این عادت در رانندگی مصرف بنزین شما را بالا می‌برد / تفاوت مصرف سوخت در سرعت ۹۰ و ۱۲۰

مقاومت هوا؛ عامل اصلی افزایش مصرف سوخت در سرعت بالا

یکی از مهم‌ترین عواملی که بر مصرف سوخت خودرو تأثیر می‌گذارد، مقاومت آیرودینامیکی یا همان نیروی مقاوم هواست.

خودرو هنگام حرکت باید هوای مقابل خود را کنار بزند. هرچه سرعت افزایش پیدا کند، مقاومت هوا نیز بیشتر می‌شود. شکل بدنه، اندازه سطح جلویی خودرو و ضریب آیرودینامیکی از عواملی هستند که میزان این مقاومت را تعیین می‌کنند.

به همین دلیل، خودروهای شاسی‌بلند با بدنه بلند و سطح مقطع بزرگ معمولاً در سرعت‌های بالا با مقاومت هوای بیشتری نسبت به خودروهای سواری آیرودینامیک مواجه می‌شوند.

نکته مهم این است که نیروی مقاومت هوا تقریباً با مجذور سرعت افزایش می‌یابد؛ یعنی اگر سرعت خودرو دو برابر شود، نیروی مقاومت هوا تقریباً چهار برابر خواهد شد. از سوی دیگر، توان موردنیاز برای غلبه بر این مقاومت با مکعب سرعت رابطه دارد.

بنابراین، افزایش سرعت از ۹۰ به ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت، فشار قابل‌توجهی به موتور وارد می‌کند و میزان انرژی موردنیاز برای حرکت خودرو را افزایش می‌دهد.

چرا موتور در سرعت ۱۲۰ کیلومتر سوخت بیشتری می‌سوزاند؟

برای حفظ سرعت بالاتر، موتور باید توان بیشتری تولید کند. این توان از طریق مصرف سوخت تأمین می‌شود.

در سرعت‌های پایین‌تر، مقاومت هوا سهم کمتری از انرژی موردنیاز خودرو را به خود اختصاص می‌دهد؛ اما با افزایش سرعت در بزرگراه، مقابله با جریان هوا به یکی از مهم‌ترین عوامل مصرف انرژی تبدیل می‌شود.

بر اساس گزارشی از وزارت انرژی آمریکا که نتایج بررسی آزمایشگاهی ۷۴ خودروی سواری و وانت سبک را بررسی کرده است، میانگین بازده سوخت این خودروها در حرکت با سرعت حدود ۱۲۹ کیلومتر بر ساعت، نسبت به سرعت حدود ۸۰ کیلومتر بر ساعت نزدیک به ۳۶ درصد کاهش پیدا می‌کند.

البته این میزان برای همه خودروها یکسان نیست و به عواملی مانند طراحی بدنه، نوع موتور، گیربکس و شرایط رانندگی بستگی دارد.

نقش دنده و دور موتور در افزایش مصرف بنزین

مقاومت هوا تنها دلیل افزایش مصرف سوخت نیست. نوع گیربکس، نسبت دنده و دور موتور نیز در این موضوع نقش دارند.

اگر گیربکس نتواند دنده مناسبی را برای حرکت با سرعت ثابت انتخاب کند، ممکن است موتور با دور بالاتری کار کند و سوخت بیشتری بسوزاند.

در خودروهای اتوماتیک نیز عملکرد دنده آخر و قفل مبدل گشتاور می‌تواند بر میزان مصرف سوخت در سرعت‌های بزرگراهی تأثیر بگذارد.

به همین دلیل، عملکرد صحیح سیستم انتقال قدرت اهمیت زیادی در کاهش مصرف سوخت دارد.

فشار باد لاستیک و باربند هم مصرف سوخت را بالا می‌برند

علاوه بر سرعت و مقاومت هوا، برخی عوامل دیگر نیز می‌توانند مصرف بنزین را افزایش دهند. فشار باد نامناسب لاستیک‌ها باعث افزایش مقاومت غلتشی می‌شود و موتور برای حرکت خودرو به انرژی بیشتری نیاز پیدا می‌کند.

همچنین حمل بار اضافی و استفاده از باربندهای بزرگ و غیراستاندارد می‌تواند مقاومت هوا را افزایش دهد؛ تأثیر این موضوع به‌ویژه در سرعت‌های بزرگراهی بیشتر نمایان می‌شود.

چگونه در سرعت‌های بالا مصرف سوخت را کاهش دهیم؟

رانندگان با رعایت چند نکته ساده می‌توانند مصرف سوخت خودرو را کاهش دهند:

• با سرعت ثابت و متناسب با شرایط جاده حرکت کنند.

• از شتاب‌گیری و ترمزگیری‌های غیرضروری پرهیز کنند.

• در مسیرهای هموار و مناسب از کروز کنترل استفاده کنند.

• فشار باد لاستیک‌ها را مطابق توصیه سازنده تنظیم کنند.

• بار اضافی را از خودرو خارج کنند.

• در صورت نداشتن نیاز، باربند سقفی را از خودرو جدا کنند.

• از سرعت‌های غیرضروری و بالاتر از محدوده اقتصادی خودرو پرهیز کنند.

آیا کاهش سرعت از ۱۲۰ به ۹۰ کیلومتر واقعاً در مصرف بنزین تأثیر دارد؟

بله؛ در بسیاری از خودروها کاهش سرعت از ۱۲۰ به ۹۰ کیلومتر بر ساعت می‌تواند صرفه‌جویی قابل‌توجهی در مصرف سوخت ایجاد کند.

علت این موضوع آن است که با کاهش سرعت، مقاومت هوا و توان موردنیاز موتور برای غلبه بر آن کمتر می‌شود. در نتیجه، موتور برای حفظ حرکت به سوخت کمتری نیاز خواهد داشت.

در نهایت، افزایش مصرف سوخت در سرعت‌های بالا لزوماً نشانه خرابی خودرو نیست؛ بلکه بخش مهمی از آن نتیجه قوانین فیزیک و افزایش مقاومت هواست. رانندگی با سرعت متعادل و ثابت، علاوه بر کاهش هزینه سوخت، می‌تواند به افزایش ایمنی در جاده‌ها نیز کمک کند.