هنر؛ صدای امید در میانه جنگ

به گزارش رکنا،فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در یادداشتی نوشت:در روزهایی که کشور با تجاوز دشمنان و فشارهای سنگین بیرونی مواجه است، سخن گفتن از هنر شاید برای برخی دور از اولویت به نظر برسد. وقتی صدای  بمباران های دشمن به گوش می رسد، وقتی خانواده‌هایی داغدار می‌شوند و وقتی اضطراب و نگرانی در جامعه افزایش می‌یابد، برخی گمان می‌کنند هنر باید به حاشیه برود. اما تجربه تاریخ نشان داده است که درست در چنین لحظاتی، هنر نه تنها به حاشیه نمی‌رود، بلکه به یکی از مهم‌ترین تکیه‌گاه‌های روحی و اجتماعی یک ملت تبدیل می‌شود.

جنگ‌ها و تجاوزهای دشمن فقط در میدان‌های نظامی رخ نمی‌دهند. هر جنگی همزمان در میدان روایت، در عرصه افکار عمومی و در قلب و ذهن مردم نیز جریان دارد. در چنین شرایطی، هنرمندان می‌توانند با زبان خلاقیت، با تصویر، با موسیقی، با شعر، با سینما و با روایت‌های انسانی، به جامعه کمک کنند تا از دل رنج‌ها عبور کند و امید را زنده نگه دارد. هنر توانایی آن را دارد که تجربه‌های تلخ را به حافظه‌ای جمعی تبدیل کند؛ حافظه‌ای که نه فقط درد را ثبت می‌کند، بلکه معنا، مقاومت و امید را نیز در خود جای می‌دهد.

در تجاوزی که اکنون کشور ما با آن مواجه است، نقش هنرمندان از چند جهت اهمیت پیدا می‌کند: نخست آنکه، هنرمندان می‌توانند روایتگر رنج مردم باشند. در روزهایی که برخی رسانه‌های جهانی تلاش می‌کنند واقعیت‌ها را تحریف کنند یا درد مردم را نادیده بگیرند، هنر می‌تواند تصویری صادقانه از آنچه بر جامعه می‌گذرد ارائه دهد. یک عکس، یک قطعه موسیقی، یک فیلم کوتاه یا حتی یک نقاشی می‌تواند آنچه را که گاهی هزاران کلمه قادر به بیانش نیستند، به دل‌ها منتقل کند.

دوم آنکه، هنر می‌تواند به تقویت همبستگی ملی کمک کند. جامعه‌ای که تحت فشار قرار می‌گیرد، بیش از هر زمان دیگری نیازمند احساس «باهم بودن» است. هنرمندان با آثار خود می‌توانند این حس مشترک را تقویت کنند؛ می‌توانند نشان دهند که ایران، فراتر از تفاوت‌ها و سلیقه‌های گوناگون، خانه مشترک همه ماست. وقتی یک ترانه، یک شعر یا یک اثر نمایشی بتواند دل‌های مردم را به هم نزدیک کند، در حقیقت به استحکام سرمایه اجتماعی کشور کمک کرده است.

 سوم آنکه، هنر می‌تواند امید را زنده نگه دارد. جنگ و تجاوز دشمن به سرزمین‌ها، اگرچه با سختی و تلخی همراه است، اما ملت‌ها تنها زمانی می‌توانند از این دوره‌ها عبور کنند که امید در جامعه زنده بماند. هنرمندان در طول تاریخ، در سخت‌ترین شرایط نیز توانسته‌اند چراغ امید را روشن نگه دارند. هنر می‌تواند یادآوری کند که در پس هر شب دشوار، سپیده‌ای نیز وجود دارد.

در عین حال، باید تأکید کرد که نقش هنرمند در چنین شرایطی، صرفاً تولید آثار حماسی یا شعاری نیست. هنر اصیل، هنری است که حقیقت انسان را روایت کند؛ هنری که بتواند رنج‌ها، پرسش‌ها، نگرانی‌ها و امیدهای مردم را صادقانه بیان کند. جامعه ما به هنری نیاز دارد که همدلانه با مردم سخن بگوید و در کنار آنان بایستد.

دولت نیز خود را موظف می‌داند که از فضای فعالیت هنرمندان حمایت کند. در شرایط جنگی و تجاوز همه جانبه دشمن، یکی از مهم‌ترین وظایف حاکمیت، حفاظت از سرمایه‌های فرهنگی و انسانی کشور است. هنرمندان بخش مهمی از این سرمایه ملی هستند. حمایت از فعالیت‌های فرهنگی و هنری، فراهم کردن امکان روایتگری برای هنرمندان و حفظ امنیت و آرامش آنان، بخشی از مسئولیتی است که دولت به آن توجه دارد.

تجربه تاریخی ملت ایران نیز نشان می‌دهد، هنر همواره در کنار مردم بوده است. از شعرهای حماسی گرفته تا موسیقی و سینما، از ادبیات مقاومت تا هنرهای تجسمی، هنرمندان ایرانی بارها نشان داده‌اند که در لحظات سرنوشت‌ساز تاریخ کشور، صدای مردم و حافظ هویت ملی بوده‌اند. امروز نیز انتظار جامعه از هنرمندان، ادامه همین مسیر است؛ مسیری که در آن هنر، نه در برابر مردم، بلکه در کنار آنان می‌ایستد.

در نهایت باید گفت که جنگ‌ها روزی به پایان می‌رسند، اما آنچه از آن روزها در حافظه یک ملت باقی می‌ماند، تنها گزارش‌های نظامی و سیاسی نیست. آنچه ماندگار می‌شود، روایت‌ها، تصویرها، شعرها، فیلم‌ها و آثاری است که احساس و تجربه آن دوران را ثبت کرده‌اند. به همین دلیل است که نقش هنرمندان در چنین روزهایی، نقشی تاریخی و ماندگار است.

امروز بیش از هر زمان دیگری به صدای هنر نیاز داریم؛ صدایی که حقیقت را روایت کند، رنج‌ها را به همدلی تبدیل کند و امید را در دل جامعه زنده نگه دارد. هنرمندان ایران، همچون همیشه، می‌توانند در این مسیر نقشی تعیین‌کننده ایفا کنند؛ نقشی که نه فقط برای امروز، بلکه برای حافظه تاریخی فردای ایران نیز اهمیت خواهد داشت.