کالابرگی که دیگر «حمایت» نیست!/ سیاست‌های جبرانی از سرعت سرسام‌آور گرانی‌ها جا مانده‌اند

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  شکاف میان «واقعیت بازار» و «تصمیمات دولتی» به مانع رسیده است. در حالی که نرخ دلار از مرز ۱۳۳ هزار تومان عبور کرده و تورم مواد غذایی به رقم سرسام‌آور ۱۲۷ درصد رسیده، دولت همچنان بر همان عدد ثابت «یک میلیون تومان» برای کالابرگ پافشاری می‌کند؛ عددی که در تقابل با این جهش‌ها، نه تنها حمایتی نیست، بلکه نوعی «تکرار بی‌هدف سیاست‌های شکست‌خورده» به نظر می‌رسد.

ریاضیات نابرابر؛ وقتی اعداد حرف می‌زنند

اگر بخواهیم با نگاهی ریاضی و تخصصی به این مانع نگاه کنیم، مشکل از اینجا آشکار می‌شود که در دی‌ماه سال گذشته، زمانی که دلار حدود ۱۳۳ هزار تومان بود و تورم در سطوح پایین‌تر قرار داشت، مبلغ یک میلیون تومان برای کالابرگ، شاید سهم اندکی از سبد معیشتی را پوشش می‌داد. اما حالا در شهریور ۱۴۰۵، با عبور دلار از مرز ۲۳۰ هزار تومان و ثبت تورم ۱۲۷.۵ درصدی در بخش خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، این یک میلیون تومان عملاً «بی‌ارزش» شده است.

در واقع، قدرت خرید این بسته حمایتی، با رشد نرخ ارز و تورمِ دوگانه، بیش از ۶۰ درصد کاهش یافته است. این یعنی دولت عملاً در حال توزیع بسته‌ای است که ارزش خرید آن، به شدت نرخ تورم، کوچک و کوچک‌تر شده است.

تورمی که از تورم عمومی فراتر رفت

داده‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که تورم عمومی (۶۹.۹ درصد) در برابر تورم واقعیِ آنچه مردم در سبد خرید خود حس می‌کنند (تورم خوراکی‌ها: ۱۲۷.۵ درصد)، بسیار بی‌معناست. وقتی تورمِ مواد اساسی با سرعتی دو برابرِ تورمِ کلِ اقتصاد رشد می‌کند، هرگونه بسته حمایتی که بر اساسِ «تورم کل» یا «اعداد ثابتِ گذشته» محاسبه شده باشد، محکوم به شکست است.

مقایسه تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۹ درصدی خانوارها با مبلغ ثابت کالابرگ، نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران اقتصادی، نه تنها با تورم مبارزه نمی‌کنند، بلکه با «ثابت نگه داشتنِ مبالغ حمایتی»، عملاً اجازه می‌دهند تورم، قدرت خریدِ مردم را به طور کامل از بین ببرد.

 آیا نام این بسته را تغییر ندهیم؟

وقتی نرخ دلار از ۱۳۳ هزار به ۲۳۰ هزار تومان جهش کرده و تورم مواد غذایی به ۱۲۷ درصد رسیده، آیا پرداخت همان یک میلیون تومانِ دی‌ماه، هنوز می‌تواند مصداق «حمایت» باشد؟

در ادبیات اقتصادی، حمایتی که با سرعت رشد قیمت‌ها همگام نباشد، دیگر حمایت نیست؛ بلکه یک مسکن بی‌اثر است که تنها برای تسکین کاذبِ افکار عمومی استفاده می‌شود. اگر دولت توان بازنگریِ ماهانه یا فصلی مبالغ کالابرگ بر اساسِ شاخصِ تورمِ خوراکی و نرخ ارز را ندارد، حداقل باید از واژه «حمایت» برای این مبالغِ کوچک و بی‌اثر استفاده نکند؛ چرا که این کار، تنها به معنای «تکرارِ اشتباه در برابر واقعیت‌های جدید» است.