بانک‌ ها دیگر حق بلوکه کردن وام را ندارند / شرط جنجالی دریافت تسهیلات حذف شد

به گزارش رکنا، بر اساس اعلام بانک مرکزی، دریافت‌کنندگان تسهیلات نباید برای دریافت وام با شرطی مواجه شوند که در آن بانک بخشی از مبلغ تسهیلات را مسدود کرده یا مشتری را ملزم به افتتاح حساب نقدی و توثیق موجودی آن کند.

این موضوع در پی صدور دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۵۴۷۱۷۰ در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اعلام شده و بانک مرکزی نیز بر اجرای مفاد این رأی تأکید کرده است.

به این ترتیب، بانک نمی‌تواند پرداخت تسهیلات را مشروط به بلوکه کردن بخشی از همان وام یا اجبار مشتری به سپرده‌گذاری نقدی کند.

سپرده نقدی هنوز می‌تواند وثیقه وام باشد؟

اما این تصمیم به معنای ممنوعیت کامل استفاده از سپرده نقدی به‌عنوان وثیقه نیست. طبق توضیح بانک مرکزی، اگر خود تسهیلات‌گیرنده و بدون اجبار بانک، در چارچوب قانون مصوب سال ۱۳۸۰، حساب یا سپرده نقدی خود را برای تضمین تسهیلات معرفی کند، این اقدام همچنان امکان‌پذیر خواهد بود.

در واقع، تفاوت اصلی در اجباری یا اختیاری بودن این اقدام است؛ بانک نمی‌تواند مشتری را مجبور به ارائه سپرده نقدی کند، اما مشتری در شرایط قانونی می‌تواند شخصاً چنین وثیقه‌ای را معرفی کند.

سود سپرده وثیقه‌ای باید کامل پرداخت شود

بانک مرکزی همچنین تأکید کرده است که وثیقه نقدی باید در قالب سپرده سرمایه‌گذاری مدت‌دار باشد. از سوی دیگر، سود علی‌الحساب این سپرده باید متناسب با نرخ سود متناظر با دوره زمانی آن، مشابه سپرده‌های عادی، به مشتری پرداخت شود.

بنابراین، اگر بانک برای تضمین تسهیلات از سپرده مدت‌دار استفاده کند، پرداخت سود کمتر از نرخ متناظر با دوره سپرده، تخلف محسوب می‌شود و بانک یا مؤسسه اعتباری متخلف با اقدامات نظارتی بانک مرکزی مواجه خواهد شد.

بخشنامه قبلی اصلاح شد

با اجرای رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، بند دوم بخشنامه شماره ۳۷۵۵۱۷/۰۰ مورخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۰ که توثیق هرگونه سپرده به‌عنوان وثیقه نقدی تسهیلات را ممنوع کرده بود، ابطال و مطابق شرایط جدید اصلاح شده است.

بانک مرکزی در عین حال از مؤسسات اعتباری خواسته است هنگام دریافت وثیقه، سایر قوانین و مقررات مربوط به وثایق و مدیریت ریسک اعتباری را نیز رعایت کنند.

بنابراین، از این پس بانک نمی‌تواند بگوید «بخشی از وامت را بلوکه می‌کنیم تا وام بدهیم» یا مشتری را به سپرده‌گذاری نقدی مجبور کند؛ اما اگر خود مشتری و در چارچوب قانون، سپرده‌ای را به‌عنوان وثیقه معرفی کند، این کار با رعایت ضوابط امکان‌پذیر است.