شناختهشدهترین بناهای دوره قاجار در تهران پیش چشم مخاطب میگذارد؛ بنایی که بعدها به یکی از نمادهای پایتخت تبدیل شد. شمسالعماره یکی از شاخصترین بناهای تاریخی تهران و از بناهای مهم مجموعه کاخ گلستان است. تصویری که بهتازگی مورد توجه قرار گرفته، نمایی از این ساختمان را در سال ۱۲۴۵ خورشیدی و زمانی نشان میدهد که ساخت آن هنوز به پایان نرسیده بود.
شمسالعماره در سالهای ساخت
ساخت شمسالعماره به دستور ناصرالدینشاه قاجار انجام شد. این بنا در فاصله سالهای ۱۲۴۴ تا ۱۲۴۶ خورشیدی ساخته شد و در زمان خود به دلیل ارتفاع قابل توجه و طراحی متفاوت، یکی از بناهای شاخص تهران محسوب میشد.
ناصرالدینشاه که پس از آشنایی بیشتر با معماری و ساختمانهای اروپا به ایجاد بناهای مرتفع و متفاوت در پایتخت علاقهمند شده بود، دستور ساخت این عمارت را صادر کرد. از فراز ساختمان میشد چشمانداز گستردهای از تهران آن دوره را مشاهده کرد.
عکس قدیمی چه چیزی را نشان میدهد؟
تصویر سال ۱۲۴۵، شمسالعماره را پیش از تکمیل نهایی بنا نشان میدهد؛ زمانی که ساختمان هنوز چهره امروزی خود را پیدا نکرده بود.
دیدن چنین تصویری از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا بسیاری از عکسهای تاریخی شمسالعماره مربوط به سالهایی هستند که ساختمان تکمیل شده و تزئینات آن به شکل کامل قابل مشاهده است.
این عکس در واقع بخشی از فرآیند شکلگیری یک بنای تاریخی را ثبت کرده است؛ تصویری از تهران در دورهای که سیمای شهر با امروز تفاوتی اساسی داشت. منبع انتشار این تصویر، «فرادید» معرفی شده است.
چرا شمسالعماره ساخته شد؟
یکی از دلایل ساخت این عمارت، علاقه ناصرالدینشاه به ایجاد ساختمانی مرتفع در تهران بود؛ بنایی که علاوه بر شکوه و زیبایی، امکان تماشای شهر از ارتفاع را فراهم کند.
شمسالعماره به همین دلیل در زمان خود بنایی متفاوت به شمار میرفت و ارتفاع آن باعث شد جایگاه ویژهای در منظر شهری تهران پیدا کند.
معماری شمسالعماره؛ تلفیق سنت ایرانی و تأثیرات اروپایی
شمسالعماره از نمونههای شاخص معماری دوره قاجار است؛ دورهای که در آن عناصر معماری ایرانی در کنار برخی تأثیرات معماری غربی قرار گرفتند.
طراحی بنا به دوستعلیخان معیرالممالک نسبت داده شده و استاد محمدعلی کاشی نیز در معماری آن نقش داشته است. ساختار بنا و تزئینات آن، ترکیبی از عناصر ایرانی و تأثیرات معماری اروپایی را نشان میدهد.
ویژگیهای شاخص شمسالعماره
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| دوره تاریخی | قاجار |
| پادشاه دوره ساخت | ناصرالدینشاه |
| زمان ساخت | حدود ۱۲۴۴ تا ۱۲۴۶ خورشیدی |
| موقعیت | مجموعه کاخ گلستان، تهران |
| سبک | معماری دوره قاجار با تأثیرات اروپایی |
| ویژگی شاخص | ارتفاع، تزئینات و نمای دو برج |
| کاربرد مهم | اقامت و پذیرایی و تماشای چشمانداز تهران |
شمسالعماره؛ یکی از بلندترین بناهای تهران قدیم
شمسالعماره در زمان ساخته شدن، به دلیل ارتفاع خود در میان ساختمانهای تهران کاملاً متمایز بود. منابع مختلف ارتفاع بنا را حدود ۳۵ متر و تعداد طبقات آن را پنج طبقه ذکر کردهاند. همچنین استفاده از عناصر فلزی در بخشهایی از سازه، از ویژگیهای قابل توجه آن عنوان شده است.
این ارتفاع باعث شد شمسالعماره برای مدتی به یکی از مهمترین عناصر منظر شهری تهران تبدیل شود.
ساعت معروف شمسالعماره
یکی از شناختهشدهترین جزئیات این بنا، ساعت بزرگ شمسالعماره است.
این ساعت در قسمت بالایی ساختمان قرار گرفت و صدای زنگ آن در تهران قدیم شنیده میشد. صدای بلند ساعت بعدها موجب اعتراض ساکنان مجموعه شد و زنگ آن برای مدت طولانی از کار افتاد.
پس از گذشت بیش از یک قرن، ساعت شمسالعماره در سال ۱۳۹۱ دوباره به صدا درآمد.
از عکس سال ۱۲۴۵ تا شمسالعماره امروز
مقایسه عکس تاریخی با نمای امروزی شمسالعماره، تغییرات تهران در طول حدود یکونیم قرن را نیز به ذهن میآورد.
در تصویر قدیمی، ساختمان در حال شکلگیری است و اطراف آن هنوز بافت تهران دوره قاجار دیده میشود؛ اما امروز شمسالعماره در میان شهری گسترده و پرتراکم قرار گرفته و به عنوان یکی از بناهای تاریخی مجموعه کاخ گلستان شناخته میشود.
این بنا اکنون بخشی از مجموعه تاریخی کاخ گلستان است؛ مجموعهای که از مهمترین میراث معماری دوره قاجار در تهران به شمار میرود.
تصویری که تهران ۱۸۰ سال پیش را به یاد میآورد
عکس شمسالعماره در سال ۱۲۴۵ فقط یک تصویر از یک ساختمان نیمهتمام نیست؛ این عکس پنجرهای به تهران دوره قاجار است؛ زمانی که پایتخت هنوز شهری بسیار کوچکتر از امروز بود و یک ساختمان مرتفع میتوانست بر سیمای شهر تسلط داشته باشد.
امروز شمسالعماره یکی از نمادهای تاریخی تهران است، اما این تصویر قدیمی به ما یادآوری میکند که حتی مشهورترین بناهای تاریخی نیز روزی تنها یک پروژه ساختمانی در حال شکلگیری بودهاند.
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1246914-
فیلم زیبا و خیره کننده قزاقستان
ارسال نظر