مدارس غیردولتی در برابر دولتی‌ها ۱۰ برابر رشد کرده است، روایت آمارها از شکاف آموزشی

به گزارش خبرگزاری رکنا، مدارس دولتی عادی با وجود آنکه بخش زیادی از دانش‌آموزان کشور را در خود جای داده‌اند، همواره با این پرسش جدی مواجه هستند که آیا توسعه امکانات، نیروی انسانی و کیفیت آموزشی در آن‌ها متناسب با بار سنگین مسئولیتی است که بر عهده دارند؟

بررسی آمارهای رسمی منتشر شده از سوی وزارت آموزش و پرورش ابعاد دیگری از شکاف ساختاری میان مدارس دولتی عادی با مدارس دولتی خاص و غیردولتی را نشان می‌دهد. کنار هم قرار دادن داده‌های مربوط به تعداد مدارس، نرخ رشد، ساختار کلاس‌ها و جمعیت دانش‌آموزی نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری‌های موجود در عمل، مدارس دولتی عادی یعنی سنگر اصلی عدالت آموزشی را به حاشیه رانده است.

رشد لاک‌پشتی دولتی‌ها در برابر جهش ۱۰ برابری غیردولتی‌ها

یکی از شاخص‌ترین داده‌های آماری، مقایسه نرخ توسعه فیزیکی مدارس دولتی و غیردولتی در مقطع حساس ابتدایی است:

دبستان‌های دولتی عادی: در سال ۱۴۰۲ تعداد دبستان‌های عادی دولتی ۵۸ هزار و ۷۸۲ مدرسه بود که این رقم در سال ۱۴۰۳ با افزایش ناچیز ۳۸ واحدی به ۵۸ هزار و ۸۲۰ واحد رسید.

دبستان‌های غیردولتی: در همین بازه یک‌ساله، تعداد دبستان‌های غیردولتی از ۱۰ هزار و ۳۱۵ واحد به ۱۰ هزار و ۷۲۶ واحد افزایش یافت یعنی ۴۱۱ واحد آموزشی جدید.

نرخ رشد دبستان‌های غیردولتی در طول یک سال بیش از ۱۰ برابر مدارس دولتی عادی بوده است. این تفاوت فاحش، پرسش‌های جدی درباره جهت‌گیری سیاست‌های توسعه‌ای آموزش و پرورش مطرح می‌کند و اینکه چرا در حالی که جمعیت دانش‌آموزی در حال گسترش است، توسعه مدارس دولتی تقریباً متوقف شده است؟

۸۵ درصد دانش‌آموزان در مدارس دولتی

کل جمعیت دانش‌آموزی کشور حدود ۱۵ میلیون و ۹۷۳ هزار نفر است که حدود ۹ میلیون و ۲۰۹ هزار نفر آن در دوره تعیین‌کننده ابتدایی تحصیل می‌کنند. از کل جمعیت دانش‌آموزی، ۱۳ میلیون و ۶۱۲ هزار نفر، معادل ۸۵.۲۳ درصد، در مدارس دولتی مشغول به تحصیل هستند و تنها ۲.۳۵ میلیون نفر، معادل ۱۴.۷۷ درصد، در مدارس غیردولتی حضور دارند.

براساس آخرین آمار منتشر شده از مجموع ۶۶۷ هزار و ۹۵ کلاس درس در کشور، ۵۳۸ هزار و ۷۷۳ کلاس، معادل ۸۰.۷۶ درصد، متعلق به مدارس دولتی است.

این ارقام به روشنی اثبات می‌کند که بیش از ۸۵ درصد خانواده‌های ایرانی سرنوشت آموزشی فرزندان خود را به دست مدارس دولتی سپرده‌اند و هرگونه افت کیفیت در این بخش به آینده بخش زیادی از دانش‌آموزان لطمه می‌زند.

واقعیت‌های تلخ کلاس‌های درس

از مجموع ۶۶۷ هزار و ۹۵ کلاس درس در کشور، ۳۸۰ هزار و ۲۵۹ کلاس، معادل ۵۷ درصد، به دوره ابتدایی اختصاص دارد. در حال حاضر ۵۰ هزار و ۳۱۱ کلاس چندپایه در کشور موجود است که ۴۸ هزار و ۷۹۸ کلاس آن مربوط به دوره ابتدایی است.

همچنین میانگین تراکم دانش‌آموزی در کلاس‌های دولتی شهری در دوره‌های ابتدایی و متوسطه اول به حدود ۳۰ تا ۳۱ نفر در هر کلاس می‌رسد. کلاس‌های پرجمعیت دولتی عملاً قدرت تعامل فردی معلمان با دانش‌آموزان را سلب می‌کند.

مجموعه آمارهای فوق نشان می‌دهد که نظام آموزش و پرورش کشور در دو راهی سرنوشت‌سازی قرار گرفته است. توسعه فیزیکی مدارس دولتی متناسب با آمایش سرزمینی و رشد جمعیت، پشتیبانی ویژه از معلمان کلاس‌های چندپایه و کاهش تراکم کلاس‌های دولتی در مناطق شهری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.

مدارس دولتی عادی قلب آموزش عمومی کشور هستند و تضعیف آن‌ها به معنای تضعیف آینده ملی و تعمیق شکاف‌های طبقاتی خواهد بود./ تسنیم